Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα αρπακτικό πτηνό από την Παταγονία που κυνηγούσε ψάρια και μπορεί να καταδίωκε το θήραμά του σαν γιγάντιος προϊστορικός ερωδιός.
Η ανακάλυψη του δεινοσαύρου
Ένας πρόσφατα αναγνωρισμένος δεινόσαυρος από την Παταγονία δίνει στους επιστήμονες μια νέα εικόνα για το πώς ζούσαν ορισμένοι συγγενείς αρπακτικών κατά το τελευταίο κεφάλαιο της εποχής των δεινοσαύρων. Το είδος, που ονομάζεται Kank australis, φαίνεται να περνούσε μεγάλο μέρος του χρόνου του κυνηγώντας ψάρια σε ποτάμια και υγροτόπους, χρησιμοποιώντας μια στρατηγική σίτισης που θυμίζει περισσότερο τους σύγχρονους ερωδιούς παρά τους τρομακτικούς χερσαίους θηρευτές που συχνά συνδέονται με τα αρπακτικά πτηνά.
Οι ερευνητές αναγνώρισαν το νέο είδος από απολιθωμένα υπολείμματα που περιλαμβάνουν δόντια, σπονδύλους και οστά δακτύλων. Ο δεινόσαυρος έζησε πριν από περίπου 70 εκατομμύρια χρόνια σε αυτό που βρίσκεται τώρα στη νότια Αργεντινή.
Ο Kank australis ανήκει σε μια ομάδα που ονομάζεται unenlagiids, μια οικογένεια θηριόποδων δεινοσαύρων μικρού έως μεσαίου μεγέθους γνωστών από τα πετρώματα της Ύστερης Κρητιδικής Περιόδου στη Νότια Αμερική, την Ανταρκτική, την Αυστραλία και τη Μαδαγασκάρη. Συγκρίνοντας το νέο είδος με τον Neuquenraptor argentinus, έναν συγγενή δεινόσαυρο που έζησε στη βόρεια Παταγονία πριν από περίπου 90 εκατομμύρια χρόνια, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα ενήλικα άτομα Kank έφτασαν σε μήκος περίπου 2,5 έως 3 μέτρα (8 έως 10 πόδια).
Η ανακάλυψη περιγράφεται στο Journal of Vertebrate Paleontology από τον Δρ. Matías Motta του Μουσείου Φυσικών Επιστημών Bernardino Rivadavia στο Μπουένος Άιρες (Museo Argentino de Ciencias Naturales “Bernardino Rivadavia”) και τους συναδέλφους του.
Η Αρχαία Παταγονία Ήταν ένας Παράδεισος Υγροτόπων
Σύμφωνα με τον Δρ. Motta, ο Kank κατοικούσε σε ένα περιβάλλον γεμάτο με ελικοειδή ποτάμια, ρυάκια και εποχιακές λίμνες.
«Ο Kank ζούσε σε ένα τοπίο με ελικοειδείς ποταμούς και ρυάκια με εποχιακές λίμνες, που κατοικούνταν από υδρόβια φυτά όπως νούφαρα και ζώα, όπως ψάρια, έντομα και διάφορα μαλάκια», λέει ο Δρ. Motta.
Στοιχεία από απολιθωμένα φυτά και αρχαία εδάφη δείχνουν ότι η νότια Παταγονία φαινόταν πολύ διαφορετική πριν από 70 εκατομμύρια χρόνια από ό,τι σήμερα.
«Πριν από 70 εκατομμύρια χρόνια το κλίμα ήταν εύκρατο και υγρό, με εποχιακές βροχοπτώσεις, πολύ διαφορετικό από τις τρέχουσες κρύες και σχετικά ξηρές συνθήκες», εξηγεί.
Ένας δεινόσαυρος που μπορεί να κυνηγούσε σαν ερωδιός
Τα απολιθωμένα οστά προσφέρουν επίσης ενδείξεις για το πώς συμπεριφερόταν ο Κανκ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι σπόνδυλοι του λαιμού του περιέχουν εξειδικευμένες δομές που σχετίζονται με την προσκόλληση των μυών και την προστασία των αιμοφόρων αγγείων. Παρόμοια χαρακτηριστικά παρατηρούνται στα σύγχρονα πτηνά που βασίζονται σε ακριβείς και ευέλικτες κινήσεις του λαιμού, ιδιαίτερα στους ερωδιούς.
«Οι αυχενικοί σπόνδυλοι του Κανκ παρουσιάζουν ειδικές δομές για την προσκόλληση των μυών και την προστασία των αιμοφόρων αγγείων του λαιμού - χαρακτηριστικά ιδιαίτερα σημαντικά στα σύγχρονα πτηνά με σύνθετες κινήσεις του λαιμού, όπως οι ερωδιοί», λέει ο Δρ. Μότα.
«Αυτό υποδηλώνει ότι ο Κανκ μπορεί να ήταν ενεργός ψαράς, σε αντίθεση με την κοινή απεικόνιση των αρπακτικών ως ευκίνητων χερσαίων αρπακτικών, όπως ο Βελοκιράπτορας από το Βόρειο Ημισφαίριο».
