Το πακέτο για τα ευρωπαϊκά δίκτυα προκάλεσε μια πολιτική συζήτηση στο χθεσινή Συμβούλιο υπουργών Ενέργειας, προκαλώντας έντονες αντιπαραθέσεις, καθώς το κάθε κράτος μέλος, ανάλογα το κόστος ενέργειας και τη θέση του έχει διαφορετική θέση στις προβλέψεις του πακέτου για τα δίκτυα.
Το μεγάλο κόστος των επενδύσεων για δίκτυα και η διαφωνία με την πρόταση να χρηματοδοτηθεί με το 25% των congestion revenues (έσοδα συμφόρησης ή τα χρήματα που προκύπτουν όταν υπάρχει περιορισμένη χωρητικότητα σε ένα δίκτυο και διαφορετικές τιμές μεταξύ σημείων) κυριάρχησαν στη συζήτηση.
Η συζήτηση που έγινε θα καθοδηγήσει τις περαιτέρω εργασίες μας σχετικά με αυτό το πακέτο, με στόχο την επίτευξη μιας γενικής προσέγγισης τον Ιούνιο.
Για την Κομισιόν, η επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ηλεκτροδότηση και τις ενεργειακές υποδομές είναι η πιο βιώσιμη προσέγγιση για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ανταγωνιστικότητα και την αυτονομία της Ευρώπης. Η απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας λόγω των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει τις ανησυχίες και αυξάνεται η ανάγκη οικοδόμησης ενός πιο ανθεκτικού και διασυνδεδεμένου ενεργειακού συστήματος σε όλη την Ευρώπη. Η ενεργειακή μετάβαση της ΕΕ όμως απαιτεί 660 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, όταν οι τρέχουσες επενδύσεις είναι μόνο το μισό αυτού του ποσού.
Σουηδία
Η Σουηδή υπουργός, διαμαρτυρήθηκε για τις προβλέψεις του πακέτου για της διασυνδέσεις, σχετικά με την πληρωμή του 25% των εσόδων συμφόρησης για τα ευρωπαϊκά δίκτυα και σημείωσε ότι αν δεν αλλάξει θα πρέπει να επανεξετάσει η Σουηδία τη θέση της στην Ενεργειακή Ένωση. Ειδικότερα σημείωσε ότι η Σουηδία είναι ο μεγαλύτερος κατά κεφαλήν καθαρός εξαγωγέας καθαρής ενέργειας και ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, και η ηλεκτρική της ενέργεια είναι σχεδόν 100% απαλλαγμένη από ορυκτά καύσιμα. «Και παρά αυτά τα επιτεύγματα, τώρα είμαστε στην πλευρά των ηττημένων. Ανησυχώ βαθιά για την τρέχουσα κατεύθυνση της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, ειδικά όσον αφορά το πακέτο για το δίκτυο», τόνισε.
Όπως είπε σουηδικός Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς εισέπραξε 3 δισεκατομμύρια ευρώ σε έσοδα από συμφόρηση. «Η συντριπτική πλειοψηφία αυτού, το 75%, εισπράττεται από εσωτερικά σημεία συμφόρησης και όχι μέσω διασυνδέσεων. Εννοώ, λοιπόν, είναι απλώς απαράδεκτο οι χώρες που πρωτοστατούν τελικά να τιμωρούνται σοβαρά γι' αυτό» τόνισε. Επίσης είπε ότι όλα τα κράτη μέλη πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη τους να καταργήσουν σταδιακά και να αντικαταστήσουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα με χωρις ορυκτά καύσιμα.
Ελλάδα
Ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου απάντησε στην υπουργό της Σουηδίας, που στην τοποθέτησή της υποστήριξε ότι η Σουηδία τιμωρείται επειδή προχώρησε γρήγορα την ενεργειακή μετάβαση. Και εξήγησε ότι θα πρέπει να πληρώσουμε ένα τίμημα για τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.
