Η ανακοίνωση έρχεται μετά από προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, ενισχύοντας τις αγορές και πιέζοντας τις τιμές του πετρελαίου
Πλοία φορτωμένα με πετρέλαιο έχουν αρχίσει να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ σύμφωνα με όσα δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump.
«Κινούνται κατά μήκος της νότιας “λεωφόρου”, η οποία είναι απολύτως ασφαλής, προστατευμένη και ελεύθερη. Υπάρχουν και άλλες διαθέσιμες διαδρομές!» ανέφερε ο Trump σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Trump είχε προηγουμένως υποστηρίξει ότι τα Στενά θα επαναλειτουργήσουν μετά την αναμενόμενη υπογραφή μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν την Παρασκευή σύμφωνα με το investing.
Σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτείται χρόνος για την εκκαθάριση ναρκών στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό στα νότια παράλια του Ιράν, η οποία παρέμενε ουσιαστικά κλειστή για τα δεξαμενόπλοια επί μήνες. Παράλληλα, ανέφερε ότι θα αρθεί και ο μακροχρόνιος αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά την ανακοίνωση από Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους ότι επετεύχθη συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες και έχει επιβαρύνει τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας.
Καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής λεπτομέρειες για τη συμφωνία. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance , δήλωσε ότι αναμένει τη δημοσιοποίηση του κειμένου της συμφωνίας εντός της εβδομάδας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι πολλά ζητήματα παραμένουν αδιευκρίνιστα.
Αναφερόμενος στο καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, ο Vance δήλωσε ότι πρόκειται για ένα θέμα που θα εξεταστεί στις επερχόμενες τεχνικές διαπραγματεύσεις, προσθέτοντας ότι ο στόχος είναι η μακροπρόθεσμη και χωρίς διόδια ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
«Υπάρχουν πολλές σημαντικές λεπτομέρειες που πρέπει να διευθετηθούν. Θα καθίσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και θα χαράξουμε την πορεία προς τα εμπρός», ανέφερε.
Ο Mehdi Mohammadi, στρατηγικός σύμβουλος του επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, δήλωσε ότι η προτεινόμενη συμφωνία διατηρεί και αναγνωρίζει την κυριαρχία του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν και το Ομάν θα συνεχίσουν να εισπράττουν τέλη για την ασφαλή διέλευση των πλοίων.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr μετέδωσε ότι η συμφωνία προβλέπει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, καθώς και την αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που βρίσκονται στο εξωτερικό. Επιπλέον, θα περιλαμβάνει σχέδια για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης ότι η συμφωνία ενδέχεται να προβλέπει μια περίοδο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Trump δήλωσε στη Wall Street Journal ότι η συμφωνία περιλαμβάνει δέσμευση του Ιράν να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αν και δεν αναφέρθηκε σε αυτό στις αναρτήσεις του την Κυριακή.
Η διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν αποτελεί βασική απαίτηση της Ουάσιγκτον, με τον Trump να επιμένει ότι δεν πρέπει να επιτραπεί στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο. Από την πλευρά του, το Ιράν συνεχίζει να υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, άφησε να εννοηθεί ότι το πυρηνικό ζήτημα θα εξεταστεί σε δεύτερη φάση των συνομιλιών. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, οι ΗΠΑ θα επαναλάβουν τις επιθέσεις κατά του Ιράν εάν δεν επιτευχθεί πυρηνική συμφωνία.
Άνοδος αγορών– Πτώση του πετρελαίου
Οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν σημαντικά κέρδη τη Δευτέρα, ενώ οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν, καθώς οι επενδυτές επαναξιολόγησαν τις προοπτικές για τον πληθωρισμό και την οικονομική ανάπτυξη σε περίπτωση που η συμφωνία, η οποία επεκτείνει μια εύθραυστη εκεχειρία, εφαρμοστεί με επιτυχία.
Αναλυτές της Capital Economics σημείωσαν ότι η ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έδωσε ώθηση στις αγορές παγκοσμίως. Μέχρι πρόσφατα, υπήρχαν έντονες ανησυχίες ότι η διακοπή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ θα προκαλούσε ενεργειακό σοκ και νέα άνοδο του πληθωρισμού, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει κεντρικές τράπεζες, όπως η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), σε αυξήσεις επιτοκίων.
Τα τελευταία οικονομικά στοιχεία έδειξαν επιτάχυνση του πληθωρισμού στις ΗΠΑ, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων. Η Fed αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίασή της την Τετάρτη, αν και οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν πιθανές νέες αυξήσεις μέσα στο 2026.
Οι αναλυτές της Trade Nation υπογράμμισαν ότι η υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου αποτελεί θετική εξέλιξη για τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες ανησυχούν για τον αντίκτυπο του υψηλού ενεργειακού κόστους στον ήδη επίμονο πληθωρισμό. Παρ’ όλα αυτά, οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς οποιαδήποτε αστοχία στις διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την προοπτική μόνιμου τερματισμού των εχθροπραξιών.
Τέλος, οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου κάλεσαν για την άμεση επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την ταχεία ολοκλήρωση των λεπτομερών διαπραγματεύσεων. Ο Trump αναμένεται να μεταβεί στη Γαλλία αυτή την εβδομάδα για τη Σύνοδο της Ομάδας των Επτά (G7), όπου οι συνομιλίες εκτιμάται ότι θα επικεντρωθούν στην προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν.
www.worldenergynews.gr
