Οι αμερικανικές δυνάμεις πρόκειται να αποχωρήσουν από τις τελευταίες τους βάσεις στο Ιράκ έως την Τετάρτη, μια αποχώρηση που χαιρετίζεται ως νίκη από το Ιράν και τους συμμάχους του, οι οποίοι πλέον ασκούν ισχυρή επιρροή στη χώρα όπου έχασαν τη ζωή τους 4.500 Αμερικανοί κατά τη διάρκεια περισσότερων από δύο δεκαετιών πολέμου.
Τι σημαίνει η αποχώρηση
Ιρακινοί ειδικοί σε θέματα ασφάλειας επισημαίνουν ότι η αποχώρηση —η οποία συμφωνήθηκε το 2024 επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν και υλοποιήθηκε από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, παρά την εμπόλεμη στάση της έναντι του Ιράν— ενδέχεται να δώσει ελεύθερο πεδίο δράσης στην Τεχεράνη και τους ισχυρούς συμμάχους της, επιτρέποντας παράλληλα σε άλλους εχθρούς των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Ισλαμικού Κράτους, να επανέλθουν στο προσκήνιο.
«Το Ιράν αναμένεται να αποκομίσει στρατηγικά οφέλη από την αποχώρηση του συνασπισμού, καθώς αυτή εξαλείφει μια στρατιωτική παρουσία που επί χρόνια λειτουργούσε ως αντίβαρο στην επιρροή της Τεχεράνης στο Ιράκ», δήλωσε ο Τζασίμ αλ-Μπαχαντλί, Ιρακινός αναλυτής ασφαλείας με εξειδίκευση στις ένοπλες σιιτικές οργανώσεις που πρόσκεινται στο Ιράν.
Προέβλεψε ότι οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές όχι μόνο θα παρουσιάσουν την αποχώρηση ως νίκη του κινήματός τους, αλλά θα «επιδιώξουν να μετατρέψουν αυτή τη δυναμική σε μεγαλύτερη επιρροή στη λήψη αποφάσεων που αφορούν την ασφάλεια και την πολιτική».
Οι ανησυχίες
Αν και η επικείμενη αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων χαίρει ευρείας αποδοχής μεταξύ των Ιρακινών, όσοι ανησυχούν για τη δύναμη των ομάδων που υποστηρίζονται από το Ιράν φοβούνται ότι η αποχώρηση είναι πρόωρη. «Πιστεύουμε ότι το Ιράκ δεν είναι ακόμη πλήρως έτοιμο να αναλάβει τον τομέα της ασφάλειας αυτή τη στιγμή», δήλωσε στο Reuters ο Αμπντουλραχμάν αλ-Ζομπάι, ηγέτης σουνιτικής φυλής στη Φαλούτζα, η οποία υπήρξε κάποτε προπύργιο της αντίστασης κατά των Αμερικανών.
«Όλοι οι Ιρακινοί επιθυμούν την πλήρη κυριαρχία και κανένας Ιρακινός δεν θα το αμφισβητούσε αυτό. Όμως πιστεύω ότι η αποχώρηση [του συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ] με αυτόν τον τρόπο και η δημιουργία κενού εξουσίας είναι αυτό που φοβούνται όλοι οι Ιρακινοί».
«Έχουμε τα καλύτερα οικονομικά στοιχεία.
Οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003 για να ανατρέψουν τον Σουνίτη μουσουλμάνο δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν και στη συνέχεια κατέλαβαν τη χώρα, εγκατέστησαν κυβέρνηση υπό σιιτική ηγεσία και διεξήγαγαν πολυετή αγώνα κατά της εξέγερσης, προτού αποχωρήσουν στα τέλη του 2011. Επέστρεψαν λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα για να βοηθήσουν τις ιρακινές δυνάμεις να νικήσουν τη σουνιτική μαχητική οργάνωση «Ισλαμικό Κράτος» σε έναν μεγάλο πόλεμο που διήρκεσε από το 2014 έως το 2017.
Τα τελευταία χρόνια, το Ιράκ υπήρξε η μοναδική χώρα που διατηρεί στενές πολιτικές και στρατιωτικές συμμαχίες τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με το Ιράν, το οποίο ενίοτε χρησιμοποιούσε το ιρακινό έδαφος ως πεδίο αντιπαράθεσης δι' αντιπροσώπων.
