Από τον Great Sea Interconnector και το GREGY έως τις νέες συνδέσεις με Ιταλία, Τουρκία, Αλβανία, Σαουδική Αραβία και Γερμανία – τα έργα που διαμορφώνουν τον χάρτη των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με ορίζοντα το 2030
Το 2030 σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ η Ελλάδα θα καλύπτει τον ευρωπαϊκό στόχο διασυνδεσιμότητας 15%, ενώ ήδη από το 2024 η χώρα έχει καταστεί εξαγωγική. Ο Διαχειριστής θεωρεί τις διασυνδέσεις στρατηγική προτεραιότητα και για το λόγο αυτό έχει συμπεριλάβει οκτώ έργα διεθνών διασυνδέσεων στο αναπτυξιακό του πρόγραμμα που έχει ορίζοντα το 2026.
Πρώτο και πλέον ώριμο έργο σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ είναι η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, ο Great Sea Interconnector, συνολικού μήκους 1.208 χιλιομέτρων και ισχύος 1.000 MW. Το τμήμα Κρήτη – Κύπρος έχει μήκος 898 χιλιόμετρα και έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ από τον CEF.
Το καλώδιο βρίσκεται στην κορυφή της επικαιρότητας, ειδικά λόγω της επίσκεψης του Αμερικάνου υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σήμερα στην Αθήνα αλλά και διότι εντός του Οκτωβρίου αναμένεται να ξεκινήσουν εκ νέου οι μελέτες βυθού ενώ σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, έχει ήδη ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών. Η ολοκλήρωση του πρώτου τμήματος προβλέπεται για τα τέλη του 2031, ενώ για το τμήμα Κύπρος – Ισραήλ, μήκους 310 χιλιομέτρων, η μελέτη βιωσιμότητας έχει ολοκληρωθεί και είναι θετική.
Η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας, GRITA 2, προβλέπει νέο διπολικό σύνδεσμο συνεχούς ρεύματος ισχύος 1.000 MW με τεχνολογία VSC HVDC. Στόχος είναι να αυξηθεί η μεταφορική ικανότητα μεταξύ των δύο χωρών κατά 500 έως 1.000 MW και να ενισχυθεί η σύγκλιση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΑΔΜΗΕ και η ιταλική TERNA έχουν υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας, ενώ ο ορίζοντας ολοκλήρωσης τοποθετείται στο 2033.
Η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Τουρκίας αφορά νέα εναέρια γραμμή 400 kV απλού κυκλώματος, από το ΚΥΤ Νέας Σάντας έως τον υποσταθμό Babaeski. Η γραμμή θα έχει ονομαστική ικανότητα 2.000 MVA και συνολικό μήκος περίπου 130 χιλιομέτρων, από τα οποία 70 χιλιόμετρα βρίσκονται στην Ελλάδα και 60 στην Τουρκία. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2031 και εκτιμάται ότι θα αυξήσει την ικανότητα μεταφοράς μεταξύ των δύο χωρών κατά 600 MW και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Αντίστοιχα, η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Αλβανίας προβλέπει νέα εναέρια γραμμή 400 kV απλού κυκλώματος, η οποία θα συνδέει το νέο ΚΥΤ Θεσπρωτίας με το υφιστάμενο σύστημα της Αλβανίας και τη γραμμή Αράχθου – Fier. Η συνολική μεταφορική ικανότητα ανέρχεται σε 2.000 MVA και το μήκος της γραμμής περίπου στα 215 χιλιόμετρα, εκ των οποίων 90 χιλιόμετρα στην Ελλάδα και 125 στην Αλβανία. Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης τοποθετείται στο 2031, ενώ η νέα διασύνδεση αναμένεται να αυξήσει την ικανότητα μεταφοράς τουλάχιστον κατά 200 MW και στις δύο κατευθύνσεις.
Διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου
Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει συμπεριλάβει στα αναπτυξιακά του σχέδια και τη διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, GREGY, ισχύος 3.000 MW την οποία προωθεί ο όμιλος Κοπελούζου, με τον οποίο ο Διαχειριστής έχει υπογράψει Μνημόνιο Κατανόησης.
