Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων αποτελεί υποχρέωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας - Στο επίκεντρο η συγκέντρωση επτά έργων αντλησιοταμίευσης και δεκάδων ενεργειακών υποδομών σε Γρεβενά, Δεσκάτη, Σέρβια και Κοζάνη
Ένα ηχηρό μήνυμα προς την ελληνική διοίκηση στέλνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη μαζική ανάπτυξη ενεργειακών έργων στην ορεινή ζώνη Βουνάσια-Καμβούνια της Δυτικής Μακεδονίας. Η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι η αξιολόγηση των σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν είναι μια προαιρετική διαδικασία, αλλά ευρωπαϊκή υποχρέωση, και καλεί ουσιαστικά την Ελλάδα να αποδείξει ότι πριν από τις αδειοδοτήσεις εξέτασε τη συνολική επιβάρυνση της περιοχής.
Η απάντηση δόθηκε μετά από ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και αντιπροέδρου της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γιάννη Μανιάτη, σχετικά με τη συγκέντρωση μεγάλων έργων αποθήκευσης ενέργειας, ανανεώσιμων πηγών και συνοδευτικών υποδομών σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη ορεινή περιοχή.
Στο επίκεντρο επτά έργα αντλησιοταμίευσης - περίπου 2.000 MW ισχύος
Η υπόθεση αφορά την ανάπτυξη επτά έργων αντλησιοταμίευσης συνολικής ισχύος περίπου 2.000 MW στην ευρύτερη περιοχή των Δήμων Γρεβενών, Δεσκάτης, Σερβίων και Κοζάνης, σε μια ζώνη όπου ήδη λειτουργούν ή σχεδιάζονται δεκάδες έργα ΑΠΕ και ενεργειακές υποδομές.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα έργα:
- «Φλάμπουρο»
- «Τρανή Ράχη»
- «Πετρωτό»
με την περιοχή να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή συγκέντρωση ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Τον Δεκέμβριο του 2025, το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας είχε γνωμοδοτήσει ομόφωνα αρνητικά για τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των έργων «Φλάμπουρο» και «Τρανή Ράχη». Ωστόσο, τον Ιανουάριο του 2026 εκδόθηκε η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, ενώ παράλληλα παρέμενε σε εξέλιξη η διαδικασία για το έργο «Πετρωτό».
Η Κομισιόν: «Δεν αρκεί η εξέταση κάθε έργου ξεχωριστά»
Στην απάντησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικαλείται την Οδηγία για την Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι περιβαλλοντικές μελέτες πρέπει να περιλαμβάνουν όχι μόνο τις επιπτώσεις ενός μεμονωμένου έργου, αλλά και:
«τη σώρευση επιπτώσεων με άλλα υφιστάμενα ή εγκεκριμένα έργα».
Με απλά λόγια, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί να εξετάζεται η συνολική εικόνα: τι σημαίνει για το τοπίο, τα οικοσυστήματα, τους φυσικούς πόρους, την κοινωνία και την οικονομική ζωή μιας περιοχής όταν πολλά μεγάλης κλίμακας έργα συγκεντρώνονται στο ίδιο σημείο.
Η ευθύνη για αυτή την αξιολόγηση, σύμφωνα με την Κομισιόν, ανήκει πρωτίστως στις ελληνικές αρχές.
Το μεγάλο ερώτημα: Υπάρχει μελέτη για τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής;
Το βασικό ζήτημα που τίθεται πλέον είναι αν η Ελλάδα διαθέτει επιστημονική τεκμηρίωση που να αποδεικνύει ότι η Βουνάσια μπορεί να «σηκώσει» αυτή τη συγκέντρωση ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Η πλευρά Μανιάτη ζητά απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα:
- Έχει αξιολογηθεί η συνολική περιβαλλοντική πίεση από όλα τα έργα μαζί;
- Έχει εξεταστεί η φέρουσα ικανότητα της περιοχής;
- Υπάρχει ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός;
- Πώς διασφαλίζεται ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μετατρέπεται σε υπερσυγκέντρωση υποδομών σε συγκεκριμένες περιοχές;
Η συμμετοχή των πολιτών στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής απάντησης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνει ειδική αναφορά και στη Σύμβαση του Aarhus, η οποία προβλέπει τη συμμετοχή των πολιτών στις περιβαλλοντικές διαδικασίες.
Όπως σημειώνει, οι ελληνικές αρχές οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι η κοινή γνώμη έχει ουσιαστικό ρόλο και ότι οι απόψεις των τοπικών κοινωνιών λαμβάνονται υπόψη.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας προβλέπει την ενίσχυση της κοινωνικής αποδοχής των έργων και τη δικαιότερη κατανομή των ωφελειών στις περιοχές που φιλοξενούν μεγάλες ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Μανιάτης: «Η κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάσει τα επιστημονικά στοιχεία»
Ο Γιάννης Μανιάτης, σχολιάζοντας την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τόνισε ότι η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων αποτελεί υποχρέωση και όχι πολιτική επιλογή.
Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση καλείται πλέον να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία για το πώς αξιολογήθηκαν οι επιπτώσεις από τον συνδυασμό επτά έργων αντλησιοταμίευσης, δεκάδων έργων ΑΠΕ και άλλων ενεργειακών υποδομών στην ίδια γεωγραφική ενότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί εθνική και ευρωπαϊκή προτεραιότητα, αλλά δεν μπορεί να προχωρά χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Η μπάλα πλέον στην Αθήνα
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν ακυρώνει τις αδειοδοτήσεις, αλλά μεταφέρει το βάρος στις ελληνικές αρχές: να αποδείξουν ότι τηρήθηκαν οι ευρωπαϊκοί κανόνες και ότι η περιοχή δεν επιβαρύνεται πέρα από τα όριά της.
Η Βουνάσια-Καμβούνια βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας μεγάλης συζήτησης για το πώς θα γίνει η ενεργειακή μετάβαση: με ανάπτυξη έργων μεγάλης κλίμακας, αλλά ταυτόχρονα με σεβασμό στο περιβάλλον, στις τοπικές κοινωνίες και στις αντοχές κάθε περιοχής.
www.worldenergynews.gr
