Σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας για το Ουκρανικό, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα χαλαρώσουν και η παγκόσμια προσφορά θα επιταχυνθεί
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις ωθούν τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω ή προς τα κάτω τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο οι μεταβολές είναι σύντομες και περιορισμένες, μικρότερες από ό,τι θα ήταν σε μια ισορροπημένη ή σφιχτή αγορά.
Οι φόβοι για υπερπροσφορά έχουν ήδη γίνει πραγματικότητα, όπως φαίνεται στον μεγαλύτερο όγκο πετρελαίου σε πλωτές δεξαμενές από την πανδημική χρονιά του 2020, όταν η πτώση της ζήτησης είχε οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των αποθεμάτων τόσο σε ξηρά όσο και σε πλοία.
Η επάρκεια της αγοράς, με την τιμή του Brent να παραμένει σταθερά κοντά στα 60 δολάρια το βαρέλι, έχει συγκρατήσει τις αυξήσεις τιμών ακόμη και όταν οι ΗΠΑ κλιμάκωσαν τον αποκλεισμό και τις κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που μετέφεραν πετρέλαιο προς και από τη Βενεζουέλα την τελευταία εβδομάδα.
Η πτωτική τάση στην αγορά, με προσδοκίες σχεδόν ρεκόρ υπερπροσφοράς στις αρχές του επόμενου έτους, έχει πιθανώς δώσει στην κυβέρνηση Τραμπ περισσότερα «όπλα» να προχωρήσει σε αποκλεισμό της Βενεζουέλας, βολεύοντας την πολιτική της με τις χαμηλές τιμές πετρελαίου και την προοπτική περαιτέρω πτώσης στις τιμές των futures.
Κάθε φορά που οι ενέργειες αποκλεισμού και κατάσχεσης δεξαμενόπλοιων εντείνονται, οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν, αλλά οι αυξήσεις παραμένουν μέτριες, καθώς η υπερπροσφορά λειτουργεί ως μαξιλάρι προστασίας.
Για παράδειγμα, στις πρώτες ώρες της ασιατικής διαπραγμάτευσης τη Δευτέρα (22/12), οι τιμές ενισχύθηκαν λιγότερο από 1%, παρά την κατάσχεση ενός δεύτερου δεξαμενόπλοιου και την καταδίωξη ενός τρίτου, εξαιτίας της συνεχιζόμενης υπερπροσφοράς.
Δεν είναι μόνο η Βενεζουέλα
Η Βενεζουέλα δεν είναι ο μόνος παράγοντας αβεβαιότητας για την αγορά, με τη ρωσική προσφορά να μπορεί επίσης να επηρεάσει τις τιμές, ανάλογα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Σημάδια προόδου στις συνομιλίες οδήγησαν σε πτώση των τιμών, ενώ αναφορές για νέες κυρώσεις των ΗΠΑ σε περίπτωση που ο Πούτιν απορρίψει μια συμφωνία ειρήνης προκάλεσαν άνοδο.
Οι εντεινόμενες κυρώσεις στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας «αποτελούν μεγαλύτερο κίνδυνο για την προσφορά στην αγορά, σε περίπτωση που ο πρόεδρος Πούτιν δεν συμφωνήσει σε ειρηνευτική συμφωνία», σημειώνουν αναλυτές της ING. Ταυτόχρονα, η υπερπροσφορά και οι τιμές Brent γύρω στα 60 δολάρια επιτρέπουν στην κυβέρνηση Τραμπ να υιοθετήσει μια πιο επιθετική στάση.
Σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, οι κυρώσεις θα χαλαρώσουν και η παγκόσμια προσφορά θα επιταχυνθεί.
Μέρος των τεράστιων ποσοτήτων πετρελαίου σε πλωτές δεξαμενές – εκτιμώμενο στα 1,3-1,4 δισ. βαρέλια – αποτελεί ρωσικό αργό που οι αγοραστές διστάζουν να αποδεχθούν λόγω των κυρώσεων σε Rosneft και Lukoil.
Αυτά τα βαρέλια αναμένεται τελικά να βρουν αγοραστές, κυρίως στην Κίνα και εν μέρει στην Ινδία.
Στη Βενεζουέλα, στο χειρότερο σενάριο με επιπλέον περιορισμούς και έλλειψη διαλυτών για την εξαγωγή του βαρέος αργού, η χώρα θα μπορούσε να χάσει έως 500.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters.
Η δυνατότητα των ΗΠΑ να αφαιρέσουν αυτή την προσφορά από την αγορά χωρίς μεγάλες αυξήσεις στις τιμές βενζίνης δείχνει την αυτοπεποίθηση της κυβέρνησης Τραμπ. Το ίδιο ισχύει και για τη Ρωσία, όπου η επάρκεια της αγοράς επιτρέπει μια πιο επιθετική στάση σε κυρώσεις.
Ηγεωπολιτική, με τις εξελίξεις σε Βενεζουέλα και Ρωσία, θα κινεί τις τιμές πετρελαίου τις επόμενες εβδομάδες.
