Περισσότερο δημοσιονομικό περιθώριο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να μπορέσει να χρηματοδοτήσει νέα μέτρα στήριξης απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια, ζητά η Αθήνα, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι περίπου 700 εκατ. ευρώ από τα πρόσθετα έσοδα ΦΠΑ θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τον σκοπό αυτό. Το σχετικό αίτημα περιλαμβάνεται στην επιστολή του Κυριάκου Μητσοτάκη προς την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την Ελλάδα να επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.
Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι υπάρχουν εφεδρείες στον κρατικό προϋπολογισμό για την κάλυψη αναγκών κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Ωστόσο, μετά τα μέτρα της ΔΕΘ και με δεδομένο το ανώτατο όριο στις δαπάνες που προβλέπει το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας, τα περιθώρια για νέες παρεμβάσεις το 2026 είναι περιορισμένα. Η κυβέρνηση επιχειρεί, ως εκ τούτου, να εξασφαλίσει επιπλέον χώρο, ώστε να μπορεί να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις εφόσον η ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί.
Η Αθήνα μεταφέρει πλέον το ζήτημα της ενεργειακής ακρίβειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενόψει των επόμενων συνεδριάσεων του Eurogroup και της Συνόδου Κορυφής. Στην επιστολή του, ο πρωθυπουργός ζητά να δοθεί στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους, υποστηρίζοντας την ανάγκη για κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.
«Πέρα από τις δικές μας εθνικές δυνατότητες, αν πάμε στα κακά σενάρια –απευκταίο είναι αυτό, δεν είναι δεδομένο– τότε θα πρέπει να έχουμε περισσότερες ευελιξίες (από την Ευρώπη)», δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης.
Στο επίκεντρο της ελληνικής πρότασης βρίσκονται δύο παρεμβάσεις. Η πρώτη αφορά την εξαίρεση, έως ένα συγκεκριμένο όριο, των προσωρινών μέτρων που λαμβάνουν τα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης από τους σχετικούς δημοσιονομικούς υπολογισμούς. Η δεύτερη αφορά τη δυνατότητα αξιοποίησης των πρόσθετων εσόδων από τον ΦΠΑ που προκύπτουν εξαιτίας της απρόβλεπτης αύξησης των τιμών, ώστε να κατευθυνθούν στη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τις πηγές του ΥΠΕΘΟ, τα έσοδα από τον ΦΠΑ είναι περίπου 700 εκατ. ευρώ υψηλότερα σε σχέση με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού. Ωστόσο, η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η συγκεκριμένη υπεραπόδοση δεν μπορεί κατ’ ανάγκη να αποδοθεί εξ ολοκλήρου στην ενεργειακή κρίση. Στην αύξηση των φορολογικών εσόδων συμβάλλουν επίσης ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός, η μετατόπιση της κατανάλωσης προς αγαθά και υπηρεσίες με υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές, καθώς και η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και της αποτελεσματικότητας του φοροεισπρακτικού μηχανισμού.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτελέσει τη βάση των διαπραγματεύσεων με την Κομισιόν, εφόσον υπάρξει συμφωνία για διεύρυνση της δημοσιονομικής ευελιξίας. Το τελικό αποτέλεσμα, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα αποδεχθούν το σύνολο ή μέρος των ελληνικών προτάσεων.
Μέχρι στιγμής, τα μέτρα στήριξης του εισοδήματος που έχουν ληφθεί ανέρχονται σε περίπου 1,21 δισ. ευρώ. Από αυτά, 541 εκατ. ευρώ αφορούν τη μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης των συνταξιούχων και τη διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου, ενώ 669 εκατ. ευρώ αφορούν προσωρινές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, όπως η έκτακτη ενίσχυση των 150 ευρώ ανά παιδί, το fuel pass και η επιδότηση των λιπασμάτων.
Τα διαθέσιμα περιθώρια εκτιμώνται πλέον σε περίπου 200 εκατ. ευρώ, γεγονός που οδηγεί την κυβέρνηση σε σταδιακές παρεμβάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε αύξηση της κρατικής επιδότησης του ντίζελ στα 15 λεπτά για διάστημα 15 ημερών, με το κόστος του μέτρου να υπολογίζεται σε 20 εκατ. ευρώ. Η επιπλέον επιδότηση των 5 λεπτών, καθώς και η επιδότηση των 10 λεπτών στην αμόλυβδη, χρηματοδοτούνται από τα διυλιστήρια.
Νέες παρεμβάσεις αναμένονται για τα καύσιμα κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, με έμφαση στις περιοχές που αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες, αλλά και η εφαρμογή οριζόντιας επιδότησης στην αντλία, ώστε η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να ξεκινήσει κάτω από το 1,75 ευρώ το λίτρο.
www.worldenergynews.gr
