Η Αραγονία, μια αραιοκατοικημένη περιοχή της βορειοανατολικής Ισπανίας, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κόμβους ψηφιακών υποδομών της Ευρώπης, χάρη σε αυτό που οι εταιρείες τεχνολογίας χαρακτηρίζουν ευέλικτη τοπική νομοθεσία αδειοδότησης και ταχεία λήψη αποφάσεων
Βρίσκεται στο σταυροδρόμι σημαντικών διεθνών καλωδιακών συνδέσεων, προσφέρει άφθονη ανανεώσιμη ενέργεια και διαθέσιμη γη και αναμένεται να προσελκύσει περισσότερα από 60 δισ. ευρώ (67,55 δισ. δολάρια) επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων και ψηφιακές υποδομές την επόμενη δεκαετία.
Μια ντουζίνα στελεχών εταιρειών, ειδικών και εκπροσώπων οργανώσεων δήλωσαν στο Reuters ότι ο καθοριστικότερος παράγοντας που προσελκύει επενδύσεις στην περιοχή είναι η φιλική προς τα κέντρα δεδομένων διακυβέρνησή της.
Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας πιστεύουν ότι η Αραγονία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επιδιώκει να τριπλασιάσει τη δυναμικότητα των κέντρων δεδομένων της μέσα σε επτά χρόνια και να περιορίσει το χάσμα στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Ωστόσο, αυξάνονται οι παγκόσμιες ανησυχίες για την κατανάλωση πόρων, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την επιβάρυνση των τοπικών κοινοτήτων από τα κέντρα δεδομένων, ενώ η ισπανική κεντρική κυβέρνηση επιδιώκει να επιβάλει νέες απαιτήσεις για τη χρήση πόρων.
Επιτάχυνση μιας σύνθετης διαδικασίας
Στην Αραγονία, η περιφερειακή κυβέρνηση υπερασπίζεται τη στρατηγική της.
«Παραβλέπουμε κάποια από τις απαιτήσεις για χάρη της ταχύτητας; Η απάντηση είναι όχι», δήλωσε η Eva Valle, υπουργός Οικονομίας της Αραγονίας. «Απλώς απλοποιούμε μια διαδικασία που μπορεί να είναι πολύ σύνθετη. Είναι εκπληκτικό πόσος χρόνος μπορεί να εξοικονομηθεί απλώς βάζοντας λίγη τάξη σε αυτήν».
Η Αραγονία προσφέρει στα έργα που πληρούν τα κριτήρια το καθεστώς «Έργου Γενικού Ενδιαφέροντος της Αραγονίας» (PIGA), το οποίο επιταχύνει τις αποφάσεις χωροταξικού σχεδιασμού, διευκολύνει τις απαλλοτριώσεις γης και προσφέρει φορολογικές ελαφρύνσεις σε τοπικό επίπεδο.
Η περιοχή είναι επίσης μοναδική στο ότι παρέχει μια υπηρεσία μίας στάσης για επενδυτές, η οποία υποστηρίζει τις αιτήσεις και ενημερώνει τις εταιρείες κάθε εβδομάδα για την πορεία των έργων τους.
Το καθεστώς PIGA μπορεί να μειώσει τους χρόνους έγκρισης από χρόνια σε λιγότερο από 12 μήνες.
Εγκατεστημένη δυναμικότητα κέντρων δεδομένων παγκοσμίως - Η Ευρώπη βρίσκεται πολύ πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα
Η Amazon μεγάλος επενδυτής στην Αραγονία
Στα περίχωρα της Villanueva de Gallego, μιας μικρής πόλης της Αραγονίας βόρεια της Σαραγόσα, εκατοντάδες εργαζόμενοι κατασκευάζουν τις νέες εγκαταστάσεις της Amazon Web Services.
Η εταιρεία επενδύει συνολικά 33,7 δισ. ευρώ (38,4 δισ. δολάρια) στην περιοχή σε υπηρεσίες cloud και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, τη μεγαλύτερη επένδυση αυτού του είδους εκτός ΗΠΑ.
Οι νέες εγκαταστάσεις ολοκλήρωσαν το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας αδειοδότησης σε περίπου έναν χρόνο, με ταχύτητα-ρεκόρ για τους συχνά εξαιρετικά αργούς ρυθμούς αδειοδότησης υποδομών στην Ευρώπη.
Η Αραγονία έχει επιταχύνει περισσότερα από δώδεκα μεγάλα έργα κέντρων δεδομένων, μεταξύ άλλων για τη Microsoft και άλλες εταιρείες, σύμφωνα με περιφερειακά στοιχεία.
Υπερβολικά γρήγορα;
Οι επικριτές του καθεστώτος υποστηρίζουν ότι η διαδικασία ταχείας αδειοδότησης υπονομεύει τη δημόσια και περιβαλλοντική λογοδοσία.
«Με τη μείωση διοικητικών διαδικασιών, όπως οι απαιτήσεις για δημόσια διαβούλευση, καθίσταται πολύ δύσκολος ο πραγματικός έλεγχος», δήλωσε ο Manuel Garcia, ερευνητής στο κρατικό Κέντρο Επιστημονικών και Τεχνολογικών Ερευνών (CSIC).
Το κοινό είχε μόλις 23 ημέρες στα τέλη του 2024 για να εξετάσει περίπου 25.000 σελίδες τεκμηρίωσης του έργου της Amazon και να υποβάλει αντιρρήσεις, εφόσον το επιθυμούσε, κάτι που ο Garcia χαρακτήρισε «φυσιολογικά αδύνατο».
