Η λύση της GENCO επιχειρεί να απομονώσει τις εταιρείες κοινής ωφέλειας και τους καταναλωτές από τους κινδύνους των τεράστιων φορτίων AI, όμως εγείρει νέα ερωτήματα για το χρέος, τις επενδύσεις, τη ρύθμιση και το κόστος της ηλεκτροδότησης
Αν η GENCO είναι η απάντηση, τότε ποια είναι η ερώτηση; Με απλά λόγια, μπορεί η GENCO να επιτρέψει στον κλάδο ηλεκτρικής ενέργειας να επωφεληθεί από την ανάπτυξη του AI χωρίς να επιβαρύνει τα οικονομικά των εταιρειών κοινής ωφέλειας και τους υπόλοιπους καταναλωτές;
Λίγη ιστορία πρώτα
Ο όρος GENCO (σ.σ: συντομογραφία του generating company) χρησιμοποιήθηκε για ανεξάρτητους, μη ρυθμιζόμενους παραγωγούς που πολλαπλασιάστηκαν μετά την απελευθέρωση της αγοράς στις αρχές του αιώνα.
Πολλοί χρεοκόπησαν λόγω πλεονάζουσας δυναμικότητας, χαμηλότερης ζήτησης από την αναμενόμενη και υπερβολικού χρέους. Επειδή οι εταιρείες κοινής ωφέλειας δεν τους ανήκαν, ούτε οι ίδιες ούτε οι πελάτες τους χρειάστηκε να διασώσουν τις προβληματικές GENCO.
Τώρα, στο φορτίο του AI. Οι ρυθμιζόμενες εταιρείες κοινής ωφέλειας θέλουν αυτή τη δραστηριότητα, όμως αν εντάξουν στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή τους βάση ακριβές νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που κατασκευάζονται ειδικά για το AI, όλοι οι λογαριασμοί θα αυξηθούν.
Ουσιαστικά, όλοι οι πελάτες θα πληρώνουν για να επιδοτούν το φορτίο του AI
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν η ζήτηση της AI δεν υλοποιηθεί ή μειωθεί απότομα. Οι υπόλοιποι πελάτες θα εξακολουθούν να πληρώνουν για τη νέα, ακριβή παραγωγική δυναμικότητα.
Μια λύση θα ήταν η δημιουργία ξεχωριστής GENCO, συνδεδεμένης με την εταιρεία κοινής ωφέλειας και την εταιρεία συμμετοχών της, αλλά χρηματοδοτούμενης με δικό της χρέος.
Αν η GENCO αντιμετωπίσει προβλήματα, η εταιρεία κοινής ωφέλειας και οι πελάτες της, «θωρακισμένοι» από αυτήν, δεν θα επηρεαστούν άμεσα. Ακούγεται απλό, αλλά η προστασία των καταναλωτών εξαρτάται από τις λεπτομέρειες.
Για παράδειγμα, αν η εταιρεία κοινής ωφέλειας συμφωνήσει να αγοράζει ηλεκτρική ενέργεια από τη συνδεδεμένη GENCO για πολλά χρόνια και στη συνέχεια να την πουλά στο κέντρο AI, τι συμβαίνει αν η πραγματική διάρκεια ζωής του έργου AI αποδειχθεί μικρότερη από τη διάρκεια της σύμβασης;
Η εταιρεία κοινής ωφέλειας και οι πελάτες της θα παραμείνουν δεσμευμένοι. Και αν τα κόστη έχουν υπολογιστεί εσφαλμένα, ποιος θα πληρώσει τη διαφορά;
Αυτά δεν είναι ακαδημαϊκά ερωτήματα
Οι εταιρείες AI διαθέτουν σημαντικούς οικονομικούς πόρους για πολιτικές παρεμβάσεις και δικαστικές διαμάχες, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές μπορεί να μην έχουν πάντα την τεχνογνωσία για να αξιολογήσουν όλα τα ζητήματα. Ο κίνδυνος είναι να βρεθούν τελικά οι καταναλωτές να πληρώνουν το κόστος.
Υπάρχουν επίσης χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι. Αν η GENCO χρησιμοποιήσει τη σύμβασή της με την εταιρεία κοινής ωφέλειας ως εγγύηση για να αντλήσει κεφάλαια, στην πράξη θα αξιοποιεί την πιστοληπτική ικανότητα της εταιρείας κοινής ωφέλειας για να εξασφαλίσει φθηνότερο χρέος.
Οι καταναλωτές στηρίζουν αυτή την πιστοληπτική ικανότητα, ενώ η GENCO αποκομίζει το όφελος χωρίς να τους αποζημιώνει.
Αν η GENCO αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες, μπορεί να επηρεαστεί η οικονομική θέση της εταιρείας συμμετοχών που ελέγχει τόσο τη GENCO όσο και την εταιρεία κοινής ωφέλειας.
Αυτό μπορεί να αυξήσει το κόστος των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας κοινής ωφέλειας. Και, παρά τη λεγόμενη «ring-fencing» προστασία, η διοίκηση μιας εταιρείας συμμετοχών μπορεί να βρει τρόπους να μεταφέρει χρήματα σε μια προβληματική θυγατρική.