Το εύρημα προσθέτει σε αυξανόμενες ενδείξεις ότι πολλά ουνενλαγοειδή μπορεί να ειδικεύονταν στο ψάρεμα ψαριών αντί να κυνηγούν κυρίως στην ξηρά.
Κάλυψη ενός Εξελικτικού Κενού
Η ανακάλυψη βοηθά επίσης τους παλαιοντολόγους να κατανοήσουν καλύτερα πώς κατανέμονταν οι ουνενλαγίδες σε όλη τη Νότια Αμερική. Ενώ επτά είδη έχουν εντοπιστεί προηγουμένως στη βόρεια Παταγονία, τα απολιθώματα από το νότο ήταν πολύ αποσπασματικά για να αποδοθούν με βεβαιότητα σε ένα συγκεκριμένο είδος.
«Το Kank βοηθά στη γεφύρωση ενός χάσματος κατανομής για την Ύστερη Κρητιδική περίοδο της νότιας Παταγονίας, συνδέοντας γνωστά αρχεία από τη βόρεια Παταγονία και την Ανταρκτική και δείχνοντας ότι αυτή η οικογένεια ήταν διασκορπισμένη σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη της Νότιας Αμερικής».
Τα απολιθώματα ανακαλύφθηκαν στο αγρόκτημα La Anita κοντά στο El Calafate στην επαρχία Santa Cruz της Αργεντινής.
«Οι ανασκαφές πεδίου διεξάγονται εκεί από το 2018, αποκαλύπτοντας μια μεγάλη ποικιλία απολιθωμένων ζώων και φυτών», λέει ο Δρ. Motta.
Η πορεία για την αναγνώριση του είδους διήρκεσε αρκετά χρόνια.
«Τα πρώτα λείψανα του Kank ανακαλύφθηκαν το 2018, αλλά ήταν πολύ αποσπασματικά για να αναγνωριστούν ως νέο είδος», προσθέτει. «Μετέπειτα αποστολές ανέκτησαν επιπλέον υλικό, με την ανακάλυψη ενός αυχενικού σπονδύλου το 2024 να αποδεικνύεται κλειδί για την αναγνώρισή του ως νέου δεινόσαυρου ουνενλαγκίνης».
Τι έκανε τον Kank διαφορετικό;
Όπως και οι συγγενείς του, ο Kank australis διέθετε το διευρυμένο καμπύλο νύχι στο δεύτερο δάχτυλο του ποδιού που συνήθως συνδέεται με δεινόσαυρους που μοιάζουν με αρπακτικά.
«Ωστόσο», λέει ο Δρ. Motta, «διαφέρει στο ότι έχει δόντια με αιχμηρές και έντονες διαμήκεις ράχες και αξιοσημείωτα πνευματικούς αυχενικούς σπονδύλους (με εσωτερικούς θαλάμους αέρα)».
Ο δεινόσαυρος ήταν επίσης πιο ελαφριά κατασκευασμένος από ορισμένους από τους μεταγενέστερους συγγενείς του.
«Είναι επίσης μικρότερος και πιο χαριτωμένος σε σύγκριση με άλλους ουνενλαγκίδες από το τέλος της Κρητιδικής, όπως ο Austroraptor cabazai, ένας γιγάντιος ουνενλαγκίνης (μήκους περίπου πέντε μέτρων) από τη βόρεια Παταγονία».
Στοιχεία για μια δίαιτα βασισμένη σε ψάρια
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο Κανκ ήταν πιθανώς ιχθυοφάγος, προσθέτοντας ένα ακόμη στοιχείο που υποστηρίζει την ιδέα ότι οι ουνενλαγίδες κατείχαν οικολογικούς ρόλους παρόμοιους με τα σύγχρονα παρυδάτια πτηνά.
Ωστόσο, τα ψάρια μπορεί να μην ήταν η μόνη λεία του. Η περιοχή φιλοξενούσε βατράχους, χελώνες, σαύρες και μικρά θηλαστικά, οποιοδήποτε από τα οποία θα μπορούσε να ήταν πιθανές πηγές τροφής.
Ένα αξιοσημείωτο θηλαστικό από την περιοχή ήταν ο Patagorhynchus pascuali, ένα ημι-υδρόβιο μονοτρήμα που σχετίζεται με τις σύγχρονες έχιδνες και πλατύποδες.
Η Σημασία Πίσω από το Όνομα
Το όνομα του γένους του δεινοσαύρου τιμά μια μορφή από τη μυθολογία των Aonikenk, της νοτιότερης ομάδας του ιθαγενούς λαού Tehuelche της Παταγονίας.
«Ο Kank αναφέρεται σε μια παλιά γιγάντια ρέα [ένα μεγάλο, πετούμενο πουλί της Νότιας Αμερικής] του οποίου τα δυνατά βήματα τρεξίματος άφησαν το αποτύπωμα των δακτύλων του στον ουρανό, σχηματίζοντας τον αστερισμό που είναι γνωστός ως Choiols», εξηγεί ο Δρ. Μότα.
www.worldenergynews.gr
