Η πρωτοβουλία αποτελεί το πιο πρόσφατο βήμα της κυβέρνησης Τραμπ για την αναβίωση της αμερικανικής βιομηχανίας άνθρακα και της ηλεκτροπαραγωγής που βασίζεται σε αυτόν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ετοιμάζεται να αξιοποιήσει εξουσίες που θεσπίστηκαν κατά την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, προκειμένου να διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ομοσπονδιακής χρηματοδότησης για τη στήριξη της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα, αλλά και των αμερικανικών εξαγωγών του ορυκτού καυσίμου.
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας καθώς οι ανακοινώσεις δεν είχαν ακόμη δημοσιοποιηθεί, ο Τραμπ αναμένεται να παρουσιάσει την Πέμπτη από το Οβάλ Γραφείο σχέδιο χρηματοδότησης που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον Νόμο περί Αμυντικής Παραγωγής (Defense Production Act – DPA) του 1950.
Στην εκδήλωση έχουν προσκληθεί βουλευτές και κυβερνήτες από πολιτείες με ισχυρή παραγωγή άνθρακα, όπως το Γουαϊόμινγκ και η Δυτική Βιρτζίνια. Το επίσημο πρόγραμμα του προέδρου περιλαμβάνει ανακοίνωση στις 3 μ.μ. με θέμα τον «όμορφο και καθαρό άνθρακα».
Το σχέδιο προβλέπει τη διάθεση 425 εκατ. δολαρίων μέσω του DPA σε 13 υφιστάμενες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο άνθρακα, καθώς και επιπλέον 185 εκατ. δολαρίων μέσω επιχορηγήσεων του υπουργείου Ενέργειας για την κατασκευή δύο νέων μονάδων στην Αλάσκα και τη Δυτική Βιρτζίνια. Παράλληλα, προβλέπονται ακόμη 75 εκατ. δολάρια για το προτεινόμενο εξαγωγικό τερματικό West Gateway στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας, το οποίο θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δίοδο εξαγωγής έως και 12 εκατ. τόνων άνθρακα από το Γουαϊόμινγκ, τη Μοντάνα και άλλες πολιτείες.
Μεταξύ των ωφελούμενων αναμένεται να είναι ο σχεδιαζόμενος τερματικός σταθμός Oakland Bulk and Oversized Terminal στην Καλιφόρνια, καθώς και οι εταιρείες κοινής ωφέλειας Duke Energy, Hallador Energy, Oklahoma Gas & Electric και τουλάχιστον μία θυγατρική της American Electric Power.
Η πρωτοβουλία αποτελεί το πιο πρόσφατο βήμα της κυβέρνησης Τραμπ για την αναβίωση της αμερικανικής βιομηχανίας άνθρακα και της ηλεκτροπαραγωγής που βασίζεται σε αυτόν. Κατά τη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έχει προωθήσει συστηματικά τη στρατηγική της «ενεργειακής κυριαρχίας» των ΗΠΑ, δίνοντας έμφαση στην αύξηση της παραγωγής, κατανάλωσης και εξαγωγής πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.
Το υπουργείο Ενέργειας έχει ήδη εκδώσει έκτακτες εντολές που επιτρέπουν σε μονάδες άνθρακα να συνεχίσουν τη λειτουργία τους πέρα από τις προγραμματισμένες ημερομηνίες απόσυρσης, υποστηρίζοντας ότι η διατήρησή τους είναι απαραίτητη για την αξιοπιστία του ηλεκτρικού δικτύου της χώρας.
Παράλληλα, το υπουργείο Εσωτερικών έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της διάθεσης περισσότερων ομοσπονδιακών εκτάσεων για μισθώσεις εξόρυξης άνθρακα στη Βόρεια Ντακότα, τη Μοντάνα και το Γουαϊόμινγκ, ενώ ο Τραμπ έχει ζητήσει από τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ να συνάψει συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες άνθρακα για την κάλυψη στρατιωτικών αναγκών.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις επικρίνουν έντονα τις πρωτοβουλίες αυτές, υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί φορολογούμενοι χρηματοδοτούν τη διατήρηση της εξάρτησης της χώρας από ορυκτά καύσιμα που επιβαρύνουν το κλίμα και εντείνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη, αντί να στηρίζονται τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών, τις οποίες θεωρούν οικονομικά αποδοτικότερες.
