Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται παράλληλα μέτρα για τους συνταξιούχους και τους νέους, με ιδιαίτερη έμφαση στο στεγαστικό, ενώ ειδικός σχεδιασμός απαιτείται για περιοχές με συσσωρευμένα προβλήματα, όπως η Θεσσαλία.
Στο Μέγαρο Μαξίμου βασικός στόχος παραμένει η επανασυσπείρωση της εκλογικής βάσης της Νέας Δημοκρατίας και η επιστροφή της σε επίπεδα της τάξης του 40%, είτε από την πρώτη είτε από τη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση του 2027. Η επιλογή του Μαΐου για τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς, παρά το σαφές δημοσκοπικό προβάδισμα της Ν.Δ., το κυβερνών κόμμα εξακολουθεί να απέχει από τα επίπεδα που θα του εξασφάλιζαν αυτοδυναμία.
Στις τελευταίες εκτιμήσεις ψήφου η Νέα Δημοκρατία κινείται περίπου μεταξύ 29,5% και 31%, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δεξαμενή των αναποφάσιστων. Περίπου το 30% όσων δηλώνουν σήμερα αναποφάσιστοι, οι οποίοι συνολικά αντιστοιχούν στο 10%-12% του εκλογικού σώματος, είχαν ψηφίσει τη Ν.Δ. στις εκλογές του 2023.
Εφόσον το κυβερνών κόμμα καταφέρει να επαναφέρει στο εκλογικό του στρατόπεδο το σύνολο ή μεγάλο μέρος αυτών των ψηφοφόρων, θα μπορούσε να προσεγγίσει το 35%, δηλαδή το επίπεδο που θεωρείται κρίσιμο για τη διεκδίκηση της αυτοδυναμίας. Μια τέτοια επίδοση θα του έδινε σημαντικό πλεονέκτημα σε περίπτωση δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης, καθώς μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα πολιτική δύναμη που θα ήταν πρόθυμη να συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνεργασίας με μια Ν.Δ. που θα βρίσκεται μία ανάσα από την αυτοδυναμία.
Το σχέδιο του Μαξίμου
Η στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη βασίζεται στην αξιοποίηση του χρόνου έως τον Μάιο του 2027, με τρεις βασικές προσδοκίες. Η πρώτη αφορά την πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Αλέξη Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση, η οποία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ενισχύσει την αίσθηση πως δεν υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Η δεύτερη προσδοκία συνδέεται με τη διεθνή και περιφερειακή αστάθεια, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει την προτίμηση των ψηφοφόρων προς την πολιτική σταθερότητα. Η τρίτη αφορά τα μέτρα της ΔΕΘ, τα οποία η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι θα περιορίσουν τη δυσαρέσκεια που έχουν προκαλέσει προηγούμενες αποφάσεις σε κοινωνικές ομάδες όπου η Ν.Δ. είχε καταγράψει πολύ υψηλά ποσοστά το 2023.
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι υπάρχει προηγούμενο. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ του 2025 άρχισαν να αποτυπώνονται δημοσκοπικά από τις αρχές του 2026, όταν οι πολίτες άρχισαν να βλέπουν την επίδρασή τους στο διαθέσιμο εισόδημά τους.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες στο επίκεντρο
Μία από τις σημαντικότερες δεξαμενές ψηφοφόρων που επιδιώκει να επαναπροσεγγίσει η Ν.Δ. είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Στις εκλογές του 2023 είχαν στηρίξει σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά το κυβερνών κόμμα, με τα exit polls να καταγράφουν επίδοση οριακά άνω του 50%.
