Ένα έργο που μέχρι σήμερα υπήρχε μόνο στα σχέδια της επιστημονικής φαντασίας γίνεται πραγματικότητα. Η Φινλανδία βρίσκεται ένα βήμα πριν από τη λειτουργία της πρώτης μόνιμης εγκατάστασης στον κόσμο για την αποθήκευση υψηλής ραδιενέργειας πυρηνικών αποβλήτων, δημιουργώντας ένα υπόγειο «φρούριο» που σχεδιάστηκε να προστατεύσει τον άνθρωπο και το περιβάλλον για χιλιάδες χρόνια.
Η ρυθμιστική αρχή πυρηνικής ασφάλειας της Φινλανδίας (STUK) έδωσε το πράσινο φως για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας στην εγκατάσταση Onkalo, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα ιστορικό βήμα στη διαχείριση των αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων.
Πρόκειται για την πρώτη φορά παγκοσμίως που μια γεωλογική εγκατάσταση τελικής αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων φτάνει στο στάδιο της άδειας λειτουργίας.
Ένα υπόγειο καταφύγιο 400 μέτρα κάτω από τη γη
Η εγκατάσταση Onkalo κατασκευάζεται βαθιά μέσα στο αρχαίο βραχώδες υπόστρωμα της Φινλανδίας, περίπου 400 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της Γης.
Εκεί θα τοποθετούνται τα αναλωμένα καύσιμα των πυρηνικών αντιδραστήρων, τα οποία παραμένουν εξαιρετικά ραδιενεργά και απαιτούν ασφαλή απομόνωση για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η φιλοσοφία του έργου βασίζεται στη δημιουργία πολλαπλών στρωμάτων προστασίας: τα πυρηνικά υλικά θα σφραγίζονται πρώτα σε ειδικά δοχεία από χαλκό, ένα μέταλλο ιδιαίτερα ανθεκτικό στη διάβρωση, και στη συνέχεια θα τοποθετούνται σε ειδικά διαμορφωμένες κοιλότητες μέσα στον βράχο.
Γύρω από τα δοχεία θα χρησιμοποιηθεί άργιλος και άλλα προστατευτικά υλικά, ώστε να περιοριστεί κάθε πιθανότητα επαφής με το εξωτερικό περιβάλλον.
Η «ταφή» που σχεδιάστηκε να αντέξει χιλιάδες χρόνια
Σε αντίθεση με προσωρινές εγκαταστάσεις αποθήκευσης, το Onkalo δεν προορίζεται να είναι ένας χώρος φύλαξης μέχρι να βρεθεί άλλη λύση.
Ο στόχος είναι η τελική γεωλογική αποθήκευση: η μόνιμη τοποθέτηση των αποβλήτων βαθιά στο υπέδαφος, σε ένα σταθερό φυσικό περιβάλλον που δεν επηρεάζεται εύκολα από τις κλιματικές αλλαγές ή τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Οι επιστήμονες που σχεδίασαν το έργο θεωρούν ότι ο συνδυασμός του σταθερού φινλανδικού βράχου, των χάλκινων δοχείων και των προστατευτικών υλικών μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια ασφάλεια.
Απόφαση-ορόσημο μετά από δεκαετίες έρευνας
Η Φινλανδία ενέκρινε την κατασκευή του έργου το 2015, μετά από χρόνια μελετών και ερευνών για την κατάλληλη τοποθεσία και τις απαιτήσεις ασφαλείας.
Η εταιρεία Posiva, που διαχειρίζεται την εγκατάσταση και ανήκει στις εταιρείες κοινής ωφέλειας Fortum και Teollisuuden Voima (TVO), έχει καταθέσει αίτηση για άδεια λειτουργίας με χρονικό ορίζοντα έως το τέλος του 2070.
Μετά τη θετική αξιολόγηση της STUK, η φινλανδική κυβέρνηση μπορεί πλέον να προχωρήσει στα επόμενα βήματα για την τελική έγκριση.
Η Ευρώπη αναζητά λύση για το πιο δύσκολο πυρηνικό ζήτημα
Τα αναλωμένα πυρηνικά καύσιμα αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα τεχνολογικά και περιβαλλοντικά ζητήματα της πυρηνικής ενέργειας. Η υψηλή ραδιενέργειά τους απαιτεί απομόνωση για εξαιρετικά μεγάλες χρονικές περιόδους, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλές χώρες στην αναζήτηση υπόγειων λύσεων.
Η Σουηδία έχει επίσης ξεκινήσει τη δική της εγκατάσταση τελικής αποθήκευσης, με στόχο να δεχθεί τα πρώτα πυρηνικά απόβλητα στα τέλη της δεκαετίας του 2030.
Η Φινλανδία, ωστόσο, είναι η πρώτη χώρα που φτάνει τόσο κοντά στη λειτουργία μιας μόνιμης εγκατάστασης. Το Onkalo δεν είναι απλώς μια αποθήκη αποβλήτων· αποτελεί ένα τεράστιο τεχνολογικό πείραμα με ορίζοντα αιώνων, μια προσπάθεια να «κλειδώσει» ένα από τα πιο επικίνδυνα κατάλοιπα της σύγχρονης ενέργειας βαθιά μέσα στη Γη.
www.worldenergynews.gr