Το έργο προβλέπει δύο διπολικούς συνδέσμους των 1.500 MW, με υποβρύχια καλώδια συνολικού μήκους έως 1.000 χιλιομέτρων και σύνδεση απευθείας της Αιγύπτου με την ηπειρωτική Ελλάδα, στην Αττική και τη Βοιωτία. Η ηλεκτρική ενέργεια θα προέρχεται από αποκλειστικό χαρτοφυλάκιο νέων μονάδων ΑΠΕ στην Αίγυπτο, συνολικής ισχύος έως 8,5 GW, και θα μεταφέρεται στην Ελλάδα με σταθερό ωριαίο προφίλ. Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Σε ακόμη πιο πρώιμο στάδιο βρίσκεται η διασύνδεση Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας. Για το έργο έχει συσταθεί από τον ΑΔΜΗΕ και τη National Grid Saudi η κοινοπραξία Saudi Greek Interconnection, με συμμετοχή 50%-50%, ενώ ο προϋπολογισμός των μελετών εμπορικής βιωσιμότητας ανέρχεται σε 1,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται όμως για κόστος μελετών και όχι για τον προϋπολογισμό κατασκευής της διασύνδεσης. Η προκαταρκτική μελέτη εξετάζει σύνδεσμο HVDC συνολικής ισχύος 3,6 GW, σε δύο στάδια των 1,8 GW, και τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι το έργο είναι καταρχήν οικονομικά βιώσιμο. Οι αναλυτικές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Στον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ βρίσκεται επίσης ο Green Aegean Interconnector, η προτεινόμενη διασύνδεση Ελλάδας – Γερμανίας. Η αρχική δυναμικότητα σχεδιάζεται στα 3 GW, με δυνατότητα σε δεύτερη φάση να φθάσει από 6 έως 9 GW. Η προτεινόμενη όδευση ξεκινά από την Ελλάδα, διέρχεται υποθαλάσσια από την Αδριατική προς τη Σλοβενία και συνεχίζει μέσω Αυστρίας προς τη νότια Γερμανία. Η αρχική εκτίμηση προϋπολογισμού ανέρχεται σε 8,1 δισ. ευρώ αν και πρόκειται για έργο που επί του παρόντος δεν φαίνεται να συζητείται.
Τέλος, στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η αναβάθμιση της διασύνδεσης Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, μέσω της υφιστάμενης γραμμής 400 kV Μελίτη – Bitola. Το έργο έχει ενταχθεί στα TYNDP 2018, 2020, 2022, 2024 και 2026 ως έργο υπό θεώρηση, με αρχικό ορίζοντα υλοποίησης μετά το 2030, ενώ η σκοπιμότητά του θα εξεταστεί περαιτέρω. Σημειώνεται πάντως ότι σύντομα αναμένεται η έναρξη λειτουργίας των δημοπρασιών μακροπρόθεσμης δυναμικότητας στα σύνορα των ζωνών προσφορών Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας με βάση τις υφιστάμενες διασυνδέσεις.
www.worldenergynews.gr
Πρώτο και πλέον ώριμο έργο σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ είναι η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, ο Great Sea Interconnector, συνολικού μήκους 1.208 χιλιομέτρων και ισχύος 1.000 MW. Το τμήμα Κρήτη – Κύπρος έχει μήκος 898 χιλιόμετρα και έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ από τον CEF.
Το καλώδιο βρίσκεται στην κορυφή της επικαιρότητας, ειδικά λόγω της επίσκεψης του Αμερικάνου υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σήμερα στην Αθήνα αλλά και διότι εντός του Οκτωβρίου αναμένεται να ξεκινήσουν εκ νέου οι μελέτες βυθού ενώ σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, έχει ήδη ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών. Η ολοκλήρωση του πρώτου τμήματος προβλέπεται για τα τέλη του 2031, ενώ για το τμήμα Κύπρος – Ισραήλ, μήκους 310 χιλιομέτρων, η μελέτη βιωσιμότητας έχει ολοκληρωθεί και είναι θετική.
Η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας, GRITA 2, προβλέπει νέο διπολικό σύνδεσμο συνεχούς ρεύματος ισχύος 1.000 MW με τεχνολογία VSC HVDC. Στόχος είναι να αυξηθεί η μεταφορική ικανότητα μεταξύ των δύο χωρών κατά 500 έως 1.000 MW και να ενισχυθεί η σύγκλιση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΑΔΜΗΕ και η ιταλική TERNA έχουν υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας, ενώ ο ορίζοντας ολοκλήρωσης τοποθετείται στο 2033.
