Κατά τη διάρκεια κλειστής συζήτησης των υπουργών Γεωργίας στο Λουξεμβούργο τη Δευτέρα, αρκετοί εξ αυτών κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εισαγάγει βραχυπρόθεσμα μέτρα για να βοηθήσει τους αγρότες να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες της ΕΕ που μίλησαν στο Euractiv.
Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ λόγω του πολέμου που ξεκίνησαν ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών λιπασμάτων και ενέργειας στην Ευρώπη.
Για τους αγρότες, αυτό προστίθεται στις πιέσεις τιμών που είχαν ήδη ξεκινήσει με την εφαρμογή του φόρου άνθρακα στα σύνορα της ΕΕ (CBAM) τον Ιανουάριο
Η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα στις 19 Μαΐου, με προτάσεις για μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές, ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και απανθρακοποίηση του τομέα.
Επιπλέον, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ αναμένεται να προτείνει αυτή την εβδομάδα χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να καλύψουν έως και το 50% του πρόσθετου κόστους που σχετίζεται με την κρίση στο Ιράν μέχρι το τέλος του έτους.
Στη συνάντηση της Δευτέρας, ορισμένες χώρες ζήτησαν περισσότερα βραχυπρόθεσμα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ, μαζί με μεγαλύτερη ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις, σύμφωνα με διπλωμάτη της ΕΕ.
Ο υπουργός Γεωργίας της Κροατίας, David Vlajčić, τόνισε την ανάγκη να «αντιδράσουμε γρήγορα τώρα», πέρα από τις μακροπρόθεσμες λύσεις, σύμφωνα με άλλο διπλωμάτη. Η Φινλανδή ομόλογός του, Sari Essayah, έκανε παρόμοια έκκληση.
Μιλώντας στον Τύπο πριν από τη συνάντηση, ο Ιρλανδός υπουργός Γεωργίας, Martin Heydon, υπογράμμισε επίσης την ανάγκη στήριξης των τομέων γεωργίας και αλιείας εν μέσω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Η Ιρλανδία αντιμετώπισε εβδομάδες διαμαρτυριών, μεταξύ άλλων από αγρότες, λόγω της αύξησης του κόστους ντίζελ.
Οι επιλογές είναι μάλλον περιορισμένες
Μεταξύ των ιδεών που είχαν προηγουμένως προταθεί από υπουργούς ήταν η εξαίρεση των λιπασμάτων από τον CBAM. Ωστόσο, εκτός από τη Λετονία, που ζήτησε καθυστέρηση, η υποστήριξη για την πρόταση φαίνεται να χάνει έδαφος, καθώς η Επιτροπή την έχει απορρίψει.
Ο Ισπανός υπουργός Γεωργίας, Luis Planas, αναφέρθηκε ευρύτερα στην τελωνειακή πολιτική της Ένωσης, ζητώντας να εξεταστούν πτυχές που «μπορεί να επηρεάζουν τα λιπάσματα».
Τον Φεβρουάριο, η Επιτροπή πρότεινε την αναστολή των βασικών δασμών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ ή WTO ως World Trade Organization) στις εισαγωγές λιπασμάτων, αλλά το μέτρο δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ.
Αυτό αναμένεται να συμβεί «τους επόμενους μήνες», δήλωσε ο Hansen σε συνέντευξη Τύπου μετά το Συμβούλιο.
Μια άλλη επιλογή είναι η χρήση του αποθεματικού κρίσης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ ή CAP ως Common Agricultural Policy ), το οποίο χρησιμοποιήθηκε το 2022 για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών των λιπασμάτων μετά τις κυρώσεις της ΕΕ στα ρωσικά λιπάσματα λόγω της εισβολής στην Ουκρανία.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα: ακόμη και με περίπου 400 εκατ. ευρώ που απομένουν από τα 450 εκατ., δεν επαρκούν για να καλύψουν την κλίμακα των επιπτώσεων.
www.worldenergynews.gr
