Η Νορβηγία φαίνεται να έχει αναλάβει τον ρόλο του «σωτήρα της Ευρώπης», καθώς έσπευσε να αντικαταστήσει τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή μετά το κλείσιμο ενός κρίσιμου εμπορικού διαδρόμου που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη
Η Νορβηγία, γνωστή για την ισχυρή παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, αύξησε τις τελευταίες εβδομάδες την παραγωγή ορυκτών καυσίμων προκειμένου να καλύψει το κενό που προκάλεσαν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στο διεθνές ενεργειακό εμπόριο.
Ενώ αρκετές χώρες εκφράζουν την ικανοποίησή τους για τον ρόλο της Νορβηγίας στην άμβλυνση των ελλείψεων ενέργειας, περιβαλλοντικές οργανώσεις επικρίνουν την κίνηση, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη θα έπρεπε να επικεντρωθεί περισσότερο στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η Νορβηγία φαίνεται να έχει αναλάβει τον ρόλο του «σωτήρα της Ευρώπης», καθώς έσπευσε να αντικαταστήσει τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή μετά το κλείσιμο ενός κρίσιμου εμπορικού διαδρόμου που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός της εργατικής κυβέρνησης της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, δήλωσε ότι «πρόκειται για έναν πόλεμο χωρίς εμφανές σχέδιο» και τόνισε πως «σε τόσο απρόβλεπτες εποχές, η Νορβηγία πρέπει να είναι αξιόπιστη».
Η Νορβηγία είχε ήδη αυξήσει την παραγωγή ορυκτών καυσίμων μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, όταν αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σταμάτησαν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο και στράφηκαν στη Νορβηγία για να καλύψουν το κενό. Έκτοτε, η χώρα έχει εξελιχθεί στον μεγαλύτερο προμηθευτή φυσικού αερίου της Ευρώπης μέσω αγωγών, μετά την επιβολή αυστηρών κυρώσεων στη ρωσική ενέργεια.
Σήμερα, εκτιμάται ότι το 90% έως 95% του νορβηγικού πετρελαίου κατευθύνεται στην Ευρώπη, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση καλύπτει περίπου το ένα τρίτο των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Νορβηγία.
Ωστόσο, η Νορβηγία πλησιάζει τα ανώτατα επίπεδα παραγωγικής της δυνατότητας, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή από τα υφιστάμενα έργα. Η παραγωγή πετρελαίου της χώρας αναμένεται να μειωθεί μετά το 2030, εκτός αν αναπτυχθούν νέα κοιτάσματα.
Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση θεωρεί αναγκαίες νέες επενδύσεις σε ερευνητικές δραστηριότητες, μια προοπτική που βρίσκει κάθετα αντίθετους τους περιβαλλοντικούς κύκλους.
Ο υπουργός Ενέργειας της Νορβηγίας, Τέργε Άασλαντ, είχε δηλώσει ήδη από τον Μάρτιο ότι στόχος της χώρας είναι να αποτελεί «σταθερό, μακροπρόθεσμο και προβλέψιμο προμηθευτή ενέργειας για την ευρωπαϊκή αγορά». Η θέση αυτή φαίνεται να υποστηρίζεται από το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού φάσματος, καθώς οι περισσότεροι πολιτικοί θεωρούν ότι η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου της Νορβηγίας είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, ειδικά σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας που έχει εκτοξεύσει τις τιμές της ενέργειας.
