Οι ΗΠΑ, που διευρύνουν το αποτύπωμά τους στην Ελλάδα κυρίως μέσω του ενεργειακού τομέα, επιθυμούν να μετατρέψουν την Ελευσίνα σε κόμβο φορτίων, με στόχο –όπως ελπίζει ο Αμερικανός πρέσβης– να περιοριστεί η κυριαρχία του Πειραιά
Στο λιμάνι της Ελευσίνας δεν λείπουν οι ενδείξεις μιας περασμένης εποχής, με γερανούς να κυριαρχούν στον ορίζοντα, εγκαταλελειμμένα βιομηχανικά κτίρια και σκουριασμένα πλοία ανοιχτά της ακτής να μαρτυρούν έναν τόπο που μοιάζει να έχει αφήσει τις καλύτερες ημέρες πίσω του.
Ωστόσο, η μικρή πόλη έχει βρεθεί απροσδόκητα στο γεωπολιτικό προσκήνιο, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να αναχαιτίσει την επιρροή του Πεκίνου σε κρίσιμες υποδομές, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο δυνάμεων.
Κάποτε ιερός τόπος στην αρχαιότητα, η Ελευσίνα έχει στη σύγχρονη εποχή επισκιαστεί από την εξάπλωση της Αθήνας και το μεγαλύτερο λιμάνι του Πειραιά, που ανήκει και λειτουργεί από την κινεζική Cosco.
Οι ΗΠΑ, που διευρύνουν το αποτύπωμά τους στην Ελλάδα κυρίως μέσω του ενεργειακού τομέα, επιθυμούν να μετατρέψουν την Ελευσίνα σε κόμβο φορτίων, με στόχο –όπως ελπίζει ο Αμερικανός πρέσβης– να περιοριστεί η κυριαρχία του Πειραιά.
Η Κίνα, η οποία απέκτησε την πλειοψηφία του ΟΛΠ το 2016, εν μέσω της ελληνικής κρίσης χρέους, αντιδρά έντονα. Η κινεζική πρεσβεία κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιτίθενται στην επένδυσή της και προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την Ελλάδα, αποδίδοντας τη στάση της Ουάσινγκτον σε «νοοτροπία Ψυχρού Πολέμου».
Η Ελλάδα δεν είναι άγνωστη ως στρατηγικό πεδίο αντιπαράθεσης, καθώς μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι συμμαχικές δυνάμεις παρενέβησαν για να αποτρέψουν την επικράτηση των κομμουνιστών, ενώ ο αμερικανικός στρατός διατηρεί μέχρι σήμερα βάσεις σχεδόν σε όλη τη χώρα.
Στο focus τα δυο λιμάνια
Με τον Τραμπ να αναδιαμορφώνει ενεργά την παγκόσμια τάξη, από τους εμπορικούς δασμούς έως την πρόσφατη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της αμερικανοκινεζικής αντιπαλότητας.
Η Cosco απέκτησε για πρώτη φορά το 2009 δικαίωμα παραχώρησης για τη λειτουργία και ανάπτυξη δύο τερματικών σταθμών στον Πειραιά και το 2016 συμφώνησε να αγοράσει το 67% του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς έναντι 368,5 εκατ. ευρώ, ολοκληρώνοντας τη συμφωνία πέντε χρόνια αργότερα, αφού υλοποίησε τις επενδυτικές της δεσμεύσεις.
Το λιμάνι είναι σήμερα το πέμπτο μεγαλύτερο στην Ευρώπη σε διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων και ένα από τα μεγαλύτερα επιβατικά λιμάνια της ηπείρου.
Για την Cosco, και όπως υποστηρίζει η ίδια και για το λιμάνι, η εξαγορά υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχημένη, καθώς τα συνολικά έσοδα υπερδιπλασιάστηκαν την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας τα 231 εκατ. ευρώ το 2024. Η ελληνική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι η συμφωνία θα γίνει σεβαστή, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των επενδυτών μετά την ανάκαμψη της οικονομίας.
