Η απόσυρση 12,5 εκατομμυρίων πιστώσεων άνθρακα από τη Hess σε συμφωνία ύψους 250 εκατ. δολαρίων με τη Γουιάνα αποτελεί ορόσημο για τη χρηματοδότηση της προστασίας των δασών και αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο των αγορών άνθρακα στην παγκόσμια οικονομία και την κλιματική πολιτική
Στο επίκεντρο βτέθηκαν οι αγορές άνθρακα καθώς μια από τις μεγαλύτερες συναλλαγές των τελευταίων ετών αναδεικνύει τον ρόλο τους στη χρηματοδότηση της κλιματικής δράσης.
Η οριστική απόσυρση 12,5 εκατομμυρίων πιστώσεων άνθρακα από την αμερικανική Hess, στο πλαίσιο συμφωνίας με τη Γουιάνα αξίας περίπου 250 εκατ. δολαρίων, δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική πράξη.Σηματοδοτεί τη σταδιακή ενσωμάτωση της οικονομικής αξίας του άνθρακα στις επενδυτικές αποφάσεις, ενισχύοντας την αρχή ότι οι δραστηριότητες υψηλών εκπομπών οφείλουν να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων και της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης σύμφωνα με το OilPrice.
Αν και φαίνεται ως ακόμη μία συμφωνία στην αγορά άνθρακα, στην πραγματικότητα, ενδέχεται να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες μεταφορές οικονομικής αξίας από την οικονομία των ορυκτών καυσίμων προς δράσεις για το κλίμα.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι αναδεικνύει ότι η απανθρακοποίηση δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αφορά επίσης τη διοχέτευση κεφαλαίων σε κλιματικές λύσεις σε κλίμακα αρκετά μεγάλη ώστε να έχει πραγματικό αντίκτυπο.
Ένας από τους λόγους που η συναλλαγή αυτή είναι τόσο σημαντική είναι ότι οι πιστώσεις άνθρακα έχουν πλέον αποσυρθεί οριστικά (retired).Η διάκριση αυτή ίσως ακούγεται τεχνική, όμως είναι καθοριστική. Οι αγορές άνθρακα είναι γεμάτες από ανακοινώσεις για μελλοντικές αγορές, συνεργασίες και δεσμεύσεις. Η αγορά μιας πίστωσης άνθρακα είναι σχετικά εύκολη.
Η οριστική απόσυρσή της είναι αυτή που της προσδίδει πραγματική κλιματική αξία. Μόλις αποσυρθεί, η πίστωση αφαιρείται μόνιμα από την κυκλοφορία και δεν μπορεί πλέον να διαπραγματευθεί ή να επαναχρησιμοποιηθεί.
Η αρχική συμφωνία μεταξύ της Hess και της Γουιάνας είχε ανακοινωθεί πριν από αρκετά χρόνια. Η είδηση είναι ότι οι πιστώσεις χρησιμοποιήθηκαν πλέον για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονταν. Το κλιματικό όφελος πέρασε από την υπόσχεση στην εφαρμογή.
Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»
Οι πιστώσεις άνθρακα παραμένουν αμφιλεγόμενες, επειδή πολλοί φοβούνται ότι επιτρέπουν στις εταιρείες να «αγοράζουν» την απαλλαγή τους από την υποχρέωση μείωσης των εκπομπών.
Ο κόσμος εξακολουθεί να καταναλώνει περισσότερα από 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Τα ορυκτά καύσιμα δεν πρόκειται να εξαφανιστούν από τη μια μέρα στην άλλη, όσο γρήγορα κι αν επιταχύνεται η ενεργειακή μετάβαση. Μέχρι να συμβεί αυτό, μία από τις πιο λογικές απαιτήσεις της κοινωνίας είναι οι ρυπαντές να συμβάλλουν οικονομικά στη χρηματοδότηση της κλιματικής δράσης.
Αυτό συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση. Μια εταιρεία ορυκτών καυσίμων δημιούργησε έσοδα από την παραγωγή υδρογονανθράκων και διοχέτευσε περίπου 250 εκατομμύρια δολάρια σε έναν μηχανισμό που ανταμείβει τη διατήρηση των δασών και την αποθήκευση άνθρακα.
Η συναλλαγή αυτή αναδεικνύει επίσης μια ολοένα και σημαντικότερη εξέλιξη στη διεθνή χρηματοδότηση για το κλίμα.
Οι αγορές άνθρακα επιχειρούν να αλλάξουν αυτή την εξίσωση, αποδίδοντας οικονομική αξία στη διατήρηση του άνθρακα αποθηκευμένου στα φυσικά οικοσυστήματα.
