Η αφετηρία αυτής της στρατηγικής τοποθετείται στο νησί της Ψυττάλειας, όπου λειτουργεί το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων, μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις του είδους στην Ευρώπη. Το «Ψυττάλεια 3.0» - για τη μελέτη του οποίου οι διαγωνιστικές διαδικασίες εκκινούν εντός του Απριλίου - φιλοδοξεί να μετατρέψει τη μονάδα σε ένα πολυλειτουργικό ενεργειακό και περιβαλλοντικό hub.
Σήμερα, η εγκατάσταση ήδη παράγει ενέργεια μέσω της αξιοποίησης του βιοαερίου που προκύπτει από τη χώνευση της ιλύος. Το παραγόμενο αέριο αποθηκεύεται και χρησιμοποιείται σε μονάδες συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των ενεργειακών αναγκών της μονάδας. Η συνολική ισχύς των εγκαταστάσεων αυτών, σε συνδυασμό με μονάδα συμπαραγωγής με χρήση φυσικού αερίου, επιτρέπει όχι μόνο την ενεργειακή αυτάρκεια κρίσιμων λειτουργιών, αλλά και την πώληση πλεονάζουσας ενέργειας στο δίκτυο.
Ωστόσο, το νέο σχέδιο πηγαίνει πολύ πέρα από τη σημερινή πραγματικότητα. Η αναβάθμιση προβλέπει τη συστηματική αξιοποίηση όλων των παραπροϊόντων της επεξεργασίας λυμάτων: βιολογική ιλύς, βιοαέριο, βιομεθάνιο, ακόμη και υδρογόνο και φώσφορος. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος κυκλικής οικονομίας, όπου τίποτα δεν χάνεται και όλα επαναχρησιμοποιούνται.
Η ανάκτηση νερού
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ανακτημένο νερό. Σε μια περίοδο που η λειψυδρία επανέρχεται δυναμικά ως απειλή, η δυνατότητα παροχής φθηνού, μη πόσιμου νερού στη βιομηχανία αποκτά στρατηγική σημασία. Η βιομηχανική χρήση – ιδίως σε ενεργοβόρους κλάδους και σε υποδομές όπως τα data centers – απαιτεί τεράστιες ποσότητες νερού, κυρίως για ψύξη. Η αξιοποίηση ανακυκλωμένου νερού μπορεί να αποσυμφορήσει τα δίκτυα πόσιμου νερού και να μειώσει το συνολικό κόστος για τις επιχειρήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η τιμολόγηση του ανακτημένου νερού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Οι συζητήσεις με τη ΡΑΑΕΥ κινούνται προς την κατεύθυνση δημιουργίας ενός σαφούς πλαισίου, όπου το ανακυκλωμένο νερό θα είναι σημαντικά φθηνότερο από το πόσιμο, ιδίως σε μια περίοδο που τα τιμολόγια ύδατος για τη βιομηχανία αυξήθηκαν.
Το τεχνικό σκέλος του έργου είναι εξίσου σύνθετο. Οι μελετητές καλούνται να αξιολογήσουν διαφορετικές τεχνολογίες ενεργειακής αξιοποίησης και επεξεργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την απόδοση όσο και το κόστος. Η ανάλυση κόστους-οφέλους θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη μορφή που θα λάβει τελικά το project.
Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ βρίσκεται σε συμφωνία με τη Helleniq Energy για την τροφοδοσία των εγκαταστάσεών της με ανακυκλωμένο νερό από το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ) Θριάσιου.
Κρεμαστά: Νερό και ενέργεια σε ένα έργο
Εάν η Ψυττάλεια αποτελεί το «εργοστάσιο» της νέας ενεργειακής στρατηγικής, το project στα Κρεμαστά αποτυπώνει τη η διεύρυνση του αποτυπώματός της. Πρόκειται για ένα σύνθετο έργο που εκτός από την ενίσχυση των υδατικών αποθεμάτων της Αττικής, θα συνδυαστεί μελλοντικά με την αποθήκευση ενέργειας μέσω αντλησιοταμίευσης.
