Η ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό ζήτημα για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου.
Τα στοιχεία του The Green Tank έως και την 1η Οκτωβρίου καταγράφουν μεταβολές στην εγχώρια κατανάλωση και στις εισαγωγές φυσικού αερίου, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σημασία του ρωσικού αερίου για το ελληνικό ενεργειακό σύστημα. Την ίδια στιγμή, οι επαφές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας για πιθανή επαναφορά ενεργειακών συνεργασιών και η ευρωπαϊκή απόφαση για σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου δημιουργούν ένα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τους αναλυτές του The Green Tank, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τον Ιανουάριο έως και τον Σεπτέμβριο του 2026, με τις καθαρές εισαγωγές φυσικού αερίου να ανέρχονται συνολικά σε 50 TWh.
Το LNG, μέσω των υποδομών της Αγίας Τριάδας και της Αμφιτρίτης, έφτασε τις 30,1 TWh, σημειώνοντας αύξηση 32,1% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025 και καταγράφοντας ιστορικό υψηλό για το συγκεκριμένο εννεάμηνο. Αντίθετα, οι εισαγωγές μέσω Σιδηροκάστρου που αποτελεί την κύρια πύλη εισόδου ρωσικού αερίου στην Ελλάδα, υποχώρησαν περίπου στις 15 TWh, μειωμένες κατά 27,4% σε ετήσια βάση και στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας. Οι εισαγωγές μέσω Νέας Μεσημβρίας (κυρίως αζέρικου αερίου μέσω του αγωγού TAP) μειώθηκαν επίσης κατά 18%, στις 6,7 TWh.
Οι εξαγωγές
Το ενδιαφέρον εστιάζει στις εξαγωγές αερίου. Αθροιστικά τους πρώτους εννέα μήνες του έτους, έφτασαν τις 13,6 TWh και σε υψηλό τριετίας, με το μεγαλύτερο μέρος (77,7%) των εξαγωγών να αφορούν ρωσικό αέριο, μέσω της πύλης Σιδηροκάστρου, με 10,56 TWh. Διόλου τυχαίο καθώς, σύμφωνα με τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), το ρωσικό φυσικό αέριο εξακολουθεί το 2026 να καλύπτει περίπου το 12% της ζήτησης αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, παρέμεναν σε ισχύ συμβάσεις προμήθειας ρωσικού LNG σε χώρες όπως η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία, καθώς και συμβάσεις αερίου αγωγών σε χώρες μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
Η διαπίστωση αυτή αποκαλύπτει τη διαφορά ανάμεσα στον πολιτικό στόχο της απεξάρτησης και στην πραγματική λειτουργία της αγοράς. Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου είναι διασυνδεδεμένη, με αποτέλεσμα το αέριο να μπορεί να μεταπωλείται και να μεταφέρεται μεταξύ κρατών. Επομένως, η χώρα εισόδου μιας ποσότητας δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τη χώρα τελικής κατανάλωσής της.
Η ΕΕ έχει ήδη θεσπίσει κανονισμό για τη σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, τόσο μέσω αγωγών όσο και σε υγροποιημένη μορφή. Η απαγόρευση εφαρμόζεται σταδιακά, με μεταβατικές περιόδους για υφιστάμενες συμβάσεις, η οποία επιδιώκει να μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία και να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού. Ωστόσο, η εφαρμογή της συνδέεται με προκλήσεις ως προς τις τιμές, τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών προμηθευτών και την επάρκεια των υποδομών.
Τραμπ – Πούτιν: Επανέρχεται στο προσκήνιο η ενεργειακή συνεργασία;
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών προσθέτουν μια νέα διάσταση στη συζήτηση για το ρωσικό αέριο όπως οι πληροφορίες του Reuters που ανέφεραν ότι Αμερικανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι είχαν πραγματοποιήσει επαφές σχετικά με την πιθανή συμμετοχή Αμερικανού επενδυτή στην εταιρεία που ελέγχει τους αγωγούς Nord Stream, οι οποίοι μετέφεραν ρωσικό αέριο στη Γερμανία πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας θα μπορούσε να συνδεθεί με την επαναφορά ενεργειακών ροών προς την Ευρώπη μετά τον πόλεμο. Ωστόσο, το ίδιο δημοσίευμα υπογράμμιζε ότι η πιθανότητα επανεκκίνησης των αγωγών αντιμετωπίζει σημαντικά νομικά και πολιτικά εμπόδια. Οι αγωγοί άλλωστε υπόκεινται σε κυρώσεις, ενώ η γερμανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την επαναλειτουργία τους.
Πάντως, ενδεχόμενη βελτίωση των σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας (τις τελευταίες ημέρες γίνεται αναφορά σε ευρύτερες συζητήσεις για τις ενεργειακές συναλλαγές μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας) θα μπορούσε να επηρεάσει τις προσδοκίες των αγορών, τις επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές και τη συζήτηση για τη μελλοντική θέση του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη.
Ωστόσο για την ώρα δεν προκύπτει πιθανότητα αναίρεσης του ισχύοντος ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου, με τις ευρωπαϊκές αγορές να συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν πιέσεις από τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου και τις διαταραχές στις παγκόσμιες προμήθειες LNG, παραμένοντας εκτεθειμένες στις διεθνείς τιμές και στον ανταγωνισμό.
Μετά δε τις αντιδράσεις Μερτς τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα: https://www.worldenergynews.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/articles/595399/pairnei-ta-riska-tou-o-merts-oson-aphora-ten-symphonia-trump-putin-kai-yposchetai-meiose-sto-phoro-elektrismou
www.worldenergynews.gr
