Καθώς η Ευρώπη σκοντάφτει στους περιορισμούς των δικτύων της, αναδυόμενες οικονομίες επιταχύνουν την ανάπτυξη ηλιακής ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης
Η ηλιακή ενέργεια γνωρίζει εκρηκτική ανάπτυξη. Ο κόσμος προσθέτει φωτοβολταϊκά ηλιακά πάνελ με καταιγιστικό ρυθμό, καταρρίπτοντας τα δικά του ρεκόρ χρόνο με τον χρόνο, με ώθηση από την πλημμυρίδα ολοένα φθηνότερων ηλιακών πάνελ από την Κίνα.
«Έχουμε μια άφθονη και φθηνή πηγή ηλεκτρικής ενέργειας που μπορεί να κατασκευαστεί γρήγορα, σχεδόν οπουδήποτε στον κόσμο», έγραψε το NewScientist σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στα τέλη του περασμένου έτους.
«Είναι άραγε υπερβολικά ευφάνταστο να φανταστούμε ότι η ηλιακή ενέργεια θα μπορούσε κάποια μέρα να τροφοδοτεί τα πάντα;» αναρωτήθηκε.
Όμως η ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας είναι άνιση σε ολόκληρο τον κόσμο, με ορισμένες περιοχές να υφίστανται ταχύτατο μετασχηματισμό, ενώ σε άλλες οι αριθμοί έχουν αρχίσει να σταθεροποιούνται.
Ενδιαφέρον είναι ότι ορισμένες από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου είναι τώρα αυτές που ηγούνται της ηλιακής επανάστασης, ενώ ορισμένες από τις πλουσιότερες και πιο ένθερμες υποστηρίκτριες της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια μένουν πίσω.
Η ηλιακή ενέργεια στην Ευρώπη
«Η Ευρώπη αρέσκεται να θεωρεί τον εαυτό της πρωταθλητή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», έγραψε ο Economist σε έκθεσή του τον Αύγουστο, ενώ στην πραγματικότητα οι νέες εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας το 2025 μόλις ξεπέρασαν εκείνες του 2024, και το 2026 «οι νέες εγκαταστάσεις αναμένεται να μειωθούν σε κάθε μεγάλη χώρα της ΕΕ εκτός από την Ιταλία».
Η επιβράδυνση της ηλιακής ενέργειας στην Ευρώπη οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους περιορισμούς του ενεργειακού δικτύου της ηπείρου.
Κατά τις ώρες αιχμής της παραγωγής, το δίκτυο είναι υπερβολικά συμφορημένο και δεν διαθέτει επαρκή αποθήκευση ενέργειας, γεγονός που οδηγεί σε σπατάλη ενέργειας, αρνητικές τιμές ενέργειας, ακόμη και στην απειλή κατάρρευσης του δικτύου και καταστροφικών μπλακάουτ, όπως εκείνο που έθεσε εκτός λειτουργίας σχεδόν ολόκληρη την Ισπανία και την Πορτογαλία το 2025.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες σπεύδουν να προσθέσουν δυναμικότητα αποθήκευσης στο δίκτυο, προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτά τα διογκούμενα προβλήματα και να αποφύγουν μία ακόμη ενεργειακή κρίση, όμως στο μεταξύ, η προσθήκη ακόμη περισσότερης ηλιακής ενέργειας στο υπερφορτωμένο δίκτυο θα επιτείνει απλώς αυτά τα προβλήματα.
Το παράδειγμα της Ρουμανίας
Ωστόσο, μία χώρα-αουτσάιντερ κατάφερε να παραμείνει μπροστά από τις εξελίξεις όσον αφορά την ανάπτυξη αποθήκευσης ενέργειας και, ως εκ τούτου, αναδεικνύεται τώρα σε απροσδόκητο πρωτοπόρο της ηλιακής ενέργειας το 2026.
