Η φιλοσοφία των παρεμβάσεων βασίζεται σε λύσεις που αξιοποιούν τις φυσικές λειτουργίες του ορεινού χώρου - Στόχος είναι να συγκρατούνται τα νερά και τα φερτά υλικά στις ορεινές λεκάνες, περιορίζοντας έτσι την ένταση των πλημμυρικών φαινομένων και τον κίνδυνο κατολισθήσεων στις πεδινές περιοχές
Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας, συνολικού ύψους περίπου 123 εκατ. ευρώ, προχωρά στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα μέσω του Aqua Montis. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει περίπου 1.300 παρεμβάσεις ορεινής υδρονομίας και χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Πράσινο Ταμείο, με στόχο την ανάσχεση των επιπτώσεων ακραίων καιρικών φαινομένων πριν αυτές φτάσουν στις πεδινές περιοχές.
Στο πλαίσιο του προγράμματος εγκρίθηκε δημόσια δαπάνη ύψους 96.103.914,96 ευρώ από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 για τα έργα ορεινής υδρονομίας στην Περιφέρεια Θεσσαλίας. Παράλληλα, παρεμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 26.556.721,59 ευρώ στις ορεινές λεκάνες που υπάγονται στο Δασαρχείο Βόλου έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί από τη Γενική Γραμματεία Δασών του ΥΠΕΝ, με πόρους του Πράσινου Ταμείου.
Το Aqua Montis αναπτύσσεται στο Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας, το οποίο περιλαμβάνει περιοχές της Περιφέρειας Θεσσαλίας και της Περιφερειακής Ενότητας Φθιώτιδας. Οι παρεμβάσεις αφορούν τις ορεινές λεκάνες που βρίσκονται στην αρμοδιότητα των δασαρχείων Αγιάς, Λάρισας, Μουζακίου, Τρικάλων και Λαμίας, ενώ ειδικό σκέλος του προγράμματος αφορά την περιοχή ευθύνης του Δασαρχείου Βόλου.
Στο επίκεντρο βρίσκονται περίπου 1.300 έργα ορεινής υδρονομίας, μεταξύ των οποίων φράγματα βάρους, μονά και διπλά φράγματα, προφράγματα, αναβαθμοί και άλλες τεχνικές παρεμβάσεις. Προβλέπονται επίσης τοίχοι αντιστήριξης και προστασίας πρανών, καθώς και έργα καθαρισμού και διευθέτησης τμημάτων της κοίτης χειμάρρων.
Η φιλοσοφία των παρεμβάσεων βασίζεται σε λύσεις που αξιοποιούν τις φυσικές λειτουργίες του ορεινού χώρου. Στόχος είναι να συγκρατούνται τα νερά και τα φερτά υλικά στις ορεινές λεκάνες, περιορίζοντας έτσι την ένταση των πλημμυρικών φαινομένων και τον κίνδυνο κατολισθήσεων στις πεδινές περιοχές.
Παράλληλα, τα έργα αναμένεται να περιορίσουν τη διάβρωση των εδαφών και να μειώσουν την ποσότητα φερτών υλικών που μεταφέρονται προς τις κατάντη κοίτες. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η αποτελεσματικότητα και η διάρκεια ζωής των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων και ταμιευτήρων, ενώ περιορίζονται και οι ανάγκες συντήρησης των εγγειοβελτιωτικών υποδομών.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη αναδασώσεις και φυτοτεχνικές παρεμβάσεις, με στόχο την αποκατάσταση και προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων, τη σταθεροποίηση των εδαφών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της περιοχής απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Η υλοποίηση του Aqua Montis συνδέεται άμεσα και με την ανάγκη αποκατάστασης των περιοχών που επλήγησαν από τα ακραία καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias τον Σεπτέμβριο του 2023. Η συγκράτηση των υδάτων και των φερτών υλικών στον ορεινό χώρο αναμένεται να μειώσει την πλημμυρική αιχμή στις πεδινές ζώνες και να περιορίσει τις πιέσεις στις υποδομές και τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Σύμφωνα με τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος ολοκλήρωσε σε σύντομο χρονικό διάστημα τις προκαταρκτικές μελέτες για το σύνολο των ορεινών λεκανών που εντάσσονται στο Aqua Montis. Ως αποτέλεσμα, το πρόγραμμα περνά πλέον από τη φάση του σχεδιασμού σε συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις και διαδικασίες υλοποίησης.
Ειδικά για τις ορεινές λεκάνες του Δασαρχείου Βόλου, το έργο των 26,56 εκατ. ευρώ έχει ήδη συμβασιοποιηθεί, ενώ για τις διαδικασίες ανάθεσης το ΥΠΕΝ υποστηρίζεται από την ΕΕΣΥΠ Α.Ε., πρώην ΤΑΙΠΕΔ. Το συγκεκριμένο σκέλος χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό ωριμότητας.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η αντιπλημμυρική προστασία της Θεσσαλίας απαιτεί παρεμβάσεις πρόληψης στον ορεινό χώρο, πριν τα νερά και τα φερτά υλικά καταλήξουν στις πεδινές περιοχές. Όπως ανέφερε, το Aqua Montis σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και ώριμα έργα, δίνοντας έμφαση στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, των υποδομών και των τοπικών κοινωνιών.
www.worldenergynews.gr