Η Ελλάδα πλέον υπεραποδίδει σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η ανεργία μειώνεται, με τον υπουργό Οικονομικών να εκλέγεται πρόσφατα πρόεδρος του Eurogroup.
«Για εμάς, οι συμφωνίες που έγιναν από προηγούμενες κυβερνήσεις πρέπει να γίνονται σεβαστές», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξη στο Bloomberg τον Νοέμβριο, προσθέτοντας ότι υπάρχουν και άλλα λιμάνια στην Ελλάδα που μπορούν να αναπτυχθούν, με τρόπο που να συνδυάζει τον σεβασμό στο παρελθόν και την προσέλκυση αμερικανικών κεφαλαίων.
Η ιδέα αναβάθμισης των υποδομών της Ελευσίνας, περίπου 20 χιλιόμετρα από τον Πειραιά, υφίσταται εδώ και καιρό. Το 2023, η Αμερικανική Αναπτυξιακή Χρηματοδοτική Εταιρεία χορήγησε δάνειο 125 εκατ. δολαρίων για την αποκατάσταση των ναυπηγείων της Ελευσίνας. Το έργο απέκτησε νέα δυναμική μετά την άφιξη της νέας πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία χαρακτήρισε «ατυχή» την κινεζική εξαγορά του Πειραιά.
Η Ελευσίνα διαθέτει ήδη λιμάνι, το οποίο όμως εξυπηρετεί κυρίως χύδην φορτία. Ένα από τα σενάρια προβλέπει τη μεταφορά του σε παρακείμενη περιοχή με σιδηροδρομική και οδική σύνδεση, ώστε να εξελιχθεί σε τερματικό σταθμό χύδην και γενικού φορτίου, ενώ το υφιστάμενο λιμάνι θα μετατραπεί σε μαρίνα. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Φίλη, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση οποιασδήποτε μεταμόρφωσης, θα είναι δύσκολο να ανταγωνιστεί τον Πειραιά και τίποτα δεν θα γίνει άμεσα.
Η Ελευσίνα πάντως έχει αποδείξει ότι μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς στην αρχαιότητα προσέλκυε ανθρώπους από όλο τον γνωστό κόσμο για τα Ελευσίνια Μυστήρια προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης, ενώ πρόσφατα ανακηρύχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2023.
Στο πλαίσιο ευρύτερων λιμενικών εξελίξεων, αναμένεται σύντομα η ανακοίνωση ιδιώτη επενδυτή για το Λαύριο, ενώ ο διεθνής διαγωνισμός για την Αλεξανδρούπολη αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα λόγω της στρατηγικής της θέσης. Παρότι δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες ανακοινώσεις για την Ελευσίνα, πηγές αναφέρουν ότι μέρος της γης του λιμανιού θα μεταβιβαστεί σε ιδιώτη επενδυτή, με τον διαγωνισμό να είναι ανοικτός σε εγχώριους και διεθνείς παίκτες.
Η Ελλάδα επιχειρεί να κινηθεί προσεκτικά, καθώς η κινεζική πρεσβεία αντέδρασε σκληρά στις δηλώσεις της Γκίλφοϊλ, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν να εξυπηρετήσουν τα γεωπολιτικά τους συμφέροντα εκμεταλλευόμενες το λιμάνι του Πειραιά και την ίδια τη χώρα. Μέχρι στιγμής, οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ επικεντρώνονται στον ενεργειακό τομέα, με την Ελλάδα να φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι λεπτομέρειες για το σχέδιο της Ελευσίνας αναμένεται να αποσαφηνιστούν τους επόμενους μήνες, καθώς εξετάζονται οι συνδέσεις με το μεταφορικό δίκτυο και οι επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία, η οποία ήδη επιβαρύνεται από την κυκλοφορία λόγω του κοντινού διυλιστηρίου.
