Κεντρικό ρόλο στην τροφοδοσία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και στην ανάδειξη της Ελλάδας σε βασική πύλη εισόδου LNG επιδιώκει να αποκτήσει η AKTOR LNG, δημιουργώντας χαρτοφυλάκιο προμήθειας και πώλησης φυσικού αερίου ύψους 5 δισ. κυβικών μέτρων έως το 2031.
Τη στρατηγική της εταιρείας παρουσίασε η διευθύνουσα σύμβουλος της AKTOR LNG, Maria Rita Galli, μιλώντας στο συνέδριο «Redefining Growth in Southeastern Europe». Όπως ανέφερε, η εταιρεία σχεδιάζει να συνδέσει τους διεθνείς προμηθευτές LNG με τους αγοραστές της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης που χρειάζονται ασφαλείς και μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας.
Σύμφωνα με την κ. Galli, έχουν ήδη υπογραφεί συμφωνίες τόσο με αγοραστές όσο και με προμηθευτές, σηματοδοτώντας το πρώτο βήμα για την υλοποίηση του σχεδιασμού. Ωστόσο, για την επίτευξη του στόχου απαιτείται σημαντική προσπάθεια, καθώς η αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλή πολυπλοκότητα και εξάρτηση μεταξύ εμπορικών συμφωνιών, υποδομών και διαθέσιμης μεταφορικής ικανότητας.
Έλλειμμα άνω των 20 δισ. κυβικών μέτρων
Η στρατηγική της AKTOR LNG αναπτύσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Νοτιοανατολική Ευρώπη καλείται να καλύψει ένα μεγάλο κενό προμήθειας φυσικού αερίου. Η ποσότητα που θα πρέπει να παραδοθεί στην περιοχή ξεπερνά, σύμφωνα με την κ. Galli, τα 20 δισ. κυβικά μέτρα.
Οι ανάγκες αυτές συνδέονται με τη σταδιακή απομάκρυνση από το ρωσικό φυσικό αέριο, τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και τη διαδικασία απανθρακοποίησης. Χώρες όπως η Σερβία και η Ρουμανία εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τον άνθρακα σε σημαντικό βαθμό για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η απόσυρση των ανθρακικών μονάδων θα συνοδευτεί από την ανάπτυξη περισσότερων ΑΠΕ, ενώ το φυσικό αέριο θα εξακολουθήσει να είναι απαραίτητο για την ευελιξία και την εξισορρόπηση του ηλεκτρικού συστήματος.
Παράλληλα, η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας μετά τον τερματισμό του πολέμου αναμένεται να δημιουργήσει πρόσθετες ανάγκες. Ακόμη και εάν η κατανάλωση φυσικού αερίου της χώρας παραμείνει κατά 50% χαμηλότερη σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, θα απαιτηθούν σημαντικές νέες ποσότητες.
Η Ελλάδα στην αφετηρία του νέου διαδρόμου
Η κάλυψη της περιφερειακής ζήτησης δεν μπορεί να στηριχθεί σε ένα μόνο σημείο εισόδου, καθώς καμία χώρα δεν διαθέτει από μόνη της την απαραίτητη δυναμικότητα. Η Maria Rita Galli εκτίμησε ότι οι μεγαλύτερες ποσότητες θα εισέλθουν από τον Νότο και ότι η Ελλάδα θα αποτελέσει την κύρια πύλη του νέου διαδρόμου.
Συμπληρωματική συμβολή θα έχουν η Κροατία, σε μικρότερη κλίμακα, καθώς και οι υποδομές εισαγωγής της Πολωνίας και της Λιθουανίας. Για την Ελλάδα, η θέση στην αφετηρία του διαδρόμου δημιουργεί σημαντικότερα οφέλη από εκείνα που αποκομίζει μια χώρα η οποία βρίσκεται στο μέσο της διαδρομής και λειτουργεί κυρίως ως παραλήπτης των ποσοτήτων.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να ενισχύσει την ελληνική οικονομία και να προσελκύσει νέες επενδύσεις. Με την εγχώρια ζήτηση να μην ξεπερνά τα 6 δισ. κυβικά μέτρα, ένα μέρος της διαθέσιμης δυναμικότητας μπορεί να αξιοποιείται για εξαγωγές προς τις βαλκανικές και τις κεντροευρωπαϊκές αγορές.