«Με όλο τον σεβασμό προς τον αξιότιμο συνάδελφό μου από τη Σουηδία τα τελεσίγραφα δεν είναι ο τρόπος λειτουργίας αυτή τη στιγμή», σημείωσε.
«Μαζί, ενωμένοι, μπορούμε να αντιδράσουμε πιο δυναμικά σε μια κρίση που εξελίσσεται. Και επιτρέψτε μου να πω κάτι. Υπάρχει ένας ελέφαντας στο δωμάτιο για το ευρωπαϊκό εγχείρημα, και αυτός είναι οι ανισότητες χονδρικής στην ηλεκτρική ενέργεια.
Θύμισε ότι πριν από δύο χρόνια, ανάμεσα στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και την υπόλοιπη Ευρώπη, υπήρχε ένα τείχος. Και αυτό ήταν πολύ περισσότερο από οικονομικό, αφού αμφισβήτησε τη συνοχή του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Και είπε ότι όταν οι άνθρωποι μιλούν για ένα κοινό σενάριο στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτό δεν είναι κάτι που θα επιβληθεί από την Επιτροπή.
«Δεν έχουμε κοινή ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, σημείωσε». Τι θα έλεγε ο Ντελόρ αν ήταν εκεί; Θα έλεγε, πρέπει να το κάνετε τώρα. Αυτή είναι η ώρα.
Η Ευρώπη έκανε πάντα το απαραίτητο βήμα σε περιόδους κρίσης, αν δείτε την ιστορία της Ευρώπης. Και τώρα είναι η ώρα να προχωρήσουμε πιο γρήγορα και μπροστά. Κατανοώ τις ανησυχίες των χωρών και πρέπει να βρούμε έναν ευέλικτο τρόπο, αλλά αυτή είναι μια απαραίτητη υποδομή προς όφελος της Ευρώπης.
Και σαν παράδειγμα της προσπάθειας που χρειάζεται η επίτευξη της ενοποίησης σημείωσε: «Πήραμε κάποιες δύσκολες αποφάσεις τον Μάρτιο, όταν συμφωνήσαμε για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου. Δεν επηρέασε όλες τις χώρες μας με τον ίδιο τρόπο. Βλέπω μερικές από τις χώρες μας εδώ που επηρεάζονται βαθιά. Δεν τους ακούσατε να λένε, λοιπόν, μας επηρεάζει τόσο πολύ που δεν θα το κάνουμε. Η δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας είναι απαραίτητη».
Η Ελλάδα υποστήριξε έντονα την ανάγκη δημιουργίας μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και τόνισε ότι οι μεγάλες διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ περιοχών της Ευρώπης αποτελούν σοβαρό πρόβλημα για τη συνοχή της Ένωσης.
Γαλλία
Η Γαλλία χαιρετίζει τη φιλοδοξία του πακέτου δικτύου αλλά αν και συμμερίστηκε τον στόχο του πακέτου, σημείωσε ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει με τα μέτρα που προτείνονται. Αυτό κινδυνεύει να αποδυναμώσει τον σχεδιασμό των δικτύων σε κάθε κράτος μέλος. «Ο σχεδιασμός είναι αποτελεσματικός όταν βασίζεται σε μια ισορροπημένη διακυβέρνηση. Πρέπει να περιλαμβάνει την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους διαχειριστές δικτύων, ο καθένας με την εμπειρογνωμοσύνη του. Πρόκειται για εθνική στρατηγική, διασύνδεση και καλή λειτουργία της εγχώριας αγοράς. Ένα ενιαίο κεντρικό σενάριο θέτει ένα σημαντικό πρόβλημα».
«Με την υπερβολική συγκέντρωση του σχεδιασμού, κινδυνεύει να χάσει την αποτελεσματικότητα και τη νομιμότητά του. Αυτό το σενάριο θα εισήγαγε μια ακαμψία που δύσκολα είναι συμβατή με τις αβεβαιότητες που περιβάλλουν την εξέλιξη των ενεργειακών συστημάτων,», τόνισε
Ισπανία
Η Ισπανία τάχθηκε υπέρ της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και υπογράμμισε ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να αποτελεί κεντρικό άξονα της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής.