Η περιβαλλοντική οργάνωση Ecologistas en Accion έχει προσφύγει κατά της Αραγονίας για την ταχεία αδειοδότηση που χορηγήθηκε στην Amazon, σε αυτό που θεωρείται η πρώτη αγωγή στην Ισπανία με στόχο μεγάλη ανάπτυξη κέντρου δεδομένων.
Ωστόσο, ειδικοί λένε ότι οποιαδήποτε δικαστική απόφαση θα μπορούσε να χρειαστεί χρόνια, μέχρι τότε πολλές εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να έχουν τεθεί σε λειτουργία.
Η Κομισιόν πρότεινε πρόσφατα νέους κανόνες για τα κέντρα δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της ταχύτερης αδειοδότησης, και έλαβε υποβολές από την Amazon και τη Microsoft που επαινούν την Αραγονία.
«Με βάση την εμπειρία μας, η διαδικασία PIGA στην Αραγονία της Ισπανίας έχει επιτύχει να μειώσει το διοικητικό βάρος για τις εταιρείες και, κυρίως, τον χρόνο διεκπεραίωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα υψηλό επίπεδο συμμόρφωσης με τους ισχύοντες κανονισμούς», ανέφερε η Amazon στην υποβολή της.
Η Microsoft αναφέρθηκε στην Αραγονία ως παράδειγμα ευρωπαϊκής περιοχής που παρέχει στα κέντρα δεδομένων «προτεραιοποιημένη και απλοποιημένη εξέταση των αιτήσεων αδειοδότησης, διασφαλίζοντας παράλληλα την πλήρη συμμόρφωση με την τοπική νομοθεσία».
Το έργο της ισπανικής εταιρείας ακινήτων Merlin Properties, ύψους 1,2 δισ. ευρώ, είναι μεταξύ εκείνων που ακολουθούν τη διαδικασία ταχείας αδειοδότησης, και ο διευθύνων σύμβουλός της Ismael Clemente δήλωσε ότι η περιοχή «έχει καταφέρει να είναι πολύ γρήγορη».
Οι νέοι κανόνες της Μαδρίτης προκαλούν αντιδράσεις
Η προώθηση της ανάπτυξης στην Αραγονία, η οποία διοικείται από το συντηρητικό αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Κόμμα της Ισπανίας, συμπίπτει με την αυξανόμενη παγκόσμια αντίδραση στα κέντρα δεδομένων λόγω της χρήσης γης, του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και των υδάτινων πόρων.
Η κεντρική κυβέρνηση, αντιμέτωπη με την εκρηκτική αύξηση της ενεργειακής ζήτησης από τον κλάδο και ενώ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες του καταστροφικού περσινού μπλακάουτ, έχει καταρτίσει αυστηρότερους κανόνες για το νερό και την ηλεκτρική ενέργεια που αφορούν τα κέντρα δεδομένων.
Οι κανόνες αυτοί έχουν επικριθεί από τον κλάδο και τις ενεργειακές εταιρείες, καθώς και από τις αρχές της Αραγονίας, οι οποίες υποστηρίζουν ότι τα μέτρα θα έθεταν σε κίνδυνο επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ.
Μια πρόωρη εκλογική αναμέτρηση που έχει προκηρυχθεί για τις 29 Νοεμβρίου επισκιάζει το σχέδιο κανόνων, προσθέτοντας ένα επίπεδο αβεβαιότητας
«Εάν εγκριθεί το προτεινόμενο διάταγμα, πολλά από τα έργα σίγουρα θα επανεξεταστούν», δήλωσε ο Alberto Nadal, αναπληρωτής γενικός γραμματέας του Λαϊκού Κόμματος για την οικονομία, κατηγορώντας τη Μαδρίτη ότι δεν κατάφερε να επεκτείνει το ηλεκτρικό δίκτυο.
Η AWS της Amazon και η Microsoft δήλωσαν ότι τα σχέδιά τους στην περιοχή παραμένουν αμετάβλητα. Εκπρόσωπος της AWS κάλεσε την Ισπανία να προστατεύσει τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις ευθυγραμμίζοντας τη ρύθμιση των κέντρων δεδομένων με τα αναδυόμενα ευρωπαϊκά πλαίσια.
Η AWS έχει επίσης δηλώσει ότι θα δαπανήσει 30 εκατ. ευρώ σε προγράμματα για τις τοπικές κοινότητες, για παράδειγμα στην εκπαίδευση και τη βιωσιμότητα, στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται.
Εκπρόσωπος της Microsoft, η οποία σχεδιάζει να επενδύσει έως και 10 δισ. ευρώ στην Αραγονία, υπογράμμισε τη σημασία της «νομικής βεβαιότητας, της προβλεψιμότητας και των συνθηκών» για τη συνέχιση των μακροπρόθεσμων επενδύσεων στην Ισπανία. Η εταιρεία διαθέτει επίσης προγράμματα για τις τοπικές κοινότητες.
Η Judith Arnal, ανώτερη ερευνήτρια στη δεξαμενή σκέψης Fedea, δήλωσε ότι οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων πρέπει να εξισορροπούνται με τα οικονομικά οφέλη για τις περιφέρειες. «Πρέπει να στρώσουμε το κόκκινο χαλί για τα κέντρα δεδομένων, αλλά πρέπει επίσης να προσπαθήσουμε να αντλήσουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη οικονομική αξία».
Πού βρίσκονται τα κέντρα δεδομένων στον κόσμο

Μόνο οι ΗΠΑ διαθέτουν σχεδόν το 40% των περίπου 12.500 υφιστάμενων και προγραμματισμένων κέντρων δεδομένων παγκοσμίως. Η Ευρώπη και η Ασία διαθέτουν τα περισσότερα από τα υπόλοιπα.
($1 = 0.8780 euros)
www.worldenergynews.gr






