Μπροστά σε ακόμη ένα κρίσιμο σταυροδρόμι όσον αφορά τον πόλεμο με το Ιράν βρίσκεται ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόνλαντ Τραμπ. Μόνο που, κάθε φορά που φτάνει σε ένα τέτοιο σημείο, οι διαθέσιμες επιλογές του λιγοστεύουν και το κόστος οποιασδήποτε απόφασης μεγαλώνει, σημειώνει σε ανάλυσή του το CNN.
Τι σημαίνει η προσωρινή κατάπαυση των εχθροπραξιών
Η κυβέρνηση Τραμπ εξήγησε την Κυριακή ότι η προσωρινή παύση των αεροπορικών επιδρομών -η οποία διανύει πλέον την τρίτη νύχτα, έπειτα από 13 συνεχόμενες νύχτες επιθέσεων- αποσκοπεί στη δημιουργία περιθωρίου για τη διεξαγωγή διπλωματικών πρωτοβουλιών. Την ίδια στιγμή, όμως, προειδοποίησε ότι παραμένει «σε πλήρη ετοιμότητα» για μια νέα κλιμάκωση.
Όντως, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις διπλωματικής κινητικότητας. Το Ιράν ανακοίνωσε ότι τις τελευταίες ημέρες φιλοξένησε συνομιλίες με το Ομάν σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Ισλαμική Δημοκρατία προτίθεται να υποχωρήσει από τη βασική της απαίτηση, η οποία προκάλεσε και την τελευταία αναζωπύρωση της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ: να ελέγχει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Ο Τραμπ λοιπόν βρίσκεται ξανά σε μια γνώριμη θέση. Επιχείρησε να εξαναγκάσει εκ νέου την Τεχεράνη σε παραχωρήσεις εντείνοντας τις στρατιωτικές επιθέσεις. Η τακτική αυτή, όμως, δεν απέδωσε περισσότερο τώρα απ’ ό,τι κατά τον πρώτο γύρο των συγκρούσεων.
Περαιτέρω αύξηση της πίεσης
Θα μπορούσε βέβαια να αυξήσει ακόμη περισσότερο την πίεση, αναπτύσσοντας χερσαίες δυνάμεις και αξιοποιώντας τη στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ. Μια τέτοια επιλογή, όμως, θα εξέθετε τις αμερικανικές δυνάμεις στον κίνδυνο σοβαρών απωλειών, σε έναν πόλεμο που είναι ήδη βαθιά αντιδημοφιλής στο εσωτερικό της χώρας.
Σχεδόν πέντε μήνες μετά την έναρξη ενός πολέμου που ο ίδιος είχε υποστηρίξει ότι θα διαρκούσε λίγες εβδομάδες, ο Τραμπ εξακολουθεί να αναζητεί περιθώρια ελιγμών απέναντι στην Τεχεράνη. Μέχρι στιγμής, όμως, η στρατηγική του φαίνεται να πετυχαίνει το αντίθετο: να περιορίζει τον χώρο κινήσεών του και να τον οδηγεί σε ολοένα χειρότερες επιλογές.
Η πίεση του …πετρελαίου
Την ίδια ώρα, αυξάνεται και η πολιτική πίεση. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα ενισχύει τον κίνδυνο αύξησης της τιμής της βενζίνης και τροφοδοτεί την ανησυχία της πλειονότητας των Αμερικανών που αντιτίθενται στον πόλεμο - αν και το Brent, το διεθνές πετρελαϊκό σημείο αναφοράς, υποχώρησε περισσότερο από 5% την Κυριακή.
Παράλληλα, μια εναλλακτική οδός μεταφοράς πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας απειλείται πλέον από τους Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν. Κι αυτό την ώρα που τα παγκόσμια αποθέματα αργού πετρελαίου πλησιάζουν σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα, εντείνοντας τους φόβους για περαιτέρω επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης.
Όλα αυτά εκτυλίσσονται ενώ πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί του Τραμπ αναμένεται ούτως ή άλλως να αντιμετωπίσουν μια δύσκολη αναμέτρηση.
«Χρειαζόμαστε κάτι διαφορετικό»
Όπως συμβαίνει εδώ και εβδομάδες, καμία από τις επιλογές που έχει μπροστά του ο Τραμπ δεν μοιάζει ελκυστική. Αυτό ενδεχομένως εξηγεί και τις έντονες μεταπτώσεις στη ρητορική του την περασμένη εβδομάδα: από τις απειλές για συντριπτική χρήση στρατιωτικής ισχύος έως τους ισχυρισμούς ότι το Ιράν εκλιπαρεί για διαπραγματεύσεις.
Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν έχουν καταφέρει να αλλάξουν τη γεωπολιτική δυναμική του πολέμου, η συγκεκριμένη ρητορική φαίνεται να απευθύνεται περισσότερο στο αμερικανικό ακροατήριο παρά στην Τεχεράνη.
Ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμη να υλοποιήσει τις απειλές που διατύπωσε την περασμένη εβδομάδα, μετά και τη διεύρυνση του γεωγραφικού εύρους των στόχων στο Ιράν κατά τον τελευταίο γύρο επιθέσεων. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να επιχειρήσει να στραγγαλίσει περαιτέρω την ιρανική οικονομία, πλήττοντας υποδομές μεταφορών και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Μια τέτοια στρατηγική, όμως, θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τους Ιρανούς πολίτες, τους οποίους ο Τραμπ δήλωνε στην αρχή του πολέμου ότι ήθελε να βοηθήσει. Επιπλέον, ακόμη και ορισμένα πρόσωπα από το στενό του περιβάλλον θεωρούν ότι αυτού του είδους τα πλήγματα δεν θα αλλάξουν τη στάση του καταπιεστικού καθεστώτος της Τεχεράνης.
Η στάση του Ιράν
Το Ιράν, από την πλευρά του, θα μπορούσε να απαντήσει ξαναρχίζοντας τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στο Στενό του Ορμούζ, μεταφέροντας έτσι ακόμη μεγαλύτερο μέρος του κόστους του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία και αυξάνοντας την πολιτική πίεση στην Ουάσιγκτον.
Η Τεχεράνη είναι απίθανο να συμφωνήσει χωρίς να εξασφαλίσει αυτό που θεωρούσε ότι της παραχωρούσε εξαρχής το μνημόνιο: το δικαίωμα να ρυθμίζει τη διέλευση μέσω του Ορμούζ και να αντλεί έσοδα από αυτήν.
Για τις ΗΠΑ, μια τέτοια παραχώρηση θα ισοδυναμούσε με ήττα, δεδομένου ότι η κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδός ήταν ανοιχτή πριν από τον πόλεμο. Ο Τραμπ θα δεχόταν επίσης σφοδρή εσωτερική κριτική από τα «γεράκια» της εξωτερικής πολιτικής, εάν φαινόταν να προσφέρει στην Τεχεράνη ακόμη ευνοϊκότερους όρους από εκείνους του αρχικού μνημονίου, το οποίο προέβλεπε χαλάρωση των κυρώσεων και τη δημιουργία περιφερειακού ταμείου ανοικοδόμησης.
Έτσι, όλοι αναζητούν μια νέα προσέγγιση - χωρίς, μέχρι στιγμής, να μπορούν να προσδιορίσουν ποια θα μπορούσε να είναι αυτή.
www.worldenergynews.gr