Η μονάδα πιθανώς θα έχει ισχύ περίπου 50 MW και θα λειτουργεί ως «μπαταρία» για το ηλεκτρικό σύστημα. Σε περιόδους χαμηλής ζήτησης, νερό θα αντλείται σε υψηλότερο υψόμετρο, ενώ όταν η ζήτηση αυξάνεται, θα απελευθερώνεται παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια. Το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό κυβέρνησης – ΕΥΔΑΠ που περιλαμβάνει τη σύνδεση του Εύηνου με τον Κρικελοπόταμο και τον Καρπενησιώτη και σε δεύτερη φάση τη μεταφορά νερού από τη λίμνη Κρεμαστών. Με προϋπολογισμό άνω του μισού δισ. ευρώ, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις στον τομέα των υδάτινων υποδομών της χώρας.
Πέρα από την ενεργειακή διάσταση, το έργο έχει σαφή στόχο την ενίσχυση της υδροδότησης της Αττικής σε βάθος χρόνου. Παρότι ο φετινός χειμώνας εμπλούτισε τους ταμιευτήρες από τους οποίους υδρεύεται η Αττική, η κλιματική αλλαγή και η αυξανόμενη ζήτηση καθιστούν αναγκαία τη δημιουργία εναλλακτικών πηγών και τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
Η ενεργειακή στρατηγική: από καταναλωτής σε παραγωγό
Σήμερα, η ΕΥΔΑΠ καλύπτει περίπου το 20% των ενεργειακών της αναγκών από ίδιες πηγές, όπως μικρά υδροηλεκτρικά και φωτοβολταϊκά. Η παραγωγή αυτή, αν και σημαντική, δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει το υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας των υποδομών.
Η διοίκηση της εταιρείας εξετάζει πολλαπλά σενάρια για τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανάπτυξη νέων έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η σύναψη διμερών συμβάσεων προμήθειας ενέργειας (PPAs), η αξιοποίηση αποθηκευτικών τεχνολογιών, η βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης των εγκαταστάσεων κ.ά.. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η εταιρεία να εξετάσει ακόμη και την είσοδο στην αγορά προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, αξιοποιώντας την εκτεταμένη πελατειακή της βάση.
Επενδυτικό πλάνο 2,5 δισ.: Υποδομές, ψηφιοποίηση και ανθεκτικότητα
Η ενεργειακή στρατηγική της εντάσσεται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ έως το 2035. Το σχέδιο περιλαμβάνει 167 έργα που καλύπτουν όλο το φάσμα δραστηριοτήτων της εταιρείας: ύδρευση, αποχέτευση, ενέργεια και ψηφιακές υποδομές.
Ανάμεσα στα πιο εμβληματικά έργα ξεχωρίζουν, ο νέος αγωγός που θα υδροδοτήσει το Ελληνικό, η κατασκευή συλλεκτήριου αγωγού για την αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων στα νότια προάστια, η εγκατάσταση εκατομμυρίων «έξυπνων» υδρομετρητών, η αναβάθμιση της Ψυττάλειας και πολλά άλλα.
Η υδροδότηση της νέας πόλης στο Ελληνικό αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση, καθώς απαιτεί ενίσχυση του κεντρικού τροφοδοτικού δικτύου και έναν αγωγό που θα διασχίζει τη μισή πρωτεύουσα ξεκινώντας από το Γαλάτσι και φτάνοντας στο παραλιακό μέτωπο.
Παράλληλα, η αντικατάσταση 1,8 εκατ. υδρομετρητών με ψηφιακά συστήματα αναμένεται να περιορίσει τις απώλειες και να βελτιώσει τη διαχείριση της κατανάλωσης. Σήμερα, οι διαρροές και οι μη καταγεγραμμένες απώλειες φτάνουν περίπου το 15%, ποσοστό που η εταιρεία επιδιώκει να μειώσει σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Σημαντικό μέρος των επενδύσεων κατευθύνεται και στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας με τα έργα ανακύκλωσης νερού, τον εκσυγχρονισμό των δικτύων κλπ. που συνθέτουν μια πολυεπίπεδη στρατηγική για τη διασφάλιση της επάρκειας.
www.worldenergynews.gr