Λίγους μήνες αργότερα, όμως, η κυβέρνηση προχώρησε στη θέσπιση του τεκμαρτού τρόπου προσδιορισμού του εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Το μέτρο αφορά περίπου 400.000 φορολογούμενους και είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των κρατικών εσόδων κατά περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το πολιτικό κόστος, ωστόσο, ήταν σημαντικό για τη Νέα Δημοκρατία, η οποία έχασε σχεδόν τη μισή εκλογική της επιρροή στους ελεύθερους επαγγελματίες, τόσο στις δημοσκοπήσεις όσο και στις ευρωεκλογές. Ως εκ τούτου, οι κυβερνητικές διορθώσεις θεωρούνται πλέον σχεδόν αναπόφευκτες, με το ενδεχόμενο ακόμη και κατάργησης του τεκμαρτού συστήματος από το 2027 να βρίσκεται μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η μείωση της προκαταβολής φόρου, η οποία για τις περισσότερες εταιρείες ανέρχεται σήμερα στο 80%.
Το μεγάλο στοίχημα με τους αγρότες
Ο αγροτικός κόσμος αποτελεί διαχρονικά κρίσιμο εκλογικό κοινό, καθώς η ψήφος του συχνά ακολουθεί το γενικό πολιτικό ρεύμα και μπορεί να αποτελέσει ένδειξη για τον τελικό νικητή. Το 2019 και το 2023 η Ν.Δ. ξεπέρασε το 40% στις αγροτικές περιοχές, φτάνοντας μάλιστα το 48% στις τελευταίες εκλογές, σύμφωνα με τα exit polls.
Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Η καταστροφή που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel στη Θεσσαλία, λίγους μόλις μήνες μετά τις εκλογές του 2023, εξακολουθεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις. Περίπου 750.000 στρέμματα πλημμύρισαν, προκαλώντας τεράστιες ζημιές και πλήττοντας περίπου το ένα τέταρτο της ελληνικής αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής. Χιλιάδες αγρότες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει και την εκλογική τους συμπεριφορά.
Η πολιτική φθορά αποτυπώθηκε αρχικά στις αυτοδιοικητικές εκλογές, όταν ο τότε περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός δεν κατάφερε να επανεκλεγεί. Έκτοτε, το κλίμα επιβαρύνθηκε από τις συνέπειες της τραγωδίας των Τεμπών, τον Daniel και, πιο πρόσφατα, την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία προκάλεσε σημαντικές καθυστερήσεις και προβλήματα στις πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων.
Την ίδια στιγμή, το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό. Μετά το άλμα που σημειώθηκε λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, οι τιμές δέχονται εκ νέου πιέσεις εξαιτίας της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο και των προβλημάτων στη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις για τον περιορισμό του κόστους παραγωγής, μεταξύ των οποίων η διατήρηση της επιδότησης 15% για τα λιπάσματα, καθώς και φορολογικά μέτρα και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση του αγροτικού τομέα μέσω της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, ύψους 1,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2028, με χρηματοδότηση έργων αποθήκευσης ενέργειας, ηλεκτρικών διασυνδέσεων και ενεργειακής αυτονομίας.
Οι μισθωτοί και το πρόβλημα της ακρίβειας
Παρά τη σημαντική αύξηση των μισθών, η κυβέρνηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσέγγιση των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 41,5% από το 2019, από τα 650 στα 920 ευρώ, ενώ ο μέσος μισθός έχει ενισχυθεί κατά 24%, φτάνοντας τα 1.340 ευρώ.
Πλέον, περίπου δύο στους τρεις από τους 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα λαμβάνουν περισσότερα από 1.000 ευρώ τον μήνα, έναντι μόλις 36% το 2019. Κυβερνητικός στόχος είναι η ολοκλήρωση της θητείας με κατώτατο μισθό τουλάχιστον 950 ευρώ και μέσο μισθό στα 1.500 ευρώ.
Ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται μαζί με τη Βουλγαρία στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παράλληλα, αν και ο πληθωρισμός παρουσιάζει ενδείξεις αποκλιμάκωσης και οι τιμές των τροφίμων έχουν περάσει σε αρνητικό ρυθμό μεταβολής, η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα για την ελληνική κοινωνία, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.
