Οι τιμές του πετρελαίου τύπου Brent παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για το μεγαλύτερο μέρος του τελευταίου μήνα, παρά τις αλλεπάλληλες αναφορές εταιρειών παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων και επενδυτικών τραπεζών ότι οι ροές αργού από τα Στενά του Ορμούζ έχουν ανακάμψει, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα ξεπερνώντας τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Γιατί, όμως, οι τιμές επιμένουν κοντά στα 100 δολάρια, όταν τόσο μεγάλες ποσότητες αργού φαίνεται να έχουν επιστρέψει στην αγορά της Μέσης Ανατολής, ενώ πριν από τον πόλεμο το Brent βρισκόταν κοντά στα 60 δολάρια;
Το κόστος της «κανονικότητας»
Η επιστροφή των ροών αργού στα προπολεμικά επίπεδα δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει επιστρέψει στην κανονικότητα. Κάθε άλλο. Το κόστος μεταφοράς του πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή έχει εκτοξευθεί, με τους ναύλους των δεξαμενόπλοιων να βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου έχουν αυξηθεί σημαντικά, καθώς συνεχίζονται οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ.
Οι παραγωγοί του Κόλπου έχουν αναζητήσει εναλλακτικές διαδρομές για τη μεταφορά του αργού, όμως αυτές είναι λιγότερο αποδοτικές, αυξάνουν το κόστος για τους αγοραστές και απαιτούν επιπλέον εβδομάδες μέχρι να φτάσει το πετρέλαιο στα διυλιστήρια.
Την ίδια ώρα, τα διυλιστήρια προσπαθούν να διατηρήσουν υψηλά τα ποσοστά λειτουργίας τους, αξιοποιώντας τα ιστορικά υψηλά περιθώρια διύλισης και αυξάνοντας την παραγωγή ντίζελ, το οποίο παραμένει το πλέον πιεσμένο προϊόν της αγοράς πετρελαίου.
Οι εξαγωγές καυσίμων από τη Μέση Ανατολή παραμένουν περιορισμένες, ενώ οι ρωσικές εξαγωγές ντίζελ έχουν ουσιαστικά μηδενιστεί λόγω της απαγόρευσης αποστολών από τη Μόσχα. Παράλληλα, η Κίνα προστατεύει εκ νέου την εγχώρια αγορά της, περιορίζοντας τις ροές καυσίμων προς το εξωτερικό.
Στην εξίσωση προστίθεται και η κατάσταση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Τα αποθέματα αργού και καυσίμων έχουν μειωθεί σημαντικά φέτος, καθώς η άμεση αντίδραση στις μεγάλες διαταραχές που προκάλεσαν τα προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ τον Απρίλιο και τον Μάιο ήταν η άντληση ποσοτήτων από τα διαθέσιμα αποθέματα. Αυτό σημαίνει ότι τα περιθώρια ασφαλείας της αγοράς είναι πλέον περιορισμένα και ενδέχεται να μην επαρκούν για να απορροφήσουν μια νέα κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Όλα αυτά συμβαίνουν λίγο πριν από την περίοδο της κορύφωσης της ζήτησης για ντίζελ κατά τους χειμερινούς μήνες.
Το γεωπολιτικό ρίσκο κρατά ψηλά το Brent
Ο μεγαλύτερος άγνωστος παράγοντας για την πορεία των τιμών παραμένει η γεωπολιτική κατάσταση, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο πόλεμος πλησιάζει άμεσα στο τέλος του. Αντίθετα, η αγορά φοβάται νέες εντάσεις είτε πριν είτε μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στις αρχές Νοεμβρίου, οι οποίες θα μπορούσαν να απειλήσουν εκ νέου την αποκατάσταση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Με τα αποθέματα να έχουν περιοριστεί και τα διαθέσιμα «μαξιλάρια» ασφαλείας να είναι μικρά, το πετρέλαιο συνεχίζει να ενσωματώνει ένα αυξημένο γεωπολιτικό premium κινδύνου. Αυτό είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους το Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι από τις αρχές Σεπτεμβρίου.
«Μια διατηρήσιμη υποχώρηση του Brent απαιτεί ευρύτερη εξομάλυνση: βελτίωση της προσφοράς αργού, ανάκαμψη των εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων και μείωση των πολιτικών και χρηματοοικονομικών κινδύνων για τη ναυτιλία», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Όλε Χάνσεν, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων στη Saxo Bank, σχολιάζοντας την προοπτική απελευθέρωσης αποθεμάτων.