Μετά από περισσότερους από δύο μήνες σοβαρών περιορισμών στο ενεργειακό εμπόριο εξαιτίας του συνεχιζόμενου πολέμου με το Ιράν, ο Άασλαντ επανέλαβε ακόμη πιο έντονα τη δέσμευση της χώρας στη διατήρηση της παραγωγής. «Θα αναπτύξουμε, όχι θα διαλύσουμε, τη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας», δήλωσε πρόσφατα. Τον Μάιο ανακοίνωσε επίσης σχέδια επαναλειτουργίας τριών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα – των Albuskjell, Vest Ekofisk και Tommeliten Gamma – έως τα τέλη του 2028, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά το κλείσιμό τους.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η επαναλειτουργία των κοιτασμάτων θα συμβάλει στην κάλυψη του κενού που αφήνουν οι κυρώσεις στη ρωσική ενέργεια και οι διαταραχές στο εμπόριο της Μέσης Ανατολής. Η κίνηση αναμένεται να διατηρήσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου της Νορβηγίας περίπου στα επίπεδα του 2025.
«Η νορβηγική υπεράκτια παραγωγή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Ο κόσμος και η Ευρώπη θα συνεχίσουν να χρειάζονται πετρέλαιο και φυσικό αέριο για δεκαετίες και είναι κρίσιμο η Νορβηγία να συνεχίσει να αναπτύσσει την υφαλοκρηπίδα της ώστε να παραμείνει αξιόπιστος και μακροπρόθεσμος προμηθευτής», δήλωσε ο Άασλαντ, προσθέτοντας ότι η χώρα έχει «ξεκάθαρη ευθύνη» απέναντι στην Ευρώπη.
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος Τύπου της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Equinor, Όλα Μόρτεν Άανεσταντ, δήλωσε ότι η εταιρεία σχεδιάζει να επενδύει 6 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2035, προκειμένου να αποτρέψει μείωση της παραγωγής.
Όπως ανέφερε, τα σχέδια περιλαμβάνουν «περισσότερες γεωτρήσεις, νέες αναπτύξεις, περισσότερους αγωγούς και μικρότερα κοιτάσματα που παραμένουν ωστόσο σημαντικά».
Σύμφωνα με τα τελευταία οικονομικά αποτελέσματα, η Νορβηγία παρήγαγε κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους 2,31 εκατομμύρια βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα σχεδόν 9% υψηλότερη σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι.
Στα μέσα Μαΐου, η νορβηγική κυβέρνηση αναθεώρησε ανοδικά την πρόβλεψη εσόδων από την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου για το 2025, από 60 δισ. δολάρια σε 79 δισ. δολάρια, επικαλούμενη τις υψηλότερες διεθνείς τιμές ενέργειας.
Ωστόσο, το Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα της Νορβηγίας διαφωνεί με τη στρατηγική της κυβέρνησης για διατήρηση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων. Ο αναπληρωτής επικεφαλής και εκπρόσωπος του κόμματος για θέματα περιβάλλοντος, Λαρς Χάλτμπρεκεν, δήλωσε ότι «η κυβέρνηση αγνοεί προκλητικά τις περιβαλλοντικές συστάσεις των ίδιων των ειδικών της». Όπως ανέφερε, «όλη αυτή η συζήτηση περί υπεύθυνης εξόρυξης πετρελαίου δεν είναι παρά ανοησίες. Πρόκειται για καθαρό greenwashing, με ευάλωτες και σημαντικές φυσικές περιοχές να τίθενται σε κίνδυνο με πλήρη επίγνωση».
Ενώ αρκετοί θεωρούν ότι τα σχέδια της Νορβηγίας για διατήρηση ή και αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι καθοριστικά για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, άλλοι εκτιμούν ότι η συνεχιζόμενη στήριξη των ορυκτών καυσίμων σε μια περίοδο παγκόσμιας κλιματικής κρίσης συνιστά χαρακτηριστική περίπτωση «πράσινου ξεπλύματος». Παρά το γεγονός ότι η Νορβηγία καλύπτει ένα σημαντικό κενό και προσφέρει στην Ευρώπη πιο σταθερές και γεωπολιτικά ασφαλείς ενεργειακές προμήθειες, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ανησυχούν ότι η επιδίωξη διατήρησης υψηλής παραγωγής και μετά το 2030 ενδέχεται να μειώσει την πίεση για επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.