Για τους μισθωτούς εξετάζεται νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η οποία θα αυξήσει άμεσα τις καθαρές αποδοχές, αλλά και αλλαγές στη φορολογική κλίμακα. Η αύξηση των μισθών έχει οδηγήσει αρκετούς εργαζομένους σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια, με αποτέλεσμα μέρος της ονομαστικής αύξησης να χάνεται μέσω της υψηλότερης φορολογίας.
Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις σε παροχές που συνδέονται με την εργασία, όπως τα κουπόνια σίτισης, τα εταιρικά αυτοκίνητα, οι παροχές σε είδος και οι ιδιωτικές ασφαλιστικές καλύψεις που προσφέρουν επιχειρήσεις στους εργαζομένους τους.
Οι συνταξιούχοι και η προσωπική διαφορά
Οι συνταξιούχοι αποτελούν μία ακόμη κρίσιμη εκλογική ομάδα, με περίπου 2,5 εκατομμύρια ψηφοφόρους. Στις εκλογές του 2023 σχεδόν ένας στους δύο συνταξιούχους που προσήλθαν στις κάλπες επέλεξε τη Νέα Δημοκρατία, η οποία διατήρησε σημαντικό προβάδισμα έναντι του ΣΥΡΙΖΑ στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα.
Το βασικό πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι η λεγόμενη προσωπική διαφορά. Περίπου 670.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να μην απολαμβάνουν πλήρως τις ετήσιες αυξήσεις, καθώς αυτές συμψηφίζονται με το συγκεκριμένο ποσό. Το καθεστώς αυτό αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2026, ώστε από το 2027 οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι να λαμβάνουν κανονικά τις προβλεπόμενες αυξήσεις, οι οποίες εκτιμάται ότι θα κινηθούν γύρω στο 2,5%.
Παράλληλα, εξετάζονται αλλαγές στην Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει αναμόρφωση των κλιμακίων και του τρόπου υπολογισμού της εισφοράς, ώστε να μην εφαρμόζεται ο υψηλότερος συντελεστής στο σύνολο της σύνταξης όταν ο δικαιούχος υπερβαίνει οριακά ένα συγκεκριμένο όριο.
Παρέμβαση για τα «κόκκινα» δάνεια
Μία ακόμη μεγάλη ομάδα που δεν αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις με ξεχωριστό τρόπο είναι οι δανειολήπτες με μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι συνδέονται με δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι αυξανόμενες καταγγελίες για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι servicers έχουν κινητοποιήσει το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο σχεδιάζει, σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, παρέμβαση στην αγορά. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν οι περιπτώσεις όπου, παρά την ύπαρξη ευνοϊκών ρυθμίσεων, οι δανειολήπτες δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν βιώσιμους διακανονισμούς.
Οι νέοι και το μεγάλο στοίχημα της στέγασης
Οι νέοι αποτελούν παραδοσιακά ένα από τα πιο δύσκολα ακροατήρια για τα κόμματα εξουσίας. Παρ’ όλα αυτά, στις εκλογές του 2023 η Ν.Δ. είχε καταγράψει προβάδισμα έναντι του ΣΥΡΙΖΑ στις ηλικίες 17-24 ετών, το οποίο μάλιστα διευρύνθηκε στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση.
Μετά τις περσινές φορολογικές παρεμβάσεις για τους νέους έως 30 ετών, η φετινή ΔΕΘ αναμένεται να έχει ως βασικό άξονα τη στεγαστική πολιτική. Στο επίκεντρο βρίσκεται το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», που θα διαδεχθεί το προηγούμενο πρόγραμμα μετά την εξάντληση των διαθέσιμων πόρων.
Παράλληλα, αναμένεται να ανακοινωθούν κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και ισχυρότερα κίνητρα για την ανακαίνιση κατοικιών, με στόχο να επιστρέψουν περισσότερα ακίνητα στην αγορά και να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών. Η αντιμετώπιση του υψηλού κόστους των ενοικίων αποτελεί, έτσι, ένα από τα βασικά πολιτικά στοιχήματα της κυβέρνησης μέχρι τις εκλογές του 2027.