«Σε αντίθεση με πολλές χώρες της δυτικής Ευρώπης, η Ρουμανία αναπτύσσει συστήματα αποθήκευσης σχετικά νωρίς στην ανάπτυξη της ηλιακής της ενέργειας, αντί να προσπαθεί να καλύψει τη διαφορά αφού έχουν ήδη εγκατασταθεί μεγάλες ποσότητες ηλιακής δυναμικότητας», δήλωσε στον Economist ο Antonio Arruebo, αναλυτής στη SolarPower Europe.
Μεγάλο μέρος αυτής της ανάπτυξης έχει τη μορφή μικρής κλίμακας και οικιακών συστημάτων ηλιακής ενέργειας σε συνδυασμό με μπαταρίες.
Ως αποτέλεσμα της σταθερής ανάπτυξης αυτών των πολύ μικρότερων προσθηκών δυναμικότητας, η Ρουμανία κατάφερε να καταγράψει αύξηση 45% στις εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας το 2025, ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη μετά βίας σημείωσε οποιαδήποτε ανάπτυξη.
«Στην αρχή της ηλιακής επανάστασης στην Ευρώπη, η παρόρμηση ήταν να εγκατασταθούν πάνελ με κάθε μέσο. Καθώς ο κλάδος ωριμάζει, οι χώρες πρέπει να επιτύχουν μια ισορροπία μεταξύ παραγωγικής δυναμικότητας και αποθήκευσης», γράφει ο Economist. «Η Ρουμανία μοιάζει με πρότυπο».
Η ηλιακή ενέργεια σε αναπτυσσόμενες χώρες
Όμως η Ρουμανία δεν είναι μόνη σε αυτή την προσέγγιση – ούτε και στην επιτυχία της.
Σε ολόκληρο τον κόσμο, ορισμένες από τις φτωχότερες χώρες του πλανήτη καταγράφουν πρωτοφανή κέρδη στην ανάπτυξη της δυναμικότητας ηλιακής ενέργειας, χάρη στα συστήματα ηλιακής ενέργειας σε συνδυασμό με μπαταρίες.
Τα τελευταία χρόνια, αναδυόμενες οικονομίες, μεταξύ άλλων η Βραζιλία, η Χιλή, το Ελ Σαλβαδόρ, το Μαρόκο, η Κένυα και η Ναμίμπια, έχουν όλες ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στη μετάβασή τους στην καθαρή ενέργεια.
«Ορισμένες χώρες πραγματοποιούν εκπληκτικά γρήγορες ενεργειακές μεταβάσεις, προσθέτοντας ηλιακή ενέργεια τόσο γρήγορα, ώστε αυτή έχει καταστεί σημαντική πηγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσα σε διάστημα ετών — όχι δεκαετιών», αναφέρει το CNN.
Το Πακιστάν έχει αναδειχθεί τα τελευταία δύο χρόνια στο απροσδόκητο σύμβολο αυτού του κινήματος, καθώς οι κάτοικοι εγκαθιστούν ηλιακά συστήματα στις στέγες και μπαταρίες ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη αγορά στη Γη.
Οι Πακιστανοί υιοθετούν ταχύτατα αυτά τα συστήματα για να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια φθηνότερα και με μεγαλύτερη αξιοπιστία από ό,τι η δοκιμαζόμενη ενεργειακή υποδομή της χώρας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η υιοθέτηση της ηλιακής ενέργειας δεν αποτελεί πλέον ζήτημα κλιματικής πολιτικής – γνωρίζει εκρηκτική ανάπτυξη χάρη στην ουσιαστική και αυξανόμενη συμβολή της στην ενεργειακή ασφάλεια και στην απλή οικονομική λογική.
Η ηλιακή ενέργεια είναι πλέον η φθηνότερη μορφή ενέργειας στη Γη, ενώ παράλληλα αποτελεί τον σαφέστερο δρόμο προς την ενεργειακή αυτονομία και ανθεκτικότητα, ιδιαίτερα για μικρότερες και αναπτυσσόμενες οικονομίες που χρειάζεται να προστατευθούν από το γεωπολιτικό κλίμα που μεταβάλλεται απότομα και στο οποίο διαθέτουν ελάχιστη έως μηδαμινή διαπραγματευτική ισχύ.
www.worldenergynews.gr
