Η Ευρώπη κινδυνεύει με σοβαρή έλλειψη αποθεμάτων φυσικού αερίου εάν οι διαταραχές στις μεταφορές μέσω του Ορμούζ συνεχιστούν για ακόμη 1 με 3 μήνες - Τα αποθέματα είναι πολύ κάτω από τα φυσιολογικά, για την εποχή, επίπεδα
Οι διαταραχές στην προμήθεια LNG, η ισχυρή ζήτηση από την Ασία και οι στρεβλωμένες τιμές φυσικού αερίου έχουν καταστήσει την αναπλήρωση των αποθηκών ασυνήθιστα δύσκολη και δαπανηρή σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η Equinor προειδοποιεί ότι παρατεταμένες διαταραχές θα μπορούσαν να ωθήσουν τις τιμές φυσικού αερίου Dutch TTF προς τα €90/MWh, αναγκάζοντας τη βιομηχανία σε καταστροφή ζήτησης και στροφή σε άλλα καύσιμα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κρίσιμη έλλειψη αποθεμάτων φυσικού αερίου εάν οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ διαρκέσουν ακόμη 1-3 μήνες, προειδοποίησαν ανώτερα στελέχη του νορβηγικού ενεργειακού κολοσσού Equinor ASA.
Η Ευρώπη εισήλθε στην τρέχουσα θερινή περίοδο αναπλήρωσης με σοβαρά μειωμένα αποθέματα φυσικού αερίου, με τις αποθήκες να είναι μόλις κατά 28% γεμάτες έπειτα από έναν παρατεταμένο χειμώνα.
Τα επίπεδα αποθήκευσης της Ευρώπης βρίσκονται σήμερα στο 35-37%, σημαντικά κάτω από τον εποχικό μέσο όρο του 50%, αυξάνοντας τον κίνδυνο η ήπειρος να μην πετύχει τον συνήθη στόχο του 90% έως την αρχή της επόμενης χειμερινής περιόδου θέρμανσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί από τα κράτη-μέλη να διατηρούν υψηλά επίπεδα πλήρωσης αποθηκών, στοχεύοντας συνήθως σε πληρότητα 80% έως 90% μέχρι τις αρχές του χειμώνα. Ένας συνδυασμός παραγόντων έχει καταστήσει την πλήρωση των μεγαλύτερων αποθηκευτικών κόμβων της Ευρώπης ιδιαίτερα δύσκολη ενόψει του δεύτερου εξαμήνου του έτους.
Πόσο μειώθηκαν τα επίπεδα αποθήκευσης
Καταρχάς, οι μεγάλες αποσύρσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα, που προκλήθηκαν από την αιχμή της οικιακής θέρμανσης, σε συνδυασμό με την αύξηση της βιομηχανικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, μείωσαν τα αποθέματα φυσικού αερίου στη Βορειοδυτική Ευρώπη κάτω από το 30%, περίπου διπλάσιο από το συνολικό έλλειμμα αποθήκευσης της ΕΕ.
Τα επίπεδα φυσικού αερίου στην Ολλανδία, τη Γερμανία και τη Γαλλία έπεσαν σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα πριν ακόμη ξεκινήσει η άνοιξη: τα ολλανδικά αποθέματα κατέρρευσαν στο μόλις 5,8% μέχρι το τέλος του χειμώνα, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας· τα επίπεδα αποθήκευσης στη Γερμανία υποχώρησαν περίπου στο 20%, ενώ στη Γαλλία κυμάνθηκαν γύρω στο 27% όταν ξεκίνησε η άνοιξη.
Δεύτερον, οι στρεβλωμένες τιμές και οι ανεστραμμένες εποχικές καμπύλες τιμών συνέβαλαν στην κρίση φυσικού αερίου της Ευρώπης, με μια ασυνήθιστη δομή αγοράς όπου οι θερινές spot τιμές είναι υψηλότερες από τα χειμερινά συμβόλαια, αναστέλλοντας την αναγκαία αναπλήρωση αποθηκών.
Τα εποχικά spreads του Dutch TTF παρέμειναν σε αρνητικό έδαφος περίπου στα ~€1,3/MWh, με αυτή την ασυνήθιστη backwardation να διαταράσσει τη παραδοσιακή δυναμική της έγχυσης φυσικού αερίου τους φθηνότερους θερινούς μήνες και της απόσυρσής του κατά την ψυχρότερη περίοδο υψηλής ζήτησης του χειμώνα.
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει επίσης πίεση στην αγορά LNG, καθώς οι ανταγωνιστικές παγκόσμιες ενεργειακές ανάγκες και οι διαταραχές σε μεγάλες εγκαταστάσεις LNG λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχουν καταστήσει την αναπλήρωση των αποθεμάτων εξαιρετικά δαπανηρή.
Οι καθυστερήσεις και οι ζημιές σε βασικές εγκαταστάσεις, ιδιαίτερα στο Κατάρ, σε συνδυασμό με τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού LNG, έχουν εντείνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για spot φορτία, ιδιαίτερα απέναντι στην υψηλή ζήτηση στην Ασία.
Η ανεστραμμένη καμπύλη έχει επίσης οδηγηθεί εν μέρει από τις προσδοκίες για εισροή νέας παγκόσμιας δυναμικότητας LNG αργότερα μέσα στο έτος, σε συνδυασμό με τις βραχυπρόθεσμες ανησυχίες για την προσφορά.