Η Μαδρίτη τόνισε ότι η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών είναι απαραίτητες για τη μείωση της αστάθειας στις αγορές ενέργειας και την προστασία των πολιτών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των διασυνδέσεων της Ιβηρικής Χερσονήσου με την υπόλοιπη Ευρώπη, ώστε η περιοχή να πάψει να λειτουργεί ως «ενεργειακό νησί».
Η χώρα υποστήριξε επίσης την προώθηση μεγάλων έργων ενεργειακών υποδομών, όπως οι ενεργειακοί διάδρομοι και το έργο υδρογόνου H2MED, τα οποία θεωρεί κρίσιμα για τη μετατροπή της Ιβηρικής Χερσονήσου σε σημαντικό κόμβο ανανεώσιμης ενέργειας και πράσινου υδρογόνου.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι διαδικασίες αδειοδότησης πρέπει να επιταχυνθούν, αλλά χωρίς να υποβαθμιστούν τα περιβαλλοντικά πρότυπα και η συμμετοχή της κοινωνίας στις αποφάσεις.
Γερμανία
Η Γερμανία επικεντρώθηκε κυρίως στις πρακτικές προκλήσεις ανάπτυξης των ενεργειακών δικτύων και στην ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης.
Το Βερολίνο σημείωσε ότι στη χώρα χρειάζονται περίπου δύο χρόνια για την ανάπτυξη ενός φωτοβολταϊκού πάρκου αλλά έως και εννέα χρόνια για την κατασκευή δικτύων, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές ανισορροπίες μεταξύ παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας.
Η γερμανική πλευρά υποστήριξε ότι η ανάπτυξη των διασυνοριακών υποδομών είναι οικονομικά αποδοτική και απαραίτητη για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, ενώ εξέφρασε ενδιαφέρον για τη συμπερίληψη υποδομών υδρογόνου στον σχεδιασμό των ευρωπαϊκών δικτύων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κατανομή του κόστους για τα διασυνοριακά έργα είναι ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί με προσοχή ώστε να διασφαλιστεί δίκαιη κατανομή μεταξύ των κρατών-μελών.
Τέλος, η Γερμανία εξέφρασε ανησυχία ότι ορισμένες προτάσεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περιττή γραφειοκρατία για μικρά ενεργειακά συστήματα, όπως τοπικές εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας.
Σλοβενία
Οι πρόσφατες εξελίξεις στον Κόλπο μας υπενθύμισαν για άλλη μια φορά σε όλους πόσο ευάλωτοι είμαστε, τόνισε η υπουργός Ενέργειας της Σλοβενίας και σημείωσε ότι η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επομένως πιο σημαντική από ποτέ. Και θα χρειαστούμε μια ανθεκτική, καλά συνδεδεμένη και ανθεκτική στο μέλλον ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή για να το πετύχουμε αυτό. Εξέφρασε ισχυρή επιφύλαξη σχετικά με την οριοθέτηση του 25% των εσόδων από συμφόρηση για τη χρηματοδότηση των δικτύων,
«Στη Σλοβενία, αυτά τα έσοδα χρησιμοποιούνται επί του παρόντος για τη μείωση των αυξανόμενων τιμολογίων δικτύου λόγω σημαντικών επενδυτικών αναγκών στο δίκτυο διανομής. Το δίκτυο μεταφοράς μας, το οποίο επιτρέπει, παρεμπιπτόντως, σημαντικό διασυνοριακό εμπόριο, επιτρέψτε μου να αναφέρω ότι η διασυνοριακή μας δυναμικότητα ανέρχεται στο 245% της συνολικής εγκατεστημένης δυναμικότητάς μας. Κατασκευάστηκε με συνεισφορές Σλοβένων καταναλωτών στο παρελθόν. Και αφαιρώντας τα οφέλη αυτής της διασυνοριακής ολοκλήρωσης από τους ανθρώπους τώρα, αφού την έχουν πληρώσει, δεν θα γίνει αποδεκτό».