«Αποστάσεις που πριν από δέκα χρόνια χρειάζονταν πέντε λεπτά, τώρα απαιτούν μισή ώρα ή και περισσότερο», λέει ο 70χρονος συνταξιούχος Μανώλης Αποκορωνιωτάκης, τονίζοντας ότι θα προτιμούσε την αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου χωρίς περαιτέρω παρεμβάσεις.
www.worldenergynews.gr
Ωστόσο, η μικρή πόλη έχει βρεθεί απροσδόκητα στο γεωπολιτικό προσκήνιο, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να αναχαιτίσει την επιρροή του Πεκίνου σε κρίσιμες υποδομές, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο δυνάμεων.
Κάποτε ιερός τόπος στην αρχαιότητα, η Ελευσίνα έχει στη σύγχρονη εποχή επισκιαστεί από την εξάπλωση της Αθήνας και το μεγαλύτερο λιμάνι του Πειραιά, που ανήκει και λειτουργεί από την κινεζική Cosco.
Οι ΗΠΑ, που διευρύνουν το αποτύπωμά τους στην Ελλάδα κυρίως μέσω του ενεργειακού τομέα, επιθυμούν να μετατρέψουν την Ελευσίνα σε κόμβο φορτίων, με στόχο –όπως ελπίζει ο Αμερικανός πρέσβης– να περιοριστεί η κυριαρχία του Πειραιά.
Η Κίνα, η οποία απέκτησε την πλειοψηφία του ΟΛΠ το 2016, εν μέσω της ελληνικής κρίσης χρέους, αντιδρά έντονα. Η κινεζική πρεσβεία κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιτίθενται στην επένδυσή της και προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την Ελλάδα, αποδίδοντας τη στάση της Ουάσινγκτον σε «νοοτροπία Ψυχρού Πολέμου».
Η Ελλάδα δεν είναι άγνωστη ως στρατηγικό πεδίο αντιπαράθεσης, καθώς μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι συμμαχικές δυνάμεις παρενέβησαν για να αποτρέψουν την επικράτηση των κομμουνιστών, ενώ ο αμερικανικός στρατός διατηρεί μέχρι σήμερα βάσεις σχεδόν σε όλη τη χώρα.
Στο focus τα δυο λιμάνια
Με τον Τραμπ να αναδιαμορφώνει ενεργά την παγκόσμια τάξη, από τους εμπορικούς δασμούς έως την πρόσφατη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της αμερικανοκινεζικής αντιπαλότητας.
Η Cosco απέκτησε για πρώτη φορά το 2009 δικαίωμα παραχώρησης για τη λειτουργία και ανάπτυξη δύο τερματικών σταθμών στον Πειραιά και το 2016 συμφώνησε να αγοράσει το 67% του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς έναντι 368,5 εκατ. ευρώ, ολοκληρώνοντας τη συμφωνία πέντε χρόνια αργότερα, αφού υλοποίησε τις επενδυτικές της δεσμεύσεις.
Το λιμάνι είναι σήμερα το πέμπτο μεγαλύτερο στην Ευρώπη σε διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων και ένα από τα μεγαλύτερα επιβατικά λιμάνια της ηπείρου.
Για την Cosco, και όπως υποστηρίζει η ίδια και για το λιμάνι, η εξαγορά υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχημένη, καθώς τα συνολικά έσοδα υπερδιπλασιάστηκαν την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας τα 231 εκατ. ευρώ το 2024. Η ελληνική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι η συμφωνία θα γίνει σεβαστή, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των επενδυτών μετά την ανάκαμψη της οικονομίας.
Η Ελλάδα πλέον υπεραποδίδει σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η ανεργία μειώνεται, με τον υπουργό Οικονομικών να εκλέγεται πρόσφατα πρόεδρος του Eurogroup.