Οι χώρες-μέλη της ΕΕ έχουν αντιδράσει στον στρεβλωμένο μηχανισμό τιμολόγησης με διάφορες προσεγγίσεις
Στην Ιταλία, ρυθμιστικές αρχές όπως η ARERA και διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς όπως η Snam έχουν εισαγάγει σχήματα χρηματοοικονομικής αποζημίωσης που επιτρέπουν στους traders να συμμετέχουν σε δημοπρασίες όπου ο διαχειριστής της αγοράς πληρώνει τη διαφορά μεταξύ θερινών και χειμερινών τιμών φυσικού αερίου στο Virtual Trading Point (PSV), ώστε να διασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων αποθήκευσης.
Η κατάσταση είναι διαφορετική στη Γερμανία, με τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης να έχει ιστορικά αποφύγει τις άμεσες κρατικές επιδοτήσεις για την επιβολή εγχύσεων, βασιζόμενη αντ’ αυτού σε νομικές υποχρεώσεις και εργαλεία εξισορρόπησης της αγοράς.
Η Bundesnetzagentur της Γερμανίας επιβάλλει αυστηρούς νόμιμους στόχους πλήρωσης για τις αποθήκες φυσικού αερίου ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια εφοδιασμού τον χειμώνα. Οι αποστολείς και οι χρήστες δικτύου υποχρεούνται νομικά να διατηρούν συγκεκριμένα επίπεδα αποθεμάτων, και η συμμόρφωση επιτυγχάνεται μέσω μηχανισμών αγοράς, δημοπρασιών δυναμικότητας και στρατηγικών εργαλείων που διαχειρίζεται η Trading Hub Europe GmbH (THE).
Για να καλύψει τα κόστη που σχετίζονται με την αγορά, την έγχυση και τη διαχείριση στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου, η THE χρησιμοποιεί μια ρυθμιστική χρέωση ουδετερότητας αποθήκευσης. Αυτή η εισφορά, που ιστορικά εφαρμόζεται στις ροές εξόδου και στα σημεία του δικτύου, βοηθά στην ανάκτηση του κόστους των κρατικά επιβεβλημένων μέτρων αποθήκευσης.
Παρά τις διαφορές στα εγχώρια κίνητρα, και οι δύο χώρες υπόκεινται στους κανονισμούς της ΕΕ, που απαιτούν ελάχιστα επίπεδα αποθήκευσης με ιστορικό στόχο το 80-90% της μέγιστης χωρητικότητας πριν από τη χειμερινή περίοδο θέρμανσης.
Ενώ η Ιταλία έχει στραφεί περισσότερο στη χρηματοοικονομική στήριξη, η Γερμανία βασίζεται σε ρυθμιστικές υποχρεώσεις, με στόχο να μεταφέρει τις υποχρεώσεις πλήρωσης αποθηκών στους ενεργούς συμμετέχοντες της χονδρικής αγοράς.
Ο κίνδυνος που βλέπει η Equinor
Η Equinor προειδοποίησε ότι ενώ μια γρήγορη επίλυση θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ευρώπη να φτάσει σε διαχειρίσιμο επίπεδο αποθήκευσης 75% μέχρι το τέλος της περιόδου έγχυσης, ένας αποκλεισμός διάρκειας 1–3 μηνών θα καθιστούσε την κατάσταση εξαιρετικά κρίσιμη, ενδεχομένως ωθώντας τις τιμές TTF προς τα €90/MWh.
Μια άνοδος στις τιμές φυσικού αερίου αναμένεται να προκαλέσει διορθώσεις στην αγορά, συμπεριλαμβανομένης μιας προβλεπόμενης μείωσης κατά 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα στη ζήτηση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή και αυξημένης στροφής της βιομηχανίας σε άλλα καύσιμα.
H τρέχουσα κρίση φυσικού αερίου της Ευρώπης δεν είναι ούτε κατά διάνοια τόσο σοβαρή όσο η κατάσταση που αντιμετώπισε όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία πριν από μερικά χρόνια
Πράγματι, η Γερμανία προχωρά στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Uniper μετά τη διάσωση πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ της εταιρείας κατά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Σύμφωνα με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ενέκριναν τη διάσωση του Βερολίνου το 2022, η Γερμανία υποχρεούται νομικά να μειώσει τη συμμετοχή της σε μέγιστο ποσοστό 25% συν μία μετοχή έως το τέλος του 2028.
Τα οικονομικά της Uniper έχουν βελτιωθεί δραματικά μετά από καθαρές ζημίες ύψους €40 δισ. το 2022, που προκλήθηκαν από τη διακοπή παροχής ρωσικού φυσικού αερίου από τη Gazprom. Η εταιρεία κοινής ωφέλειας κέρδισε σημαντικές αποζημιώσεις μέσω διαιτησίας και έχει ήδη αρχίσει να επιστρέφει την κρατική βοήθεια.
Αυτή η οικονομική ανάκαμψη την καθιστά ιδιαίτερα ελκυστική για τις ιδιωτικές αγορές. Με έδρα το Ντίσελντορφ, η Uniper είναι ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς φυσικού αερίου της Γερμανίας και βασικός παίκτης στα ευρωπαϊκά δίκτυα εμπορίας και αποθήκευσης φυσικού αερίου.
www.worldenergynews.gr