Υπάρχει και μια άλλη επιλογή
Μια GENCO εκτός της ρυθμιζόμενης εταιρείας κοινής ωφέλειας, η οποία θα πουλά την ηλεκτρική της ενέργεια απευθείας στο κέντρο AI. Και εδώ, όμως, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η GENCO δεν θα λαμβάνει προνομιακή μεταχείριση από τη συνδεδεμένη εταιρεία κοινής ωφέλειας εις βάρος άλλων καταναλωτών ή ανταγωνιστών.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα θα ήταν μια μεγάλη διακοπή ηλεκτροδότησης. Τι θα συνέβαινε αν η συνδεδεμένη GENCO και το κέντρο AI αποκαθιστούσαν πρώτα την ηλεκτροδότησή τους; Η κοινή ωφέλεια οφείλει να σημαίνει ίση μεταχείριση όλων.
Υπάρχουν δύο ακόμη ζητήματα που συχνά δεν συζητούνται. Το πρώτο είναι η τεράστια διαφορά μεγέθους μεταξύ των εταιρειών AI και των εταιρειών κοινής ωφέλειας. Δεν πρόκειται απλώς για νέους πελάτες που ζητούν ηλεκτρική ενέργεια.
Πρόκειται για πελάτες που ζητούν τεράστιες ποσότητες, με αντίστοιχα τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις. Είναι σαν να παραγγέλνει κάποιος ένα χάμπουργκερ σε ένα εστιατόριο: κανένα πρόβλημα. Αν όμως παραγγείλει πενήντα, μπορεί να υπερφορτώσει ολόκληρη την κουζίνα και το προσωπικό. Δεν είναι καν σαφές ότι το δίκτυο έχει σχεδιαστεί για τέτοια διαφορά μεγέθους.
Το δεύτερο είναι το περιβαλλοντικό κόστος. Οι νέες μονάδες φυσικού αερίου που κατασκευάζονται για να εξυπηρετήσουν την AI, όπως η εγκατάσταση του Musk στα προάστια του Memphis, μπορεί να αποτελέσουν σημαντική πολιτική ευπάθεια αν στο μέλλον αυστηροποιηθούν ξανά τα πρότυπα για την ποιότητα του αέρα και του νερού.
Αυτός ο κίνδυνος συζητείται λιγότερο, εν μέρει λόγω της προσήλωσης στο status quo και της κατεύθυνσης των επιχειρηματικών μέσων ενημέρωσης.
Όλα αυτά μπορεί να φαίνονται υπερβολικά
Οι υποστηρικτές του AI γνωρίζουν τι κάνουν, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας μπορούν να αξιολογήσουν τους κινδύνους και οι ρυθμιστικές αρχές υποτίθεται ότι προστατεύουν τους καταναλωτές. Όμως έχουμε δει τι συμβαίνει όταν ο φόβος επηρεάζει τις αποφάσεις, όταν η οικονομική πίεση οδηγεί σε απάτη και όταν οι ρυθμιστικές αρχές αποδέχονται άκριτα τις διαβεβαιώσεις των εταιρειών.
Οι ίδιοι οι άνθρωποι του AI προειδοποιούν ότι η τεχνολογία μπορεί να εξελιχθεί ταχύτερα από όσο αναμένεται και ότι πολλές εταιρείες μπορεί να αποτύχουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επενδυτές δεν πρέπει να διαθέτουν δισεκατομμύρια ή τρισεκατομμύρια στην AI.
Οι επενδυτές αξιολογούν τους κινδύνους και τις αποδόσεις και επιλέγουν εθελοντικά να επενδύσουν.
Το διαφορετικό ζήτημα είναι οι εγκλωβισμένοι πελάτες των ρυθμιζόμενων εταιρειών κοινής ωφέλειας. Δεν θα πρέπει να αναλαμβάνουν τους κινδύνους υψηλότερου κόστους ή λιγότερο αξιόπιστης ηλεκτροδότησης χωρίς αντίστοιχο όφελος. Είναι ζήτημα δικαιοσύνης.
Επιστρέφουμε λοιπόν στο αρχικό ερώτημα
Η GENCO αποτελεί έναν έξυπνο τρόπο να περιοριστεί μέρος του προβλήματος του AI, αλλά δεν το εξαφανίζει.
Ο μόνος τρόπος για να προστατευθούν πραγματικά οι καταναλωτές είναι, κατά την άποψη του συγγραφέα, να απαιτείται από τα κέντρα AI να κατέχουν και να λειτουργούν τις δικές τους μονάδες ηλεκτροπαραγωγής εκτός δικτύου.
Ακόμη και αυτή η λύση δεν εξαλείφει τον ανταγωνισμό για ενεργειακούς πόρους και νερό. Όμως ο ανταγωνισμός για πόρους αποτελεί μέρος του συστήματος της ελεύθερης επιχειρηματικότητας.
Η μετακύλιση κινδύνων και δαπανών σε εγκλωβισμένους, ρυθμιζόμενους καταναλωτές είναι διαφορετικό ζήτημα. Τουλάχιστον όχι ακόμη.
www.worldenergynews.gr
