Οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, που θεωρούνται το «ιερό δισκοπότηρο» της ενεργειακής μετάβασης, εξαπλώνονται σε ολόκληρη την ήπειρο, αν και το ακριβές μέγεθος των αναγκών παραμένει ασαφές
Σειρές από μονόχρωμα κοντέινερ, τοποθετημένα δίπλα σε ένα νέο ηλιακό πάρκο στο Zerbst της ανατολικής Γερμανίας, αντικατοπτρίζουν τη ραγδαία μεταμόρφωση του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.
Οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, που θεωρούνται το «ιερό δισκοπότηρο» της ενεργειακής μετάβασης, εξαπλώνονται σε ολόκληρη την ήπειρο, αν και το ακριβές μέγεθος των αναγκών παραμένει ασαφές.
Κάθε μία από τις 88 μονάδες έχει ύψος 2,4 μέτρα και μήκος 8 μέτρα, ισχύ 16 MW και δυνατότητα αποθήκευσης 57 MWh, ποσότητα αρκετή για την κάλυψη περίπου 1.000 νοικοκυριών για μισή ημέρα.
Το συνδυαστικό έργο μπαταριών και ηλιακής ενέργειας, που ανήκει στη γερμανική θυγατρική της νορβηγικής Statkraft, αποτελεί ένα από τα δεκάδες αντίστοιχα έργα που αναπτύσσονται στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση της διαλείπουσας φύσης των ανανεώσιμων πηγών.
Ανεβασμένες οι επενδύσεις της ΕΕ
Οι επενδύσεις της ΕΕ στην αποθήκευση ενέργειας έχουν εκτοξευθεί, με βασικό μοχλό τον στόχο οι ΑΠΕ να καλύπτουν τουλάχιστον το 42,5% του ενεργειακού μείγματος έως το 2030, στο πλαίσιο της πλήρους απανθρακοποίησης της ηλεκτροπαραγωγής.
Η αποθήκευση μειώνει τη σπατάλη ενέργειας και περιορίζει το κόστος κατά τις διακυμάνσεις της ζήτησης.
Σύμφωνα με την πλατφόρμα Battery Storage Europe της SolarPower Europe, η ΕΕ θα χρειαστεί δεκαπλασιασμό της δυναμικότητας αποθήκευσης, από περίπου 60 GWh σήμερα σε 500-780 GWh έως το 2030.
Χωρίς αυτή την επέκταση, προειδοποιεί ο κλάδος, η Ένωση κινδυνεύει να χάσει τους στόχους της για τις ΑΠΕ. Ωστόσο, οι προβλέψεις δείχνουν ότι η δυναμικότητα θα φτάσει μόλις τις 120 GWh έως το 2029.
Το βασικό εμπόδιο
Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αιολικής και ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ σε όρους εγκατεστημένης ισχύος, όμως οι ανησυχίες για το μέλλον της αποθήκευσης δεν περιορίζονται στις τοπικές αντιδράσεις κατά των έργων.
Κεντρικό πρόβλημα παραμένει η απουσία σαφών εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για τις μπαταρίες. Παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι απαιτείται συντονισμένος σχεδιασμός, προβλέψιμες αποδόσεις και αποτελεσματική διαχείριση κόστους ώστε η ανάπτυξη της αποθήκευσης να συμβαδίσει με τις φιλοδοξίες των ΑΠΕ.
Όπως επισημαίνει ο Georg Gallmetzer, διευθύνων σύμβουλος της Eco Stor στη Γερμανία, δεν λείπουν τα επενδυτικά κίνητρα, αλλά η ποιοτική ωρίμανση των έργων, οι βέλτιστες πρακτικές και οι ολοκληρωμένες αλυσίδες αξίας.
Η Eco Stor στοχεύει σε 30 τοποθεσίες με συνολική αποθήκευση 10 GWh έως το 2030, από σχεδόν 350 MWh σήμερα.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι πολλοί επενδυτές μπορεί να απογοητευθούν, καθώς οι πραγματικές ανάγκες της Γερμανίας ενδέχεται να περιορίζονται στις 80-240 GWh, ενώ οι αιτήσεις σύνδεσης στο δίκτυο υπερβαίνουν τη ζήτηση έως και 20 φορές.
