Η ενεργειακή κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από τη «μεγαλύτερη διείσδυση της αιολικής ενέργειας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα», είπε μιλώντας χθες στο συνέδριο των FT και Καθημερινής ο Αριστοφάνης Στεφάτος Πρόεδρος της ΕΔΕΥΕΠ, «η οποία μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά στις υφιστάμενες πηγές ενέργειας». Ωστόσο, καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία αυτής της μετάβασης είναι η ανάπτυξη ισχυρών ηλεκτρικών δικτύων και διασυνδέσεων. Όπως τόνισε, τα δίκτυα αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την ενεργειακή μετάβαση και η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αναλάβει πιο ενεργό και κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό και τον συντονισμό των σχετικών πολιτικών.
«Ένα ακόμη ζήτημα είναι αν το σχέδιο κάθε κράτους-μέλους είναι να αξιοποιεί αποκλειστικά τις δικές του ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή αν θα σχεδιάσουμε ως ήπειρος, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, με έναν βέλτιστο τρόπο, αξιοποιώντας αυτό που αποκάλεσα νωρίτερα “τρία σημεία” παραγωγής ενέργειας. Αν απαντήσουμε σε αυτό, θα βοηθηθούμε πολύ. Για παράδειγμα, μπορώ να φανταστώ ότι εάν έχουμε διασύνδεση με την υπόλοιπη Ευρώπη και ταυτόχρονα σύνδεση με την Αίγυπτο, μπορούμε να εξισορροπούμε τις ροές όταν, για παράδειγμα, δεν υπάρχει ηλιοφάνεια στην Αίγυπτο και να αξιοποιούμε την αιολική ενέργεια από άλλες περιοχές», τόνισε ο κ. Στεφάτος.
Η ανάγκη για ενίσχυση των διασυνδέσεων συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στη νέα ενεργειακή εποχή, σημείωσε, λέγοντας ότι η ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και να επενδύσει στις ανανεώσιμες τεχνολογίες εκεί όπου αυτές είναι πιο αποδοτικές. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις περιοχές της Ευρώπης που διαθέτουν υψηλό δυναμικό ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών, και σημείωσε ότι η υπεράκτια αιολική ενέργεια θεωρείται κομβική για την επίτευξη των στόχων απανθρακοποίησης.
Ο ίδιος τόνισε πως, η χώρα έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει μεγάλα υπεράκτια αιολικά στο Αιγαίο, με μεγάλους συντελεστές ισχύος. «Δεν απέχουν τόσο από την ξηρά οπότε το κόστος διασύνδεσης είναι σχετικά χαμηλό. Δεν έχουν όμως νόημα αν καλύπτεις ήδη τις εγχώριες ανάγκες, άρα πρέπει να δούμε τις εξαγωγές και τις διασυνδέσεις», τόνισε. Όπως υποστήριξε ο κ. Στεφάτος, όσο η αποθήκευση δεν μπορεί να κάνει τη διαφορά, η εύκολη λύση είναι περισσότερα αιολικά για να συμπληρώσουν τα φωτοβολταϊκά. «Να εκμεταλλευτούμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα σαν χώρα με ανάπτυξη των κατάλληλων τεχνολογιών και μια από αυτές είναι τα υπεράκτια αιολικά στο Αιγαίο».
Κοινωνικές αντιδράσεις
Σχετικά με τις αντιδράσεις στις ΑΠΕ σημείωσε: «Βιώνουμε ένα παράδοξο — και μάλιστα αρνητικό. Προσπαθούμε να αναπτύξουμε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες έχουν το μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση άλλων περιβαλλοντικών προβλημάτων, και παρ’ όλα αυτά συναντάμε αντιδράσεις από ανθρώπους που ανησυχούν για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Αυτό, για μένα, δεν βγάζει ιδιαίτερο νόημα|.
Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές. Και πρέπει επίσης να έχουμε υπόψη ότι σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η διαθέσιμη γη είναι περιορισμένη, η υπερβολικά μεγάλη ανάπτυξη ΑΠΕ δημιουργεί κοινωνικές αντιδράσεις, οι οποίες τελικά λειτουργούν αντίστροφα. Γι’ αυτό η προσπάθεια τώρα είναι να υπάρξει οργανωμένη ανάπτυξη σε περιοχές όπου θα ελαχιστοποιείται η κοινωνική όχληση, η οπτική επιβάρυνση και οι επιπτώσεις σε άλλες χρήσεις γης.
Όχημα ειδικού σκοπού για το αιολικό δυναμικό
Όπως είπε ο κ. Στεφάτος, στις 30 Απριλίου, ψηφίστηκε νέο νομοσχέδιο από τη Βουλή για τη δημιουργία ενός οχήματος ειδικού σκοπού (SPV). «Έτσι, αντί να πηγαίνει ο καθένας ξεχωριστά να μετρά το αιολικό δυναμικό και τις συνθήκες, αυτό θα γίνεται πλέον κεντρικά και οργανωμένα.
Είμαι αισιόδοξος και τα επόμενα χρόνια θα παρακολουθούμε συστηματικά τις περιβαλλοντικές παραμέτρους. Πιστεύω λοιπόν ότι θα μπορέσουμε να λύσουμε αυτόν τον γρίφο και να βρούμε μια πολύ πιο αποτελεσματική ισορροπία».
Γιώργος Σάτλας: Πετυχημένο παράδειγμα ο IGB
Στο πλαίσιο της συζήτησης ο κ. Γιώργος Σάτλας μέλος του δ.σ. του IGB, μίλησε για την εμπειρία από τον διασυνδετήριο αγωγό φυσικού αερίου Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB), ο οποίος παρουσιάστηκε ως παράδειγμα επιτυχημένου έργου διασύνδεσης με σημαντικές γεωπολιτικές και ενεργειακές προεκτάσεις. Όπως τονίστηκε, ο IGB δεν αποτελεί θεωρητικό σχέδιο αλλά ένα λειτουργικό έργο που αποδεικνύει στην πράξη ότι οι ενεργειακές διασυνδέσεις μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά και να ενισχύσουν την περιφερειακή συνεργασία.
Η υλοποίηση τέτοιων έργων, τόνισε, συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη συντονισμού ανάμεσα σε ρυθμιστικές αρχές, μετόχους, κυβερνήσεις και πολιτικούς φορείς. Όπως υπογραμμίστηκε, κάθε πλευρά λειτουργεί με διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες και προτεραιότητες, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη συγχρονισμένη λήψη αποφάσεων. Οι πολιτικοί κύκλοι συχνά κινούνται σε ορίζοντα λίγων ετών, ενώ τα μεγάλα ενεργειακά έργα σχεδιάζονται και αποδίδουν σε βάθος δεκαετιών.
Παρά τις δυσκολίες, η εμπειρία του IGB δείχνει ότι όταν επιτυγχάνεται συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων πλευρών και εξασφαλίζεται σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, τα έργα αυτά μπορούν να αποδειχθούν οικονομικά βιώσιμα και στρατηγικά χρήσιμα. Όπως αναφέρθηκε, ο αγωγός κατάφερε ήδη από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του να παρουσιάσει θετικά οικονομικά αποτελέσματα και εκτός από μερίσματα στους μετόχους και πλέον επιστρέφει αξία και στους εμπορικούς χρήστες του.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας στο νέο ενεργειακό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Ελλάδα, όπως τονίστηκε, διαθέτει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε κομβικό ενεργειακό κόμβο για τη μεταφορά τόσο ηλεκτρικής ενέργειας όσο και φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και τις νέες ενεργειακές υποδομές που αναπτύσσονται στην περιοχή.
www.worldenergynews.gr
