Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, με αφορμή την 1η Σεπτεμβρίου, καταγγέλλει τον αχαλίνωτο καταναλωτισμό, την αδιάκοπη συσσώρευση πλούτου και την εκμετάλλευση της φύσης, ζητώντας μια «κοπερνίκεια στροφή» στις αξίες, την ανάπτυξη και τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον
«Η ανθρωπότητα υπονομεύει το μέλλον της και καταστρέφει τον "οίκο" της». Με αυτή τη δραματική προειδοποίηση ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος κρούει για ακόμη μία φορά τον κώδωνα του κινδύνου για την περιβαλλοντική κρίση, καταγγέλλοντας ένα μοντέλο ανάπτυξης που, όπως επισημαίνει, έχει μετατρέψει την αδιάκοπη κατανάλωση, τη συσσώρευση πλούτου και την εκμετάλλευση της φύσης σε αυτοσκοπό.
Με αφορμή την 1η Σεπτεμβρίου, ημέρα έναρξης του νέου εκκλησιαστικού έτους και Ημέρα Προσευχής υπέρ της Προστασίας του Φυσικού Περιβάλλοντος, ο Οικουμενικός Πατριάρχης απευθύνει μήνυμα με σαφές οικολογικό και ηθικό περιεχόμενο, καλώντας την ανθρωπότητα να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την πρόοδο, την ελευθερία και τη σχέση της με τη φύση.
«Ο ανθρωποθεός επιμένει στη γεωκτονία»
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά του στον σύγχρονο άνθρωπο, τον οποίο περιγράφει ως «ανθρωποθεό», που συμπεριφέρεται σαν να μην υπάρχουν όρια στις δυνατότητές του και στις αντοχές του πλανήτη.
«Ο σύγχρονος "ανθρωποθεός" επιμένει στη γεωκτονία», σημειώνει χαρακτηριστικά, καταγγέλλοντας ότι η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος συνεχίζεται στο όνομα γεωπολιτικών σχεδιασμών, οικονομικών συμφερόντων και ενός καταναλωτικού μοντέλου που δημιουργεί διαρκώς νέες, ουσιαστικά ακόρεστες ανάγκες.
Για τον κ. Βαρθολομαίο, η περιβαλλοντική κρίση δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα ρύπανσης ή κλιματικής αλλαγής. Είναι αποτέλεσμα μιας βαθύτερης κρίσης αξιών, ήθους και πολιτισμού.
Η «κοπερνίκεια στροφή» που χρειάζεται η ανθρωπότητα
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης υποστηρίζει ότι απαιτείται μια «κοπερνίκεια στροφή» στον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται την έννοια της προόδου και τη θέση του μέσα στη φύση.
Όπως επισημαίνει, η σύγχρονη οικολογική κρίση είναι ταυτόχρονα κρίση της ανθρώπινης ελευθερίας, της φιλοσοφίας, της θρησκείας, του ήθους και του πολιτισμού.
Το μήνυμα είναι σαφές: η ανάπτυξη δεν μπορεί να ταυτίζεται αποκλειστικά με την οικονομική μεγέθυνση και την κατανάλωση. Χρειάζεται ένα διαφορετικό μοντέλο, στο οποίο η ευημερία του ανθρώπου θα συνυπάρχει με τον σεβασμό στα όρια της φύσης.
«Η ανθρωπότητα υπονομεύει το μέλλον της»
Σε ιδιαίτερα δραματικούς τόνους ο Πατριάρχης προειδοποιεί ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν ο πλανήτης να διαθέτει ανεξάντλητες δυνατότητες αποκατάστασης.
«Τελικά, ο άνθρωπος πρέπει να πάψει να ενεργεί σαν να μην γνώριζε», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να εγκαταλειφθεί οριστικά η ψευδαίσθηση πως η Γη μπορεί επ’ άπειρον να απορροφά τις ανθρωπογενείς επιβαρύνσεις και καταστροφές.
Παράλληλα, απορρίπτει την αντίληψη ότι η φύση μπορεί πάντοτε να ανανεώνεται από μόνη της, ανεξάρτητα από την ένταση και την έκταση της ανθρώπινης παρέμβασης.
Από το 1989 η 1η Σεπτεμβρίου είναι αφιερωμένη στο περιβάλλον
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει καθιερώσει από το 1989 την 1η Σεπτεμβρίου ως ημέρα προσευχής για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτέλεσε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές παρεμβάσεις του Πατριαρχείου στο ζήτημα της οικολογίας, με τον Βαρθολομαίο να έχει αναδειχθεί διεθνώς σε έναν από τους πλέον ενεργούς θρησκευτικούς ηγέτες στον αγώνα για την προστασία του περιβάλλοντος.
Στο φετινό μήνυμά του επαναλαμβάνει ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα συνεχίσει να προβάλλει την οικολογική του πρόταση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θεολογική διάσταση της προστασίας της δημιουργίας.
Κριτική στον καταναλωτισμό και στην αδιάκοπη συσσώρευση πλούτου
Στο στόχαστρο του Πατριάρχη βρίσκεται και το σύγχρονο οικονομικό και καταναλωτικό μοντέλο.
Η αδιάκοπη συσσώρευση πλούτου και η διαρκής κατανάλωση, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν αποτελούν απλώς οικονομικές επιλογές. Συνδέονται με βαθύτερες αλλαγές στις ανθρώπινες αξίες και στη συμπεριφορά.
Οι λεγόμενες «νεωτερικές αμαρτίες», όπως αναφέρει, δημιουργούν νέους διχασμούς ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, διευρύνοντας την απόσταση από μια σχέση σεβασμού και ευθύνης απέναντι στο φυσικό περιβάλλον.
«Η ευθύνη είναι παγκόσμια - αλλά και προσωπική»
Ο Βαρθολομαίος ζητά η προστασία του περιβάλλοντος να πάψει να αντιμετωπίζεται ως υπόθεση μόνο κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών ή ειδικών επιστημόνων.
Το «ήθος της ευθύνης», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, πρέπει να εκφράζεται σε όλα τα επίπεδα: παγκόσμιο, εθνικό, τοπικό αλλά και προσωπικό.
Η αλλαγή, επομένως, δεν αφορά μόνο τις πολιτικές αποφάσεις και τις διεθνείς συμφωνίες για το κλίμα. Αφορά και τις καθημερινές επιλογές, τον τρόπο κατανάλωσης, τις προτεραιότητες της κοινωνίας και τελικά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τη θέση του στον κόσμο.
Έκκληση για μια νέα σχέση ανθρώπου και φύσης
Το μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη καταλήγει σε μια έκκληση για ένα νέο πλαίσιο κοινών αξιών, με βασικούς πυλώνες την αλληλεγγύη, τη συλλογική ευθύνη και τον σεβασμό τόσο στον άνθρωπο όσο και στη φύση.
Μέσα από τη θρησκευτική του προσέγγιση, ο Βαρθολομαίος επιχειρεί να αναδείξει την κλιματική και οικολογική κρίση ως ένα ζήτημα που ξεπερνά τα όρια της επιστήμης και της πολιτικής: είναι, όπως υποστηρίζει, πρωτίστως ζήτημα ευθύνης, συνείδησης και αξιών.
Και το μήνυμα της 1ης Σεπτεμβρίου είναι ξεκάθαρο: αν ο άνθρωπος συνεχίσει να αντιμετωπίζει τη Γη ως ανεξάντλητη πηγή πλούτου και κατανάλωσης, δεν θα καταστρέψει μόνο τη φύση - θα υπονομεύσει το ίδιο του το μέλλον.
www.worldenergynews.gr