Η υφιστάμενη δυναμικότητα, ωστόσο, επαρκεί μόνο για ένα τμήμα των νέων ποσοτήτων που χρειάζεται η ευρύτερη περιοχή. Αυτό, σύμφωνα με την επικεφαλής της AKTOR LNG, δημιουργεί ζήτηση για την κατασκευή ενός ακόμη τερματικού σταθμού LNG στην Ελλάδα και διαμορφώνει ισχυρές προοπτικές για νέες επενδύσεις στις σχετικές υποδομές.
Οι διασυνδέσεις και το δύσκολο εμπορικό σκέλος
Η δημιουργία τερματικών σταθμών πρέπει να συνοδευτεί από την ενίσχυση των αγωγών και την ανάπτυξη πρόσθετων διασυνδέσεων. Μεταξύ των πιθανών διαδρομών περιλαμβάνονται η μεταφορά φυσικού αερίου προς την Αλβανία μέσω του TAP και μια νέα σύνδεση μέσω της Βόρειας Μακεδονίας.
Όλα τα έργα χρειάζεται να προχωρήσουν παράλληλα, καθώς το ένα εξαρτάται από το άλλο. Για να μετατραπεί ο ενεργειακός διάδρομος σε λειτουργική εμπορική διαδρομή απαιτούνται επαρκείς υποδομές, διαθέσιμα φορτία LNG, συντονισμένα χρονοδιαγράμματα και συμβάσεις που θα εξασφαλίζουν σταθερές ποσότητες.
Η πολυπλοκότητα της αγοράς αποτελεί, σύμφωνα με την κ. Galli, έναν από τους λόγους για τους οποίους οι εξελίξεις δεν προχωρούν όσο γρήγορα απαιτούν οι συνθήκες. Πολλοί αγοραστές δεν αισθάνονται ακόμη αρκετά ασφαλείς ώστε να δεσμευθούν σε μακροχρόνια συμβόλαια σε επίπεδο μεμονωμένης χώρας.
Απαιτούνται επομένως εταιρείες με γνώση των logistics, ικανές να συντονίζουν τις ημερομηνίες παράδοσης, τη ζήτηση, τα φορτία και τη διαθεσιμότητα των υποδομών. Αυτόν τον ρόλο επιδιώκει να αναλάβει η AKTOR LNG, γεφυρώνοντας το χάσμα ανάμεσα στους προμηθευτές και στους τελικούς αγοραστές.
Χαμηλότερες τιμές μέσα από μακροπρόθεσμα συμβόλαια
Καθοριστική σημασία για τη σταθερότητα της αγοράς και την αποκλιμάκωση των τιμών έχουν τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια προμήθειας LNG. Η Ευρώπη εξαρτάται σήμερα σε μεγάλο βαθμό από φορτία της αγοράς spot, με αποτέλεσμα να είναι εκτεθειμένη στις διεθνείς διακυμάνσεις και στον ανταγωνισμό με την Ασία.
Η πίεση ενισχύεται από τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες ανταγωνίζονται για την εξασφάλιση φορτίων που δεν έχουν ακόμη δεσμευθεί μέσω συμβάσεων. Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερες τιμές και αυξημένη αβεβαιότητα για τους αγοραστές.
Σύμφωνα με την κ. Galli, η υπογραφή μακροπρόθεσμων συμβολαίων μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά αυτή την εικόνα, προσφέροντας ασφάλεια ποσοτήτων, καλύτερο προγραμματισμό και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο κόστος. Εκτίμησε μάλιστα ότι με τη σύναψη τέτοιων συμφωνιών οι τιμές μπορούν να υποχωρήσουν ακόμη και κάτω από το μισό των σημερινών επιπέδων.
www.worldenergynews.gr