Αντίστοιχες ανησυχίες εκφράζονται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με εκτιμήσεις ότι ο στόχος των 780 GWh είναι πολιτικά φιλόδοξος και ίσως υπερβαίνει τις πραγματικές ανάγκες λόγω χαλαρού ρυθμιστικού πλαισίου.
Παράλληλα, η έλλειψη διαθέσιμων συνδέσεων στο δίκτυο και η πιθανή επιβολή τελών χρήσης δικτύου για τις μονάδες αποθήκευσης αυξάνουν την αβεβαιότητα και το κόστος.
Την ίδια στιγμή, το κόστος εξισορρόπησης των δικτύων αυξάνεται, καθώς η διείσδυση των ΑΠΕ προκαλεί έντονες διακυμάνσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας εντός της ημέρας.
Μόνο οι 7 στους 27 έχουν θεσπίσει στόχους
Παρά τις δεσμεύσεις της ΕΕ για εκπομπές και ΑΠΕ, δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένος στόχος εγκατάστασης μπαταριών, με μόλις επτά χώρες να έχουν θεσπίσει αυτόνομους στόχους.
Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, τα κράτη-μέλη αναμένεται να καθορίσουν μη δεσμευτικούς στόχους εντός του επόμενου έτους, ενώ δεν αποκλείεται ένας ενιαίος ευρωπαϊκός στόχος έως το 2027.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πάνω από 350 GWh αποθήκευσης έως το τέλος της δεκαετίας, με ετήσια αύξηση 60% και πρωταγωνιστές τη Γερμανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρά τη δυναμική της αγοράς, οι επενδυτές επισημαίνουν ότι το βασικό εμπόδιο δεν είναι τεχνολογικό αλλά γραφειοκρατικό, ιδίως ως προς την πρόσβαση στο δίκτυο. Την ίδια ώρα, το υψηλό κόστος και η έλλειψη κινήτρων για μακράς διάρκειας αποθήκευση περιορίζουν τις επενδύσεις, καθώς η απόδοση παραμένει αβέβαιη.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί φθηνότερο για μια βιομηχανία να διακόψει προσωρινά την παραγωγή της παρά να επενδύσει σε εκτεταμένες υποδομές αποθήκευσης.
www.worldenergynews.gr
Οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, που θεωρούνται το «ιερό δισκοπότηρο» της ενεργειακής μετάβασης, εξαπλώνονται σε ολόκληρη την ήπειρο, αν και το ακριβές μέγεθος των αναγκών παραμένει ασαφές.
Κάθε μία από τις 88 μονάδες έχει ύψος 2,4 μέτρα και μήκος 8 μέτρα, ισχύ 16 MW και δυνατότητα αποθήκευσης 57 MWh, ποσότητα αρκετή για την κάλυψη περίπου 1.000 νοικοκυριών για μισή ημέρα.
Το συνδυαστικό έργο μπαταριών και ηλιακής ενέργειας, που ανήκει στη γερμανική θυγατρική της νορβηγικής Statkraft, αποτελεί ένα από τα δεκάδες αντίστοιχα έργα που αναπτύσσονται στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση της διαλείπουσας φύσης των ανανεώσιμων πηγών.
Ανεβασμένες οι επενδύσεις της ΕΕ
Οι επενδύσεις της ΕΕ στην αποθήκευση ενέργειας έχουν εκτοξευθεί, με βασικό μοχλό τον στόχο οι ΑΠΕ να καλύπτουν τουλάχιστον το 42,5% του ενεργειακού μείγματος έως το 2030, στο πλαίσιο της πλήρους απανθρακοποίησης της ηλεκτροπαραγωγής.
Η αποθήκευση μειώνει τη σπατάλη ενέργειας και περιορίζει το κόστος κατά τις διακυμάνσεις της ζήτησης.
Σύμφωνα με την πλατφόρμα Battery Storage Europe της SolarPower Europe, η ΕΕ θα χρειαστεί δεκαπλασιασμό της δυναμικότητας αποθήκευσης, από περίπου 60 GWh σήμερα σε 500-780 GWh έως το 2030.
