Μετά από τρεισήμισι μήνες από την επανέναρξη της κρίσης στην Μ. Ανατολή φαίνεται να βρίσκεται ένα βήμα πριν τον τερματισμό της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Η επίτευξη της συμφωνίας
Την επίτευξη της συμφωνίας ανακοίνωσε πρώτος ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, κάνοντας λόγο για «άμεση και οριστική παύση» των επιχειρήσεων, έπειτα από μήνες εντατικών διαπραγματεύσεων με τη συμμετοχή διεθνών διαμεσολαβητών, μεταξύ των οποίων το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία. Η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Ελβετία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε, λίγο αργότερα, τη συμφωνία, ανακοινώνοντας την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ μετά την υπογραφή της συμφωνίας, την οποία χαρακτήρισε «μεγάλη» προσθέτοντας ότι θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή, κάτι που πολλές αμερικανικές κυβερνήσεις επιχείρησαν χωρίς επιτυχία.
Οι απειλές παραμένουν
Ωστόσο, ο Τραμπ, απείλησε να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης, σε περίπτωση που οι δύο χώρες αποτύχουν να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία για τα πυρηνικά.
Η Τεχεράνη από την πλευρά της παρουσιάζει τη συμφωνία ως αποτέλεσμα πίεσης προς τις ΗΠΑ. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για την οριστική συμφωνία θα διαρκέσουν 60 ημέρες και θα ξεκινήσουν μόνο αφού η άλλη πλευρά υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της, με βασικά ζητήματα την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, την ανοικοδόμηση και τον μηχανισμό επιτήρησης.
Νωρίτερα την Κυριακή, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι η συμφωνία με το Ιράν έχει τη δυνατότητα να «μεταμορφώσει θεμελιωδώς τη Μέση Ανατολή για τα επόμενα 50 χρόνια.
«Αυτή η περιοχή του κόσμου ήταν ένα μπάχαλο σε όλη μου τη ζωή και ακόμη περισσότερο», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) κατάφερε να «εξαλείψει την απειλή του Ιράν».
Πρόσθεσε ότι πλέον θα είναι δυνατό «να οικοδομηθεί μια νέα εποχή ευημερίας και επιτυχίας στη Μέση Ανατολή».
Τι ακολουθεί την συμφωνία
Παρά την ανακοίνωση, παραμένει ασαφές τι ακριβώς θα ακολουθήσει, καθώς Αμερικανός αξιωματούχος απέρριψε αυτή την εκδοχή, αναδεικνύοντας τις αποκλίσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Το Ισραήλ δεν έχει ακόμη σχολιάσει τη συμφωνία. Νωρίτερα την Κυριακή 14/6, πριν γίνει γνωστή η διπλωματική εξέλιξη, ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν αεροπορικά πλήγματα στη Βηρυτό. Ο Τραμπ επέκρινε τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον «πολύ δύσκολο άνθρωπο».
Οι ηγέτες χαιρετίζουν την συμφωνία
Ηγέτες από όλο τον κόσμο χαιρέτησαν τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και της κρίσης στη Μέση Ανατολή και η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ την Παρασκευή.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι η συμφωνία πρόκειται να υπογραφεί και από τις δύο πλευρές την Παρασκευή 19/6 στη Γενεύη της Ελβετίας, μετά την ολοκλήρωση της ετήσιας συνόδου της Ομάδας των Επτά (G7) στο κοντινό Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ αλ Θάνι -ο οποίος αναδείχθηκε στη διάρκεια του πολέμου σε ικανό διαμεσολαβητή και διπλωμάτη- εξέφρασε την ελπίδα όλες οι πλευρές να συμμετάσχουν «με θετικό και εποικοδομητικό πνεύμα, που θα συμβάλει στην εδραίωση αυτής της προόδου και στην περαιτέρω αξιοποίησή της».
Σε κοινή δήλωση για τη συμφωνία, οι ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας αναφέρουν ότι θα συνεργαστούν στενά με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τους περιφερειακούς εταίρους για να «αξιοποιήσουν αυτή τη στιγμή».
«Συγχαίρουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ιρανική κυβέρνηση και όλους όσοι ενεπλάκησαν, συμπεριλαμβανομένων του Πακιστάν, του Κατάρ και όλων των άλλων διαμεσολαβητών, για αυτή τη διπλωματική εξέλιξη», αναφέρει η ομάδα, γνωστή ως E4.
Οι ηγέτες ζήτησαν η συμφωνία να «εφαρμοστεί ταχύτατα και πλήρως» και τόνισαν ότι «το επείγον άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ με άνευ όρων και απεριόριστη ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι απαραίτητο».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε την πρόοδο «σημαντικό βήμα».
Ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε τη «βαθιά εκτίμησή» του προς αρκετές χώρες που διαμεσολάβησαν, μεταξύ των οποίων το Πακιστάν, η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία, σε ανάρτησή του στο X, «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης».
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαιρέτισε τη συμφωνία-πλαίσιο, αλλά τόνισε «τη σημασία της αποφυγής ρητορικής, προκλήσεων και ενεργειών που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν την ένταση, καθώς και της επαγρύπνησης έναντι πιθανών πράξεων δολιοφθοράς έως την ημέρα της υπογραφής», σύμφωνα με το τουρκικό κρατικό πρακτορείο Anadolu.
www.worldenergynews.gr
