Ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Άγκυρα παραμένουν ανοικτοί και υπερασπίστηκε τη στρατηγική του δομημένου διαλόγου, τονίζοντας ότι η συζήτηση με την Τουρκία δεν συνεπάγεται αλλαγή ή υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα ένα ευρύτερο πλέγμα διεθνών συμμαχιών, με σχέσεις που εκτείνονται από το Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο έως τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, αναγνώρισε ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί τις πάγιες θέσεις της σχετικά με τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις «γκρίζες ζώνες» και την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Όπως είπε, ουδέποτε υπήρξε η προσδοκία ότι ο διάλογος θα οδηγούσε την τουρκική πλευρά σε εγκατάλειψη αυτών των θέσεων.
Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε, ωστόσο, αναγκαία τη διατήρηση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας. Τόνισε ότι ο διάλογος δεν ισοδυναμεί με παραχωρήσεις, αλλά αποτελεί οργανωμένη διαδικασία με συγκεκριμένα όρια, χρονοδιαγράμματα και στόχους.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια παραμένει δικαίωμα της χώρας και εξακολουθεί να βρίσκεται στη «φαρέτρα» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Υπενθύμισε, μάλιστα, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, την οποία χαρακτήρισε σημαντικό βήμα μετά από δεκαετίες.
Χωρίς αλλαγές η χάραξη του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Γεραπετρίτης στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τα δημοσιεύματα περί ανάγκης αλλαγής της διαδρομής του καλωδίου λόγω των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων.
Όπως υποστήριξε, η υφιστάμενη χάραξη δεν διέρχεται από τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα και βρίσκεται «δεκάδες μίλια νοτιότερα». Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν υφίσταται λόγος για οποιαδήποτε επαναχάραξη της διαδρομής.
Ο υπουργός σημείωσε ότι η έρευνα και η πόντιση θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τον σχεδιασμό της αναδόχου εταιρείας, ενώ η Ελλάδα είναι εκείνη που θα προχωρήσει στην αδειοδότηση του έργου. Η σχετική αίτηση θα υποβληθεί από τη γαλλικών συμφερόντων εταιρεία που συμμετέχει στο έργο και η αδειοδότηση θα γίνει στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, εξήγησε ότι προβλέπονται οι απαραίτητες διαδικασίες ενημέρωσης, μεταξύ άλλων μέσω της έκδοσης NAVTEX, η οποία αφορά την ενημέρωση των παρακείμενων κρατών και των ναυτιλλομένων για την ασφάλεια των εργασιών και της ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, η άδεια για την πραγματοποίηση των εργασιών παρέχεται από την Ελλάδα.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε επίσης στην ελληνική πρόταση για πολυμερή διάσκεψη των παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου, το λεγόμενο σχήμα 5Χ5. Η ατζέντα, όπως είπε, θα μπορούσε να περιλαμβάνει ζητήματα θαλάσσιων ζωνών, προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, έθεσε ως προϋπόθεση για την πραγματοποίηση μιας τέτοιας συνάντησης τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, σημειώνοντας ότι χωρίς την Κύπρο δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μια τέτοια πολυμερής διαδικασία.
«Δεν μπορεί να υπάρξει ελληνική αποστολή στον Περσικό Κόλπο»
Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκε και η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο και στο Στενό του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, η Ελλάδα δεν πρόκειται να στείλει πλοία στον Περσικό Κόλπο, καθώς η περιοχή βρίσκεται σε πολεμικές συνθήκες και το Ορμούζ παραμένει αποκλεισμένο και μη ασφαλές για τη ναυσιπλοΐα.
Όπως εξήγησε, οι βασικές οδοί μεταφοράς πετρελαίου από την ευρύτερη περιοχή είναι η θαλάσσια διαδρομή μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, ο Περσικός Κόλπος και οι χερσαίοι αγωγοί που διασχίζουν τη Σαουδική Αραβία. Οι περιορισμοί στις θαλάσσιες οδούς, σε συνδυασμό με τις απειλές για τις χερσαίες υποδομές, έχουν περιορίσει τις ροές πετρελαίου και έχουν συμβάλει στην άνοδο των διεθνών τιμών.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στη συνάντησή του στη Νέα Υόρκη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, χαρακτηρίζοντας το Ιράν «πάρα πολύ σκληρό διαπραγματευτή». Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται τον έλεγχο του Ορμούζ ως ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά της εργαλεία, δεδομένου του όγκου πετρελαίου που διέρχεται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.
Ο υπουργός εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς μια άμεση αποκλιμάκωση, σημειώνοντας ότι στις διαπραγματεύσεις έχουν τεθεί, μεταξύ άλλων, ζητήματα που αφορούν το ξεπάγωμα ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, το πάγωμα των εχθροπραξιών στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και την επιβολή τελών ή άλλου κόστους για τη διέλευση από τον Περσικό Κόλπο.
Όπως είπε, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην επίτευξη μιας συμφωνίας, αλλά αφορά και τη δυνατότητα όλων των πλευρών να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα ως μια αποδεκτή έξοδο από την κρίση.
Η Ελλάδα στην «Ασπίδα» – Διαφορετική η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα
Ο υπουργός Εξωτερικών έκανε σαφή διάκριση ανάμεσα στον Περσικό Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα. Στην τελευταία, όπως ανέφερε, η Ελλάδα συμμετέχει ήδη στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει απειλές από τους Χούθι, χωρίς όμως να έχει μετατραπεί σε πεδίο γενικευμένης σύρραξης. Στο πλαίσιο αυτό, ελληνική φρεγάτα συμμετέχει στην προσπάθεια προστασίας των εμπορικών πλοίων, μεταξύ άλλων και ελληνικών.
Αντίθετα, ο Περσικός Κόλπος και το Ορμούζ, όπως τόνισε, δεν προσφέρονται σήμερα για ανάλογη αποστολή, λόγω της πολεμικής κατάστασης και των κινδύνων για τη ναυσιπλοΐα.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε παράλληλα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ως βασική προτεραιότητα της Ελλάδας ενόψει της προεδρίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο, προαναγγέλλοντας σχετικές πρωτοβουλίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ρόλο του ελληνικού εμπορικού στόλου, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα αποτελεί κομβικό παράγοντα για την ενεργειακή ασφάλεια λόγω του μεγέθους της ναυτιλίας της. Όπως ανέφερε, η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 60% του ευρωπαϊκού και περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου.
Ενεργειακή ασφάλεια μέσω διαφοροποίησης
Κλείνοντας, ο υπουργός Εξωτερικών έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη αποφυγής ενεργειακών εξαρτήσεων από έναν μόνο προμηθευτή. Αναφερόμενος στον Κάθετο Διάδρομο, υποστήριξε ότι η διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων ενέργειας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία των εθνικών συμφερόντων.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά τον βαθμό ενεργειακής της αυτονομίας, κυρίως μέσω της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της αξιοποίησης διαφορετικών υποδομών και προμηθευτών.
Το μήνυμα, όπως το διατύπωσε, είναι ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται σε υπερεξάρτηση από μία χώρα, καθώς μια τέτοια σχέση μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο πολιτικής πίεσης σε περιόδους κρίσης.
www.worldenergynews.gr
