Το νέο πλαίσιο που έχει αποσταλεί από το επιτελείο του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρου Παπασταύρου στα συναρμόδια υπουργεία για υπογραφές, θεσπίζει καθολική απαγόρευση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων (τράτα, δράγα κ.ά.), θέτει περιορισμούς σε επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία ενώ βάζει «κόφτη» σε μεγάλα τεχνικά έργα και υποδομές εντός των ευαίσθητων περιοχών.
Το νέο πάρκο του Αιγαίου περιλαμβάνει τις εκτός σχεδίου εκτάσεις νησίδων των Νοτίων Κυκλάδων και περιοχές Natura των μεγαλύτερων νησιών (Μήλος, Κίμωλος, Φολέγανδρος, Σίκινος, Σαντορίνη, Ανάφη, Αμοργός, Ηρακλειά, Σχοινούσα, Κουφονήσι, Κίναρος και Λέβιθα), μαζί με τη θαλάσσια έκτασή τους. Στο σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος ορίζονται 196 ζώνες προστασίας: επτά Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης, 103 Ζώνες Προστασίας της Φύσης, 18 Ζώνες Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών και 68 Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων.
Στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης το καθεστώς που προβλέπεται είναι εξαιρετικά περιοριστικό. Στις νησίδες Μέγας και Μικρός Αβελάς, καθώς και στις απόκρημνες βραχώδεις ακτές της Ηρακλειάς, δεν θα επιτρέπεται καμία μόνιμη ή υποστηρικτική εγκατάσταση. Στις υπόλοιπες που περιλαμβάνουν κρίσιμες θαλάσσιες περιοχές αναπαραγωγής φώκιας (Γαλάζια Νερά Πολύαιγου, Ακρωτήρια Αγίου Γεωργίου και Γερακιάς Κιμώλου και Βόρεια Ανάφη), συμβατές θα είναι μόνο εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την προστασία και διαχείριση των οικοσυστημάτων και δράσεις επιστημονικής έρευνας.
Αντίστοιχα, στις Ζώνες Προστασίας της Φύσης που καλύπτουν ευρύτερες χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας, το καθεστώς παραμένει αυστηρό αλλά όχι απόλυτο. Σε 35 από αυτές, μεταξύ των οποίων οι νησίδες Παλαιάς και Νέας Καμένης Θήρας, περιοχές της Κιμώλου, της Μήλου και της Αμοργού, καθώς και οι απόκρημνες ακτές της Ανατολικής Φολεγάνδρου, αποκλείεται πλήθος χρήσεων, όπως αναψυκτήρια, υδατοκαλλιέργειες, οδοποιία, πλωτές εγκαταστάσεις αναψυχής κ.ά..
Σε άλλες 36 ζώνες που περιλαμβάνουν τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας Μήλου, Ανάφης, Αμοργού, θαλάσσιες περιοχές ή παράκτιες ζώνες έως 50 μέτρα από την ακτή (π.χ. στην Ανατολική Φολέγανδρο), θα απαγορεύονται επίσης υδατοκαλλιέργειες, υδατοδρόμια, μονάδες αφαλάτωσης ακόμη και η συλλογή φυτών ή κοχυλιών. Αποκλείονται ακόμη πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής, με εξαίρεση τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας Ακρωτηρίου Σαντορίνης.
Θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές ειδικής διαχείρισης
Όσο για τις Ζώνες Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών καλύπτουν κυρίως παράκτιες και θαλάσσιες περιοχές γύρω από τα μεγαλύτερα νησιά, ζώνες πέραν του 1,5 ν.μ. (ναυτικό μίλι) από τις ακτές των νησίδων και τα αλιευτικά καταφύγια σε Παλαιά και Νέα Καμένη Σαντορίνης.
Γενικότερα, στις ζώνες λιμένων θα παρέχεται η δυνατότητα ελεύθερης αγκυροβόλησης, αλλά όχι εάν υπάρχουν λιβάδια Ποσειδωνίας ή ύφαλοι. Σε τμήματα της Δυτικής και Νότιας Μήλου μπαίνει «μαχαίρι» σε δόμηση και τουριστική ανάπτυξη, με αυστηρά όρια σε καταλύματα, εστίαση, στάθμευση και εξορύξεις. Ως προς τις ενεργειακές υποδομές, «πράσινο φως» παίρνουν φωτοβολταϊκά και γεωθερμία, καθώς και δίκτυα υποδομών μεταφοράς ενέργειας ενώ αποκλείονται τα αιολικά πάρκα.
Περιοχές με ήπιες χρήσεις υπό όρους
Οι Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, οι λεγόμενες «Δ» έχουν το πιο «ευέλικτο» πλαίσιο ρυθμίσεων του Πάρκου, όπου πολλές χρήσεις γης θα ξεκλειδώνουν υπό όρους και με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή. Έτσι, στο νοτιοανατολικό τμήμα της Γραμβούσας καθίσταται εφικτή η επισκευή και συντήρηση υφιστάμενων κτισμάτων.
Σε αρκετές περιφερειακές ζώνες Natura (Ανατολική Φολέγανδρο, Ανατολική και Δυτική Σίκινο, περιμετρικά της Ίου) καθίσταται δυνατή η ανάπτυξη υδατοκαλλιεργειών σε αποστάσεις μικρότερες των 200 μέτρων από λιβάδια Ποσειδωνίας. Παράλληλα, προβλέπονται έργα λιμενικών υποδομών, όπως η επέκταση του λιμανιού στα Κατάπολα και εγκαταστάσεις στο Αμπουρδεχτάκι της Μήλου. Στην Αμοργό εισάγεται δυνατότητα δημιουργίας αλιευτικού καταφυγίου και καρνάγιου στην Καλοταρίτισσα και συντήρησης υφιστάμενων προβλητών.
Σε αγροτικές περιοχές και σε παραλίες της Βόρειας και Νότιας Μήλου, Κιμώλου και Πολυαίγου των ζωνών Δ, αποκλείονται διάφορες εμπορικές εγκαταστάσεις, εξορυκτικές δραστηριότητες κ.ά.. Επιτρέπεται ωστόσο κατοικία, εστίαση και τουριστικά καταλύματα. Σε άλλες αγροτικές εκτάσεις και αμμώδεις παραλίες σε Ανάφη, Σίκινο, Φολέγανδρο, Ηρακλειά και Κουφονήσια, η κατοικία και οι τουριστικές χρήσεις περιορίζονται ή απαγορεύονται.
Η αλιεία ρυθμίζεται οριζόντια σε όλο το Πάρκο με χρονικούς και χωρικούς περιορισμούς. Προωθείται απαγόρευση σε επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία σε ακτίνα 0,5 ν.μ. από τις ακτές το διάστημα 15 Απριλίου έως 31 Μαΐου. Τον υπόλοιπο χρόνο, θα είναι δυνατή η αλιεία στις Ζώνες Προστασίας της Φύσης με κάποιες εξαιρέσεις (Ακρωτήρι Σαντορίνης, Γραμβούσα, Νικουριά και Κατάπολα Αμοργού). Θα επιτρέπεται επίσης γύρω από τα μεγαλύτερα νησιά του Πάρκου και πέραν του 1,5 ν.μ. από τις ακτές των νησίδων τους.
Πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ της Κυριακής (17/5/ 2026)
www.worldenergynews.gr
