Τη διοργάνωση συνάντησης των υπουργών Ενέργειας των χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο επιδιώκει η αμερικανική πλευρά που συνεχίζει να πιέζει προς όλες τις κατευθύνσεις για την ενεργοποίηση ενός ακόμη «δρόμου» μεταφοράς LNG προερχόμενου από τις ΗΠΑ στην Ουκρανία.
Ωστόσο το ελληνικό υπουργείο Ενέργειας θεωρεί ότι μια τέτοια συνάντηση έχει νόημα, μόνο εφόσον συμμετάσχουν, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που θέτει ρυθμιστικά προσκόμματα, όσο και οι τράπεζες όπως η αμερικανική DFC, που θα χρηματοδοτήσουν τα αναγκαία έργα ενίσχυσης του Κάθετου Διαδρόμου.
Την ίδια ώρα οι προσδοκίες για την εξέλιξη της σημερινής δημοπρασίας δέσμευσης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο μέσω των προϊόντων Route 1,2 και 3 είναι εξαιρετικά περιορισμένες, ενώ εκτιμάται ότι η απουσία ενδιαφέροντος θα συνεχιστεί και στις δημοπρασίες των επόμενων μηνών.
Υπενθυμίζεται ότι προηγούμενη δημοπρασία του Δεκεμβρίου για την παράδοση φορτίων εντός του Ιανουαρίου κατέγραψε μηδενικό ενδιαφέρον, ενώ ήδη έχει γίνει γνωστή η μείωση της διαθέσιμης δυναμικότητας στην δημοπρασία που διενεργείται σήμερα για παραδόσεις εντός Φεβρουαρίου.
Συγκεκριμένα, η προσφερόμενη δυναμικότητα περιορίζεται σε περίπου 26.000 MWh/ημέρα, έναντι 51.000 MWh που είχαν προσφερθεί στη δημοπρασία του Δεκεμβρίου.
Tα δυο κρίσιμα σημεία
Πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας θεωρούν ότι δυο είναι τα σημεία τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Κατ αρχήν η στάση της Κομισιόν η οποία κατόπιν σχετικών αντιδράσεων από traders που δραστηριοποιούνται μέσω άλλων ανταγωνιστικών οδών μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, προκρίνει ρυθμιστικά ζητήματα εκτιμώντας ότι οι δημοπρασίες για τα τρία προϊόντα είναι εκτός του νομικού πλαισίου της Ευρώπης. Συγκεκριμένα τίθεται το ζήτημα των εκπτώσεων στα τέλη χρήσης δικτύου που προσφέρονται από τους Διαχειριστές. Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι οι εκπτώσεις εγείρουν ζητήματα τήρησης των κανόνων του ανταγωνισμού και ζητεί να υπάρχουν οριστούν συγκεκριμένα τέλη χρήσης των δικτύων.
Στο ζήτημα αυτό η ελληνική πλευρά απαντά η Κομισιόν θα πρέπει να έχει μια ενιαία γραμμή και όχι από τη μια πλευρά να υποστηρίζεται η πλήρης απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και από την άλλη να επικαλείται νομικίστικα επιχειρήματα που ανακόπτουν την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου.
Το δεύτερο ζήτημα σχετίζεται με τη χρηματοδότησή των έργων που απαιτούνται κυρίως στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία προκειμένου να αυξηθεί η δυναμικότητα του Κάθετου Διαδρόμου, αλλά και της χρηματοδότησης ενός ακόμη FSRU στην Ελλάδα που κρίνεται αναγκαίο, ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να αποκτήσει σταθερή βάση τροφοδοσίας. Εκτιμάται ότι για να λυθεί το συγκεκριμένο θέμα απαιτείται η ενεργοποίηση της αμερικανικής DFC η οποία στην παρούσα φάση παρακολουθεί αλλά δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να χρηματοδοτήσει έργα του Κάθετου Διαδρόμου.
Το ζήτημα ετέθη και κατά τις επαφές που έχει στην Αθήνα ο Joshua Volz επιτετραμμένος του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ραιτ. Ο κ. Volz που αναχωρεί σήμερα για τις ΗΠΑ ενημερώθηκε για τις τεχνικές δυνατότητες του ελληνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου και βεβαίως για τις ελληνικές θέσεις.
Χρονική Διεύρυσνη των προϊόντων
Πέραν των δυο προαναφερόμενων ζητημάτων ο ΔΕΣΦΑ όπως και οι διαχειριστές των άλλων χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, θέτουν και το ζήτημα της διάρκειας των προϊόντων Route 1,2 και 3. Θεωρούν ότι η μηναία διάρκεια αποτελεί ανασταλτικό παράγοντας διότι δεν προσφέρει ορατότητα στους traders και ως εκ τούτου υποστηρίζουν τη δημιουργία τριμηνιαίων ή και ετήσιων προϊόντων.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, σε εκκρεμότητα παραμένει η ενεργοποίηση της συμφωνίας προθέσεων που υπέγραψαν τον Νοέμβριο στην Αθήνα η ΔΕΠΑ και η Naftogaz για την προμήθεια φυσικού αερίου την περίοδο Ιανουαρίου–Μαρτίου 2026. Η συμφωνία προβλέπει την υλοποίησή της μέσω της εταιρείας Atlantic–See LNG Trade, που έχει συσταθεί από τη ΔΕΠΑ σε συνεργασία με την AKTOR. Η Naftogaz δεν απευθύνθηκε στη ΔΕΠΑ για προμήθεια αερίου τον Ιανουάριο, εξέλιξη που οδήγησε στην απουσία της ελληνικής εταιρίας από τη δημοπρασία του Δεκεμβρίου.
Πηνελόπη Μητρούλια