Η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Τουρκίας αφορά νέα εναέρια γραμμή 400 kV απλού κυκλώματος, από το ΚΥΤ Νέας Σάντας έως τον υποσταθμό Babaeski. Η γραμμή θα έχει ονομαστική ικανότητα 2.000 MVA και συνολικό μήκος περίπου 130 χιλιομέτρων, από τα οποία 70 χιλιόμετρα βρίσκονται στην Ελλάδα και 60 στην Τουρκία. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2031 και εκτιμάται ότι θα αυξήσει την ικανότητα μεταφοράς μεταξύ των δύο χωρών κατά 600 MW και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Αντίστοιχα, η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Αλβανίας προβλέπει νέα εναέρια γραμμή 400 kV απλού κυκλώματος, η οποία θα συνδέει το νέο ΚΥΤ Θεσπρωτίας με το υφιστάμενο σύστημα της Αλβανίας και τη γραμμή Αράχθου – Fier. Η συνολική μεταφορική ικανότητα ανέρχεται σε 2.000 MVA και το μήκος της γραμμής περίπου στα 215 χιλιόμετρα, εκ των οποίων 90 χιλιόμετρα στην Ελλάδα και 125 στην Αλβανία. Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης τοποθετείται στο 2031, ενώ η νέα διασύνδεση αναμένεται να αυξήσει την ικανότητα μεταφοράς τουλάχιστον κατά 200 MW και στις δύο κατευθύνσεις.
Διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου
Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει συμπεριλάβει στα αναπτυξιακά του σχέδια και τη διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, GREGY, ισχύος 3.000 MW την οποία προωθεί ο όμιλος Κοπελούζου, με τον οποίο ο Διαχειριστής έχει υπογράψει Μνημόνιο Κατανόησης.
Το έργο προβλέπει δύο διπολικούς συνδέσμους των 1.500 MW, με υποβρύχια καλώδια συνολικού μήκους έως 1.000 χιλιομέτρων και σύνδεση απευθείας της Αιγύπτου με την ηπειρωτική Ελλάδα, στην Αττική και τη Βοιωτία. Η ηλεκτρική ενέργεια θα προέρχεται από αποκλειστικό χαρτοφυλάκιο νέων μονάδων ΑΠΕ στην Αίγυπτο, συνολικής ισχύος έως 8,5 GW, και θα μεταφέρεται στην Ελλάδα με σταθερό ωριαίο προφίλ. Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Σε ακόμη πιο πρώιμο στάδιο βρίσκεται η διασύνδεση Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας. Για το έργο έχει συσταθεί από τον ΑΔΜΗΕ και τη National Grid Saudi η κοινοπραξία Saudi Greek Interconnection, με συμμετοχή 50%-50%, ενώ ο προϋπολογισμός των μελετών εμπορικής βιωσιμότητας ανέρχεται σε 1,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται όμως για κόστος μελετών και όχι για τον προϋπολογισμό κατασκευής της διασύνδεσης. Η προκαταρκτική μελέτη εξετάζει σύνδεσμο HVDC συνολικής ισχύος 3,6 GW, σε δύο στάδια των 1,8 GW, και τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι το έργο είναι καταρχήν οικονομικά βιώσιμο. Οι αναλυτικές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Στον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ βρίσκεται επίσης ο Green Aegean Interconnector, η προτεινόμενη διασύνδεση Ελλάδας – Γερμανίας. Η αρχική δυναμικότητα σχεδιάζεται στα 3 GW, με δυνατότητα σε δεύτερη φάση να φθάσει από 6 έως 9 GW. Η προτεινόμενη όδευση ξεκινά από την Ελλάδα, διέρχεται υποθαλάσσια από την Αδριατική προς τη Σλοβενία και συνεχίζει μέσω Αυστρίας προς τη νότια Γερμανία. Η αρχική εκτίμηση προϋπολογισμού ανέρχεται σε 8,1 δισ. ευρώ αν και πρόκειται για έργο που επί του παρόντος δεν φαίνεται να συζητείται.
Τέλος, στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η αναβάθμιση της διασύνδεσης Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, μέσω της υφιστάμενης γραμμής 400 kV Μελίτη – Bitola. Το έργο έχει ενταχθεί στα TYNDP 2018, 2020, 2022, 2024 και 2026 ως έργο υπό θεώρηση, με αρχικό ορίζοντα υλοποίησης μετά το 2030, ενώ η σκοπιμότητά του θα εξεταστεί περαιτέρω. Σημειώνεται πάντως ότι σύντομα αναμένεται η έναρξη λειτουργίας των δημοπρασιών μακροπρόθεσμης δυναμικότητας στα σύνορα των ζωνών προσφορών Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας με βάση τις υφιστάμενες διασυνδέσεις.
www.worldenergynews.gr