Χωρίς αυτή την επέκταση, προειδοποιεί ο κλάδος, η Ένωση κινδυνεύει να χάσει τους στόχους της για τις ΑΠΕ. Ωστόσο, οι προβλέψεις δείχνουν ότι η δυναμικότητα θα φτάσει μόλις τις 120 GWh έως το 2029.
Το βασικό εμπόδιο
Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αιολικής και ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ σε όρους εγκατεστημένης ισχύος, όμως οι ανησυχίες για το μέλλον της αποθήκευσης δεν περιορίζονται στις τοπικές αντιδράσεις κατά των έργων.
Κεντρικό πρόβλημα παραμένει η απουσία σαφών εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για τις μπαταρίες. Παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι απαιτείται συντονισμένος σχεδιασμός, προβλέψιμες αποδόσεις και αποτελεσματική διαχείριση κόστους ώστε η ανάπτυξη της αποθήκευσης να συμβαδίσει με τις φιλοδοξίες των ΑΠΕ.
Όπως επισημαίνει ο Georg Gallmetzer, διευθύνων σύμβουλος της Eco Stor στη Γερμανία, δεν λείπουν τα επενδυτικά κίνητρα, αλλά η ποιοτική ωρίμανση των έργων, οι βέλτιστες πρακτικές και οι ολοκληρωμένες αλυσίδες αξίας.
Η Eco Stor στοχεύει σε 30 τοποθεσίες με συνολική αποθήκευση 10 GWh έως το 2030, από σχεδόν 350 MWh σήμερα.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι πολλοί επενδυτές μπορεί να απογοητευθούν, καθώς οι πραγματικές ανάγκες της Γερμανίας ενδέχεται να περιορίζονται στις 80-240 GWh, ενώ οι αιτήσεις σύνδεσης στο δίκτυο υπερβαίνουν τη ζήτηση έως και 20 φορές.
Αντίστοιχες ανησυχίες εκφράζονται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με εκτιμήσεις ότι ο στόχος των 780 GWh είναι πολιτικά φιλόδοξος και ίσως υπερβαίνει τις πραγματικές ανάγκες λόγω χαλαρού ρυθμιστικού πλαισίου.
Παράλληλα, η έλλειψη διαθέσιμων συνδέσεων στο δίκτυο και η πιθανή επιβολή τελών χρήσης δικτύου για τις μονάδες αποθήκευσης αυξάνουν την αβεβαιότητα και το κόστος.
Την ίδια στιγμή, το κόστος εξισορρόπησης των δικτύων αυξάνεται, καθώς η διείσδυση των ΑΠΕ προκαλεί έντονες διακυμάνσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας εντός της ημέρας.
Μόνο οι 7 στους 27 έχουν θεσπίσει στόχους
Παρά τις δεσμεύσεις της ΕΕ για εκπομπές και ΑΠΕ, δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένος στόχος εγκατάστασης μπαταριών, με μόλις επτά χώρες να έχουν θεσπίσει αυτόνομους στόχους.
Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, τα κράτη-μέλη αναμένεται να καθορίσουν μη δεσμευτικούς στόχους εντός του επόμενου έτους, ενώ δεν αποκλείεται ένας ενιαίος ευρωπαϊκός στόχος έως το 2027.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πάνω από 350 GWh αποθήκευσης έως το τέλος της δεκαετίας, με ετήσια αύξηση 60% και πρωταγωνιστές τη Γερμανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρά τη δυναμική της αγοράς, οι επενδυτές επισημαίνουν ότι το βασικό εμπόδιο δεν είναι τεχνολογικό αλλά γραφειοκρατικό, ιδίως ως προς την πρόσβαση στο δίκτυο. Την ίδια ώρα, το υψηλό κόστος και η έλλειψη κινήτρων για μακράς διάρκειας αποθήκευση περιορίζουν τις επενδύσεις, καθώς η απόδοση παραμένει αβέβαιη.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί φθηνότερο για μια βιομηχανία να διακόψει προσωρινά την παραγωγή της παρά να επενδύσει σε εκτεταμένες υποδομές αποθήκευσης.
www.worldenergynews.gr
