Ο Sanchez βρίσκεται στην πρωθυπουργία επικεφαλής μιας εύθραυστης αριστερής κυβερνητικής συμμαχίας που σχηματίστηκε τον Νοέμβριο του 2023, μετά την επανεκλογή του στην πρωθυπουργία - Η κοινοβουλευτική αριθμητική έχει καταστήσει δύσκολη την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών, καθώς η κυβέρνηση χρειάζεται τη στήριξη μικρότερων κομμάτων για να εξασφαλίσει πλειοψηφίες στη Βουλή
Σε πρόωρες εκλογές στις 29 Νοεμβρίου οδηγεί την Ισπανία ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, μετά την απόρριψη από το Κογκρέσο κυβερνητικών μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και ενώ οι αντιδράσεις στους δρόμους κλιμακώνονται. Η απόφαση έρχεται έπειτα από ένα Σαββατοκύριακο μαζικών διαδηλώσεων σε πολλές ισπανικές πόλεις.
Οι κινητοποιήσεις ακολούθησαν την καταψήφιση δύο κυβερνητικών διαταγμάτων που προέβλεπαν, μεταξύ άλλων, μέτρα προστασίας ευάλωτων ενοικιαστών και περιορισμούς στις εξώσεις. Η κοινοβουλευτική ήττα της κυβέρνησης τροφοδότησε την κοινωνική δυσαρέσκεια για την άνοδο των ενοικίων και την περιορισμένη διαθεσιμότητα οικονομικά προσιτής κατοικίας.
Στη Μαδρίτη, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν, ενώ ανάλογες συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν σε περίπου 50 πόλεις. Στη Βαλένθια σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών, οι οποίοι έκαναν χρήση δακρυγόνων και πλαστικών σφαιρών.
Αφορμή για το νέο κύμα κινητοποιήσεων αποτέλεσε και η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της στη Μαδρίτη, όπου ζούσε επί περισσότερες από επτά δεκαετίες. Η υπόθεση εξελίχθηκε σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης και ενίσχυσε τις πιέσεις προς την κυβέρνηση για άμεση παρέμβαση στην αγορά κατοικίας.
Ο Σάντσεθ βρίσκεται στην πρωθυπουργία επικεφαλής μιας εύθραυστης αριστερής κυβερνητικής συμμαχίας που σχηματίστηκε τον Νοέμβριο του 2023, μετά την επανεκλογή του στην πρωθυπουργία. Η κοινοβουλευτική αριθμητική έχει καταστήσει δύσκολη την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών, καθώς η κυβέρνηση χρειάζεται τη στήριξη μικρότερων κομμάτων για να εξασφαλίσει πλειοψηφίες στη Βουλή.
Η πολιτική κρίση εκτυλίσσεται παράλληλα με τις εντάσεις στις σχέσεις του Σάντσεθ με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με τη στεγαστική κρίση να προστίθεται πλέον στα σημαντικότερα ζητήματα που καλείται να διαχειριστεί η ισπανική κυβέρνηση ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης.
Η στεγαστική κρίση στην Ισπανία
Στην Ισπανία, η αντίφαση είναι εντυπωσιακή. Το Άρθρο 47 του ισπανικού Συντάγματος αναγνωρίζει το δικαίωμα σε «αξιοπρεπή και κατάλληλη» στέγαση και απαιτεί από τις δημόσιες Αρχές να δημιουργούν τις «αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική άσκηση αυτού του δικαιώματος».
Ωστόσο, η Ισπανία διαθέτει εντυπωσιακά μικρό απόθεμα κοινωνικής κατοικίας. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν το ποσοστό της κοινωνικής κατοικίας μεταξύ 1,5% και 3,3% του συνολικού στεγαστικού αποθέματος, ανάλογα με την περιφέρεια.
Η Ισπανία κληρονόμησε από τη δικτατορία του Φράνκο ένα στεγαστικό μοντέλο που ήταν ιστορικά προσανατολισμένο στην ιδιοκατοίκηση, μέσω ενός συνδυασμού επιδοτούμενων στεγαστικών δανείων, φορολογικών κινήτρων και συστηματικής ιδιωτικοποίησης κατοικιών που είχαν χρηματοδοτηθεί από το Δημόσιο. Οι πολιτικές αυτές διευκόλυναν πολλά νοικοκυριά να αποκτήσουν ιδιόκτητη κατοικία κατά τις δεκαετίες που προηγήθηκαν της χρηματοπιστωτικής φούσκας, άφησαν όμως τη χώρα με έναν συγκριτικά μικρό τομέα κοινωνικής ενοικιαζόμενης κατοικίας.
Το χρηματοπιστωτικό κραχ του 2008 έφερε αυτό το κενό στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Το κύμα εξώσεων που ακολούθησε ανέδειξε τα όρια ενός συστήματος που είχε μεταφέρει τις δημόσιες επενδύσεις στην ιδιωτική κατοικία, αφήνοντας ελάχιστες εναλλακτικές λύσεις κοινωνικής στέγασης για τα νοικοκυριά που έχαναν τα σπίτια τους.
Οι κινητοποιήσεις για το δικαίωμα στη στέγαση έφεραν το ζήτημα στην πολιτική ατζέντα, οδηγώντας σε μεταρρυθμίσεις από το 2013 και μετά, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε κεντρικό επίπεδο.
Εικόνα από τις χθεσινές συγκεντρώσεις
www.worldenergynews.gr