Η G7 ανακοίνωσε την Παρασκευή την απελευθέρωση 100 εκατ. βαρελιών από αποθέματα αργού και ντίζελ. Ωστόσο, μετά την αρχική απότομη αντίδραση των τιμών προς τα κάτω, το Brent παρέμεινε πάνω από τα 100 δολάρια στις ασιατικές συναλλαγές της Τρίτης.
Η επίδραση της ανακοίνωσης φαίνεται να έχει ήδη εξασθενήσει, καθώς η αγορά δεν είναι βέβαιη πόσα από τα 100 εκατ. βαρέλια θα αποτελέσουν πραγματικά νέα προσφορά. Δεν αποκλείεται μέρος τους να αφορά το υπόλοιπο της δέσμευσης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για απελευθέρωση 425 εκατ. βαρελιών, από τα οποία ένα τμήμα δεν είχε τελικά διοχετευθεί στην αγορά, σύμφωνα με τον Μπγιέρνε Σίλντροπ, επικεφαλής αναλυτή εμπορευμάτων της SEB Bank.
Ο ίδιος επισημαίνει ακόμη ότι, ενώ το συμβόλαιο πρώτου μήνα του Brent κινείται περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι, οι τιμές για τα βορειοθαλασσινά Oseberg και Forties διαμορφώνονται κοντά στα 140 δολάρια.
Οι κίνδυνοι παραμένουν ανοδικοί
Σύμφωνα με τη SEB, μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα εξακολουθεί να κρατά τις τιμές του Brent κοντά στα 100 δολάρια.
Το βασικό ερώτημα είναι αν το Ιράν θα προχωρήσει σε νέες επιθέσεις πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και αν η Ουάσιγκτον θα επιχειρήσει να πλήξει το Ιράν μετά την εκλογική διαδικασία. Παράλληλα, παραμένει αβέβαιο αν οι ΗΠΑ θα μπορέσουν να διατηρήσουν τα Στενά του Ορμούζ σε λειτουργία, μέσω των οποίων υπό κανονικές συνθήκες διακινούνται περίπου 17,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Στο μέτωπο της Ερυθράς Θάλασσας, η αγορά εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων των Χούθι στον αγωγό Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας και σε πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, καθώς η κυβέρνηση της Υεμένης που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία επιχειρεί να ανακαταλάβει περιοχές που είχαν περάσει πρόσφατα υπό τον έλεγχο των Χούθι.
Ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα αφορά τον ρόλο της Κίνας και το κατά πόσο θα επιλέξει να παρέμβει ως διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις για τη Μέση Ανατολή, εφόσον η ένταση κλιμακωθεί περαιτέρω.
Παρά τις ενδείξεις ότι οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή έχουν επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα, οι κίνδυνοι για την αγορά πετρελαίου παραμένουν στραμμένοι προς υψηλότερες τιμές. Ο συνδυασμός της πιθανότητας νέας κλιμάκωσης, των ιστορικά υψηλών ναύλων και ασφαλίστρων κινδύνου για τα δεξαμενόπλοια, των χαμηλών παγκόσμιων αποθεμάτων και της κρίσης στο ντίζελ δημιουργεί ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ευάλωτο σε νέα διαταραχή.
«Η αγορά δεν τιμολογεί μόνο το πόσο αργό φορτώνεται, αλλά και το κατά πόσο αυτά τα βαρέλια μπορούν να παραδοθούν με ασφάλεια, αξιοπιστία και χαμηλό κόστος», δήλωσε στο Bloomberg ο Ξουί Ζάο, ανώτερος αναλυτής πετρελαίου στην Guotai Junan Futures.
Το αυξημένο κόστος μεταφοράς του αργού προς τα διυλιστήρια, σε συνδυασμό με τα χαμηλά αποθέματα που δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν ως επαρκές «μαξιλάρι» απέναντι σε μια νέα διαταραχή, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για νέα απότομη άνοδο των τιμών εάν πληγεί και κάποια άλλη κρίσιμη οδός μεταφοράς πετρελαίου στη Μέση Ανατολή, όπως συνέβη τον περασμένο μήνα με τον αγωγό Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, προειδοποίησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι τα περιθώρια ανθεκτικότητας της παγκόσμιας προσφοράς είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένα, καθώς υπάρχουν ελάχιστες εναλλακτικές λύσεις στις οποίες μπορεί να στραφεί η αγορά.
«Τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μπορεί να μας εξασφαλίσουν έναν χειμώνα. Δεν μπορούν όμως να επιλύσουν ένα μακροπρόθεσμο πρόβλημα προσφοράς», δήλωσε στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο.
Μέχρι να ανοίξουν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στις μεταφορές, η πίεση αναμένεται να παραμείνει έντονη σε ολόκληρη την αλυσίδα του πετρελαίου.
www.worldenergynews.gr