Είναι μια νίκη για το Ιράν;
Το Ιράν, το οποίο δηλώνει ότι απώτερος στόχος του είναι να αναγκάσει τις αμερικανικές δυνάμεις να εγκαταλείψουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, παρουσιάζει την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ ως νίκη για τον «άξονα της αντίστασης» —τις συμμαχικές ένοπλες ομάδες που δρουν σε όλη την περιοχή. «Η διαρκής ασφάλεια θα επικρατήσει στο Ιράκ» μόλις οι Αμερικανοί αποχωρήσουν από τη χώρα και την περιοχή, δήλωσε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Αμίρ Χαγιάτ Μοκαντάμ.
Το Ιράν «χαιρετίζει την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ και αναμφίβολα θα τη στηρίξει», δήλωσε στο κοινοβουλευτικό ειδησεογραφικό δίκτυο του Ιράν. «Ομάδες αντίστασης αναλαμβάνουν δράση αυτή τη στιγμή, στοχεύοντας και ερχόμενες ενίοτε σε αντιπαράθεση με τα αμερικανικά στρατεύματα».
Η Ουάσιγκτον έχει κατηγορήσει πολιτοφυλακές στο Ιράκ, που υποστηρίζονται από το Ιράν, ότι διαδραματίζουν ρόλο στη γενικότερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών κατ' εντολή της Τεχεράνης – με πιο πρόσφατο περιστατικό το πλήγμα σε σημαντικό αγωγό πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας αυτόν τον μήνα. Η κυβέρνηση της Βαγδάτης δηλώνει ότι προσπαθεί να περιορίσει την επιρροή τους.
Είναι η αρχή μιας νέας ζωής;
Ορισμένα στελέχη των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας, τόσο στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και στην ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή του βορρά, υποστηρίζουν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ ενέχει επίσης τον κίνδυνο να δώσει νέα πνοή στους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι –παρά την ήττα του αυτοαποκαλούμενου χαλιφάτου τους πριν από σχεδόν μία δεκαετία– διατηρούν δίκτυο «υπνωττουσών» πυρήνων.
Η έλλειψη αμερικανικών πληροφοριών, υλικοτεχνικής υποστήριξης και μη επανδρωμένων αεροσκαφών θα δώσει στο Ισλαμικό Κράτος την ευκαιρία να ανασυνταχθεί, δήλωσε ο Κούρδος διοικητής Σιρβάν Μπαρζανί.
«Εδώ και περισσότερες από δύο εβδομάδες, παρατηρούμε κινητικότητα από πυρήνες-«υπνοβάτες» (sleeper cells) του Ισλαμικού Κράτους, μετά την ανακοίνωση στα μέσα ενημέρωσης ότι θα υπάρξει επίσημη αποχώρηση του διεθνούς συνασπισμού από το Ιράκ έως τα τέλη Σεπτεμβρίου», είπε. «Αυτό, κατά τη γνώμη μου, έχει τονώσει το ηθικό» των μαχητών.
Οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας ανέφεραν ότι ένας ύποπτος πυρήνας του Ισλαμικού Κράτους προετοίμαζε επιθέσεις αυτοκτονίας που θα συνέπιπταν χρονικά με την αποχώρηση. Το σχέδιο αυτό ανέδειξε τις ανησυχίες ότι η εξτρεμιστική οργάνωση παραμένει ικανή να εκμεταλλευτεί τα κενά ασφαλείας, παρά τις πολυετείς στρατιωτικές της αποτυχίες, δήλωσαν τέσσερα στελέχη των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας και του στρατού.
Το Ισλαμικό Κράτος «επιδιώκει να στείλει το μήνυμα ότι η οργάνωση παραμένει ισχυρή και ικανή να εξαπολύει αιματηρές επιθέσεις», δήλωσε ο συνταγματάρχης Χαλίντ αλ-Μπαγιατί, ανώτερο στέλεχος ασφαλείας στη στρατηγικής σημασίας πετρελαιοπαραγωγό πόλη Κιρκούκ.
www.worldenergynews.gr