Τα δάση της Γουιάνας αποτελούν μια τεράστια φυσική δεξαμενή απορρόφησης άνθρακα. Δημιουργώντας έναν μηχανισμό μέσω του οποίου τα δάση αυτά αποκτούν οικονομική αξία χωρίς να καταστρέφονται, η συμφωνία προσφέρει μια εικόνα του πώς η προστασία της φύσης μπορεί να μετατραπεί σε βιώσιμη αναπτυξιακή στρατηγική αντί να θεωρείται οικονομική θυσία.
Η ποιότητα των πιστώσεων έχει καθοριστική σημασία. Δεν είναι όλες οι δασικές πιστώσεις ίδιες και οι ανησυχίες σχετικά με την επαλήθευση, τη μονιμότητα και την πρόσθετη περιβαλλοντική αξία τους παραμένουν απολύτως βάσιμες.Ο άνθρακας που αποθηκεύεται στα οικοσυστήματα μετατρέπεται σταδιακά σε οικονομικό περιουσιακό στοιχείο και όχι σε ένα απλώς παραμελημένο περιβαλλοντικό όφελος.
Ο άνθρακας γίνεται μέρος της οικονομίας
Ίσως το σημαντικότερο δίδαγμα από τη συναλλαγή της Hess είναι ότι ο ίδιος ο άνθρακας ενσωματώνεται σταδιακά στις οικονομικές αποφάσεις.
Για το μεγαλύτερο μέρος της σύγχρονης ιστορίας, η εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα ήταν ουσιαστικά δωρεάν. Οι επιχειρήσεις μπορούσαν να εκπέμπουν αέρια του θερμοκηπίου χωρίς να επιβαρύνονται με το κόστος των κλιματικών επιπτώσεων. Αυτή η κατάσταση αλλάζει σταδιακά μέσω φόρων άνθρακα, συστημάτων εμπορίας εκπομπών, συμβάσεων άνθρακα για διαφορά (Carbon Contracts for Difference), μηχανισμών συνοριακής προσαρμογής άνθρακα και εθελοντικών αγορών άνθρακα.
Η διαδικασία είναι πολύπλοκη και απέχει ακόμη από την ολοκλήρωσή της, όμως η κατεύθυνση είναι σαφής. Ο άνθρακας αποκτά ολοένα και περισσότερο τιμή. Η αποφυγή εκπομπών αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη αξία. Η διατήρηση των φυσικών αποθεμάτων άνθρακα δημιουργεί νέες οικονομικές ευκαιρίες.
Αυτή η μεταβολή ίσως αποδειχθεί τελικά εξίσου σημαντική με οποιαδήποτε μεμονωμένη τεχνολογική καινοτομία.
Διοχέτευση κεφαλαίων
Η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί και πρόκληση κατανομής κεφαλαίων. Ο κόσμος χρειάζεται τρισεκατομμύρια δολάρια να μετακινηθούν από δραστηριότητες υψηλών εκπομπών άνθρακα προς εναλλακτικές λύσεις χαμηλών εκπομπών. Οι κυβερνήσεις από μόνες τους δεν μπορούν να εξασφαλίσουν αυτή τη χρηματοδότηση. Πρέπει να κινητοποιηθούν και ιδιωτικά κεφάλαια.
Οι αγορές άνθρακα, παρά τις αδυναμίες τους, παραμένουν ένας από τους ελάχιστους μηχανισμούς που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να διοχετεύουν ιδιωτικά κεφάλαια σε δράσεις για το κλίμα σε παγκόσμια κλίμακα.
Η οριστική απόσυρση 12,5 εκατομμυρίων πιστώσεων άνθρακα δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Αποδεικνύει όμως ότι σημαντικά χρηματικά ποσά μπορούν να μεταφερθούν από βιομηχανίες υψηλής έντασης άνθρακα προς δράσεις για το κλίμα, όταν υπάρχουν τα κατάλληλα θεσμικά και οικονομικά πλαίσια.
Η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται όχι μόνο επειδή βελτιώνονται οι τεχνολογίες, αλλά και επειδή τα χρηματοπιστωτικά συστήματα μαθαίνουν σταδιακά να αποτιμούν διαφορετικά τον άνθρακα. Όταν οι αγορές αρχίζουν να ανταμείβουν τη διατήρηση της φύσης και να επιβάλλουν κόστος στις εκπομπές, η δράση για το κλίμα παύει να αποτελεί αποκλειστικά έναν περιβαλλοντικό στόχο.
www.worldenergynews.gr