Οι αντιδράσεις επεκτείνονται και στο σχέδιο κατασκευής εξαγωγικού τερματικού σταθμού στην Καλιφόρνια, το οποίο αντιμετωπίζει αντιστάσεις εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι θα ενισχύσει τη διεθνή ζήτηση για άνθρακα, ενώ παράλληλα θα επιβαρύνει τις τοπικές κοινωνίες με σκόνη άνθρακα από τα σιδηροδρομικά βαγόνια που θα τροφοδοτούν τις εγκαταστάσεις.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να προβάλλει τον άνθρακα ως «καθαρή και όμορφη» πηγή ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η ηλεκτροπαραγωγή από άνθρακα είναι αναγκαία για να καλύψει τις αυξανόμενες ενεργειακές απαιτήσεις του τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και των ενεργοβόρων υπολογιστικών υποδομών. Αντίστοιχα, ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ έχει χαρακτηρίσει τη νίκη των ΗΠΑ στην παγκόσμια κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης ζήτημα εθνικής ασφάλειας, θεωρώντας τον άνθρακα βασικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής.
Οι 13 μονάδες που προβλέπεται να λάβουν τα 425 εκατ. δολάρια βρίσκονται σε πολιτείες όπως η Δυτική Βιρτζίνια, το Κεντάκι, η Βόρεια Καρολίνα, η Ιντιάνα, το Τενεσί, το Αρκάνσας, η Αριζόνα, η Οκλαχόμα, η Βόρεια Ντακότα και το Ουισκόνσιν. Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, τα κεφάλαια ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για εκσυγχρονισμό και αναβαθμίσεις των εγκαταστάσεων.
Η κυβέρνηση Τραμπ αξιοποιεί ολοένα και πιο συχνά τις δυνατότητες του Defense Production Act, ενός νόμου που θεσπίστηκε αρχικά από τον πρόεδρο Χάρι Τρούμαν για την ενίσχυση της παραγωγής χάλυβα κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας. Στο παρελθόν, ο νόμος είχε χρησιμοποιηθεί για την επιτάχυνση της παραγωγής μασκών κατά την πανδημία του κορωνοϊού, για την ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας και για την αντιμετώπιση ελλείψεων σε βρεφικά γάλατα.
Παράλληλα, ο Τραμπ αναμένεται να ανακοινώσει την κατανομή επιπλέον 185 εκατ. δολαρίων για την κατασκευή δύο νέων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα στην Αλάσκα και τη Δυτική Βιρτζίνια, καθώς και για την επαναλειτουργία του σταθμού AES Warrior Run κοντά στο Κάμπερλαντ του Μέριλαντ. Εφόσον υλοποιηθούν, οι νέες εγκαταστάσεις θα είναι οι πρώτες μονάδες άνθρακα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ από το 2013.
Οι εταιρείες που προωθούν τα έργα, Terra Energy Center στην Αλάσκα και TerraPurus στη Δυτική Βιρτζίνια, θα συνεισφέρουν και ίδιους πόρους, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος των επενδύσεων στα 386 εκατ. δολάρια.
Η σχεδιαζόμενη κρατική χρηματοδότηση εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα και κατ’ επέκταση τη ζήτηση για το καύσιμο, η οποία τα τελευταία χρόνια είχε μειωθεί λόγω της στροφής των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας προς το φθηνότερο φυσικό αέριο και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ενώ κάποτε ο άνθρακας κάλυπτε πάνω από το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες, το μερίδιό του περιορίστηκε περίπου στο 17% το 2025.