«Για εμάς, οι συμφωνίες που έγιναν από προηγούμενες κυβερνήσεις πρέπει να γίνονται σεβαστές», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξη στο Bloomberg τον Νοέμβριο, προσθέτοντας ότι υπάρχουν και άλλα λιμάνια στην Ελλάδα που μπορούν να αναπτυχθούν, με τρόπο που να συνδυάζει τον σεβασμό στο παρελθόν και την προσέλκυση αμερικανικών κεφαλαίων.
Η ιδέα αναβάθμισης των υποδομών της Ελευσίνας, περίπου 20 χιλιόμετρα από τον Πειραιά, υφίσταται εδώ και καιρό. Το 2023, η Αμερικανική Αναπτυξιακή Χρηματοδοτική Εταιρεία χορήγησε δάνειο 125 εκατ. δολαρίων για την αποκατάσταση των ναυπηγείων της Ελευσίνας. Το έργο απέκτησε νέα δυναμική μετά την άφιξη της νέας πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία χαρακτήρισε «ατυχή» την κινεζική εξαγορά του Πειραιά.
Η Ελευσίνα διαθέτει ήδη λιμάνι, το οποίο όμως εξυπηρετεί κυρίως χύδην φορτία. Ένα από τα σενάρια προβλέπει τη μεταφορά του σε παρακείμενη περιοχή με σιδηροδρομική και οδική σύνδεση, ώστε να εξελιχθεί σε τερματικό σταθμό χύδην και γενικού φορτίου, ενώ το υφιστάμενο λιμάνι θα μετατραπεί σε μαρίνα. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Φίλη, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση οποιασδήποτε μεταμόρφωσης, θα είναι δύσκολο να ανταγωνιστεί τον Πειραιά και τίποτα δεν θα γίνει άμεσα.
Η Ελευσίνα πάντως έχει αποδείξει ότι μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς στην αρχαιότητα προσέλκυε ανθρώπους από όλο τον γνωστό κόσμο για τα Ελευσίνια Μυστήρια προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης, ενώ πρόσφατα ανακηρύχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2023.
Στο πλαίσιο ευρύτερων λιμενικών εξελίξεων, αναμένεται σύντομα η ανακοίνωση ιδιώτη επενδυτή για το Λαύριο, ενώ ο διεθνής διαγωνισμός για την Αλεξανδρούπολη αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα λόγω της στρατηγικής της θέσης. Παρότι δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες ανακοινώσεις για την Ελευσίνα, πηγές αναφέρουν ότι μέρος της γης του λιμανιού θα μεταβιβαστεί σε ιδιώτη επενδυτή, με τον διαγωνισμό να είναι ανοικτός σε εγχώριους και διεθνείς παίκτες.
Η Ελλάδα επιχειρεί να κινηθεί προσεκτικά, καθώς η κινεζική πρεσβεία αντέδρασε σκληρά στις δηλώσεις της Γκίλφοϊλ, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν να εξυπηρετήσουν τα γεωπολιτικά τους συμφέροντα εκμεταλλευόμενες το λιμάνι του Πειραιά και την ίδια τη χώρα. Μέχρι στιγμής, οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ επικεντρώνονται στον ενεργειακό τομέα, με την Ελλάδα να φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι λεπτομέρειες για το σχέδιο της Ελευσίνας αναμένεται να αποσαφηνιστούν τους επόμενους μήνες, καθώς εξετάζονται οι συνδέσεις με το μεταφορικό δίκτυο και οι επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία, η οποία ήδη επιβαρύνεται από την κυκλοφορία λόγω του κοντινού διυλιστηρίου.
«Αποστάσεις που πριν από δέκα χρόνια χρειάζονταν πέντε λεπτά, τώρα απαιτούν μισή ώρα ή και περισσότερο», λέει ο 70χρονος συνταξιούχος Μανώλης Αποκορωνιωτάκης, τονίζοντας ότι θα προτιμούσε την αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου χωρίς περαιτέρω παρεμβάσεις.
www.worldenergynews.gr