Τσεχία
Η Τσεχία υπογράμμισε την ανάγκη για τεχνολογική ουδετερότητα στην ενεργειακή μετάβαση, υποστηρίζοντας ότι η ενεργειακή πολιτική της ΕΕ δεν πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά να αντιμετωπίζει ισότιμα όλες τις τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών, όπως το φυσικό αέριο. Στο πλαίσιο αυτό ανέφερε ότι η πυρηνική ενέργεια, οι ανανεώσιμες πηγές και το φυσικό αέριο πρέπει να αποτελούν μέρος του ενεργειακού μείγματος.
Η Πράγα εξέφρασε επίσης ανησυχία ότι μια υπερβολικά μονομερής προσέγγιση υπέρ των ανανεώσιμων πηγών μπορεί να οδηγήσει σε αστάθεια στο ηλεκτρικό σύστημα και υψηλότερες τιμές ενέργειας, ιδιαίτερα εάν δεν συνοδεύεται από επαρκείς επενδύσεις σε δίκτυα και υποδομές.
Η χώρα συντάχθηκε σε μεγάλο βαθμό με τη σουηδική προσέγγιση σε ζητήματα επικουρικότητας και εθνικού ελέγχου στον ενεργειακό σχεδιασμό, τονίζοντας ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να διατηρούν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των ενεργειακών πολιτικών τους.
Παράλληλα, αναγνώρισε τη σημασία της ενίσχυσης των διασυνδέσεων και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, ωστόσο υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη των δικτύων πρέπει να γίνεται με τρόπο που να διασφαλίζει την σταθερότητα του συστήματος και την οικονομική βιωσιμότητα για τους καταναλωτές.
Ολλανδία
Η Ολλανδία υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε πιο δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επείγουσα τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η Χάγη τόνισε ότι η ενεργειακή πολιτική της ΕΕ πρέπει να έχει ως βασικό στόχο τη μείωση των τιμών για τους πολίτες και τη σταθερότητα για τους επενδυτές.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς οι καθυστερήσεις αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη ενεργειακών έργων. Η Ολλανδία υποστήριξε επίσης ότι η απλοποίηση των διαδικασιών πρέπει να επεκταθεί και σε νέους ενεργειακούς φορείς όπως το υδρογόνο.
Παράλληλα, η χώρα τόνισε τη σημασία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού κατανομής κόστους για τις διασυνοριακές υποδομές, ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική επιβάρυνση χωρών που φιλοξενούν μεγάλα έργα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας ή λειτουργούν ως ενεργειακοί κόμβοι.
Η Ολλανδία εξέφρασε επίσης τη στήριξή της σε έναν πιο συντονισμένο ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό, με την Επιτροπή να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον συντονισμό των πολιτικών των κρατών-μελών.
Βουλγαρία
Η Βουλγαρία εξέφρασε θετική στάση απέναντι στο πακέτο δικτύων, τονίζοντας ότι ο εκσυγχρονισμός και η επέκταση των ενεργειακών υποδομών θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.
Η Σόφια υπογράμμισε την ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι εθνικές ιδιαιτερότητες και οι περιφερειακές οικονομικές συνθήκες, καθώς οι ενεργειακές ανάγκες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών.
Η χώρα τάχθηκε υπέρ μιας δίκαιης κατανομής του κόστους των διασυνοριακών έργων, ώστε τα οφέλη και οι επιβαρύνσεις να κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν.
Παράλληλα, η Βουλγαρία υποστήριξε την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για ενεργειακά έργα, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθεί ο σεβασμός στις περιβαλλοντικές και χωροταξικές διαδικασίες.
www.worldenergynews.gr