Ωστόσο, ο κυριότερος παράγοντας παραμένει η υπερπροσφορά, που συγκρατεί τις επιπτώσεις των κυρώσεων και των αποκλεισμών, κρατώντας την τιμή Brent γύρω στα 60 δολάρια το βαρέλι. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα futures θα διατηρηθούν κατά μέσο όρο στα 60 δολάρια ή χαμηλότερα το επόμενο έτος, λόγω επάρκειας της προσφοράς και εποχικά χαμηλότερης ζήτησης το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Οι φόβοι για υπερπροσφορά έχουν ήδη γίνει πραγματικότητα, όπως φαίνεται στον μεγαλύτερο όγκο πετρελαίου σε πλωτές δεξαμενές από την πανδημική χρονιά του 2020, όταν η πτώση της ζήτησης είχε οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των αποθεμάτων τόσο σε ξηρά όσο και σε πλοία.
Η επάρκεια της αγοράς, με την τιμή του Brent να παραμένει σταθερά κοντά στα 60 δολάρια το βαρέλι, έχει συγκρατήσει τις αυξήσεις τιμών ακόμη και όταν οι ΗΠΑ κλιμάκωσαν τον αποκλεισμό και τις κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που μετέφεραν πετρέλαιο προς και από τη Βενεζουέλα την τελευταία εβδομάδα.
Η πτωτική τάση στην αγορά, με προσδοκίες σχεδόν ρεκόρ υπερπροσφοράς στις αρχές του επόμενου έτους, έχει πιθανώς δώσει στην κυβέρνηση Τραμπ περισσότερα «όπλα» να προχωρήσει σε αποκλεισμό της Βενεζουέλας, βολεύοντας την πολιτική της με τις χαμηλές τιμές πετρελαίου και την προοπτική περαιτέρω πτώσης στις τιμές των futures.
Κάθε φορά που οι ενέργειες αποκλεισμού και κατάσχεσης δεξαμενόπλοιων εντείνονται, οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν, αλλά οι αυξήσεις παραμένουν μέτριες, καθώς η υπερπροσφορά λειτουργεί ως μαξιλάρι προστασίας.
Για παράδειγμα, στις πρώτες ώρες της ασιατικής διαπραγμάτευσης τη Δευτέρα (22/12), οι τιμές ενισχύθηκαν λιγότερο από 1%, παρά την κατάσχεση ενός δεύτερου δεξαμενόπλοιου και την καταδίωξη ενός τρίτου, εξαιτίας της συνεχιζόμενης υπερπροσφοράς.
Δεν είναι μόνο η Βενεζουέλα
Η Βενεζουέλα δεν είναι ο μόνος παράγοντας αβεβαιότητας για την αγορά, με τη ρωσική προσφορά να μπορεί επίσης να επηρεάσει τις τιμές, ανάλογα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Σημάδια προόδου στις συνομιλίες οδήγησαν σε πτώση των τιμών, ενώ αναφορές για νέες κυρώσεις των ΗΠΑ σε περίπτωση που ο Πούτιν απορρίψει μια συμφωνία ειρήνης προκάλεσαν άνοδο.
Οι εντεινόμενες κυρώσεις στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας «αποτελούν μεγαλύτερο κίνδυνο για την προσφορά στην αγορά, σε περίπτωση που ο πρόεδρος Πούτιν δεν συμφωνήσει σε ειρηνευτική συμφωνία», σημειώνουν αναλυτές της ING. Ταυτόχρονα, η υπερπροσφορά και οι τιμές Brent γύρω στα 60 δολάρια επιτρέπουν στην κυβέρνηση Τραμπ να υιοθετήσει μια πιο επιθετική στάση.
Σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, οι κυρώσεις θα χαλαρώσουν και η παγκόσμια προσφορά θα επιταχυνθεί.
Μέρος των τεράστιων ποσοτήτων πετρελαίου σε πλωτές δεξαμενές – εκτιμώμενο στα 1,3-1,4 δισ. βαρέλια – αποτελεί ρωσικό αργό που οι αγοραστές διστάζουν να αποδεχθούν λόγω των κυρώσεων σε Rosneft και Lukoil.
Αυτά τα βαρέλια αναμένεται τελικά να βρουν αγοραστές, κυρίως στην Κίνα και εν μέρει στην Ινδία.
Στη Βενεζουέλα, στο χειρότερο σενάριο με επιπλέον περιορισμούς και έλλειψη διαλυτών για την εξαγωγή του βαρέος αργού, η χώρα θα μπορούσε να χάσει έως 500.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters.
Η δυνατότητα των ΗΠΑ να αφαιρέσουν αυτή την προσφορά από την αγορά χωρίς μεγάλες αυξήσεις στις τιμές βενζίνης δείχνει την αυτοπεποίθηση της κυβέρνησης Τραμπ. Το ίδιο ισχύει και για τη Ρωσία, όπου η επάρκεια της αγοράς επιτρέπει μια πιο επιθετική στάση σε κυρώσεις.
Ηγεωπολιτική, με τις εξελίξεις σε Βενεζουέλα και Ρωσία, θα κινεί τις τιμές πετρελαίου τις επόμενες εβδομάδες.
Ωστόσο, ο κυριότερος παράγοντας παραμένει η υπερπροσφορά, που συγκρατεί τις επιπτώσεις των κυρώσεων και των αποκλεισμών, κρατώντας την τιμή Brent γύρω στα 60 δολάρια το βαρέλι. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα futures θα διατηρηθούν κατά μέσο όρο στα 60 δολάρια ή χαμηλότερα το επόμενο έτος, λόγω επάρκειας της προσφοράς και εποχικά χαμηλότερης ζήτησης το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Λευτέρης Στάικος
www.worldenergynews.gr
