Το νέο μοντέλο διαχείρισης των υδάτων, η επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ και οι παρεμβάσεις για τη μείωση των διαρροών και της σπατάλης νερού
Σχετικά Άρθρα
Στις Βρυξέλλες ο Σταύρος Παπασταύρου για το Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η διαχείριση του νερού εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά και κοινωνικά μέτωπα της περιόδου. Με φόντο τη λειψυδρία, την κλιματική κρίση και τις τεράστιες απώλειες στα δίκτυα ύδρευσης, το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, σκληρές αντιπαραθέσεις αλλά και ισχυρές τοποθετήσεις υπέρ της μεταρρύθμισης. Δήμαρχοι, επιστημονικοί φορείς, εργαζόμενοι και εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης κατέθεσαν τις θέσεις τους στη Βουλή, ενώ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπερασπίστηκε με έμφαση τη νέα εθνική στρατηγική, χαρακτηρίζοντάς την «επιλογή ευθύνης για το μέλλον».
«Οι 700 και πλέον οργανισμοί δεν αποτελούν μοντέλο για το αύριο»
Ο κ. Παπασταύρου έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ότι το σημερινό μοντέλο διαχείρισης του νερού έχει εξαντλήσει τα όριά του.
«Οι 700 και πλέον οργανισμοί διαχείρισης του νερού δεν είναι μοντέλο για το μέλλον», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι ο κατακερματισμός έχει οδηγήσει σε εκτεταμένες διαρροές, σπατάλη υδάτινων πόρων και άνισες υπηρεσίες προς τους πολίτες.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει με ένα σύστημα στο οποίο κάθε φορέας λειτουργεί μόνος του, χωρίς τις αναγκαίες οικονομίες κλίμακας, επαρκή τεχνογνωσία και δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων επενδύσεων.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία ως οδηγός
Ο υπουργός επικαλέστηκε παραδείγματα από την Ολλανδία, τη Σκωτία, την Ιρλανδία και την Πολωνία, όπου εδώ και δεκαετίες εφαρμόζονται συγχωνεύσεις φορέων διαχείρισης νερού.
Όπως σημείωσε, στην Ολλανδία οι δημόσιες εταιρείες ύδρευσης μειώθηκαν από περίπου 200 σε μόλις 10, ενώ οι οργανισμοί διαχείρισης υδάτων από 2.000 περιορίστηκαν σε 24. Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ που επικαλέστηκε, στη Σκωτία οι λειτουργικές δαπάνες μειώθηκαν σχεδόν κατά 40%, ενώ οι διαρροές περιορίστηκαν κατά 50%.
«Αυτό που γίνεται στην Ευρώπη είναι χρηστή διακυβέρνηση και καλύτερη οργάνωση της διαχείρισης του νερού. Η Ελλάδα έχει μείνει πίσω», υποστήριξε χαρακτηριστικά.
Οι τέσσερις πυλώνες της νέας εθνικής πολιτικής
Ο υπουργός παρουσίασε τους βασικούς άξονες της κυβερνητικής στρατηγικής για το νερό, η οποία στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες:
- έργα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών σε ολόκληρη τη χώρα,
- εθνική στρατηγική για τη διαχείριση των υδάτων,
- νέα αρχιτεκτονική λειτουργίας των φορέων ύδρευσης,
- αξιοποίηση ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Όπως είπε, ήδη υλοποιούνται περισσότερα από 900 έργα σε όλη την Ελλάδα για την αντιμετώπιση προβλημάτων ύδρευσης και λειψυδρίας.
Διαβεβαιώσεις για εργαζόμενους και αποτίμηση των δικτύων
Απαντώντας στις ανησυχίες που εκφράστηκαν, ο κ. Παπασταύρου διαβεβαίωσε ότι οι εργαζόμενοι θα προστατευθούν πλήρως από το νέο πλαίσιο.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η αποτίμηση των δικτύων δεν θα γίνεται αυθαίρετα από την ΕΥΔΑΠ, αλλά μέσω μεθοδολογίας που θα καθορίζει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και θα εφαρμόζεται από ανεξάρτητο ορκωτό ελεγκτή.
Οι αντιδράσεις των δήμων
Έντονες επιφυλάξεις διατύπωσαν εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής ζήτησε η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων να γίνεται από τριμελή ανεξάρτητη επιτροπή και όχι από συμβούλους που επιλέγει η ίδια η ΕΥΔΑΠ.
Παράλληλα, αρκετοί δήμαρχοι εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην υποχρεωτική ένταξη των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης στο νέο μοντέλο, ζητώντας να διατηρηθεί η δυνατότητα προαιρετικής συμμετοχής.
Αντίστοιχες αντιρρήσεις διατύπωσε και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία έκανε λόγο για ελλιπή διαβούλευση, υποχρεωτικές συγχωνεύσεις και έλλειψη επαρκών εγγυήσεων για τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού.
Επιστήμονες: Η λειψυδρία απαιτεί ισχυρούς φορείς
Θετική στάση απέναντι στην ανάγκη αναδιοργάνωσης εξέφρασαν επιστημονικοί φορείς.
Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών επισήμανε ότι η λειψυδρία αποκτά πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά και απαιτεί ισχυρούς οργανισμούς, ενιαίο σχεδιασμό και επιστημονικά τεκμηριωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η διοίκηση της ΕΥΔΑΠ, η οποία υποστήριξε ότι οι σύγχρονες προκλήσεις ξεπερνούν τα όρια ενός δήμου και απαιτούν συντονισμό, μεγάλες επενδύσεις και αξιοποίηση της εμπειρίας που διαθέτουν οι δύο μεγάλες εταιρείες ύδρευσης της χώρας.
Οι ενστάσεις εργαζομένων και περιβαλλοντικών οργανώσεων
Από την άλλη πλευρά, εργαζόμενοι της ΕΥΑΘ αλλά και περιβαλλοντικές οργανώσεις εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις.
Υποστήριξαν ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί κινδύνους ιδιωτικοποίησης μέσω της συμμετοχής ιδιωτών στις εισηγμένες εταιρείες, ενώ εξέφρασαν αντιρρήσεις για τις προβλέψεις σχετικά με την εκτροπή των ποταμών Κρικελοπόταμου και Καρπενησιώτη προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής, κάνοντας λόγο για έλλειψη επαρκούς επιστημονικής τεκμηρίωσης και ουσιαστικής διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες.
Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε επί της αρχής
Μετά την ολοκλήρωση της ακρόασης των φορέων, η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή ενέκρινε κατά πλειοψηφία το νομοσχέδιο επί της αρχής, με τη Νέα Δημοκρατία να ψηφίζει υπέρ και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να καταψηφίζουν.
Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί με ιδιαίτερη ένταση μέχρι την τελική ψήφιση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια, καθώς η μεταρρύθμιση για τη διαχείριση του νερού εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες θεσμικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών.
www.worldenergynews.gr
