Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit που οδήγησε το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κυρίαρχη εντύπωση από μια επίσκεψη στο σημερινό Λονδίνο είναι αυτή μιας χώρας με τεράστιο χάσμα ανάμεσα στους πολίτες της και τους πολιτικούς της
Το κείμενο υπογράφει η Frances Burwell, δημοσιογράφος του Atlantic Council.
Ο Andy Burnham, ο δήμαρχος του Μάντσεστερ που είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κέρδισε μια επαναληπτική εκλογή που του εξασφάλισε είσοδο στο Κοινοβούλιο και του επέτρεψε να αμφισβητήσει τον πρωθυπουργό Keir Starmer για την ηγεσία του κόμματος και το ανώτατο αξίωμα.
Ο Starmer αποφάσισε πλέον να αποχωρήσει ομαλά μέσω παραίτησης και φαίνεται ότι δεν θα υπάρξει αμφισβητούμενη εκλογή ηγεσίας. Ο Burnham αναμένεται να γίνει πρωθυπουργός στον εντυπωσιακά σύντομο χρόνο των τριών εβδομάδων, έως τα μέσα Ιουλίου.
Αυτό του αφήνει ελάχιστο χρόνο για να διαμορφώσει τόσο μια ομάδα όσο και πολιτικές κατάλληλες για τη διαχείριση της μετα-Brexit ύφεσης της Βρετανίας.
Ωστόσο, αν τα τελευταία δύο χρόνια δείχνουν κάτι, είναι ότι το Εργατικό Κόμμα είναι εξίσου πιθανό να επιδοθεί σε εσωκομματικές συγκρούσεις τώρα, όσο και οι Συντηρητικοί πριν από αυτό, με τους συναδέλφους του Starmer στο κόμμα να φέρουν εξίσου μεγάλη ευθύνη για την πολιτική του πτώση όσο και οποιοσδήποτε Συντηρητικός.
Όμως ο Burnham θα χρειαστεί σαφή κομματική στήριξη αν πρόκειται να προσφέρει τη σταθερότητα που απαιτείται για να αντιμετωπιστούν οι βασικές ανησυχίες του βρετανικού κοινού.
Από το δημοψήφισμα του Brexit το 2016, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε έξι πρωθυπουργούς, συμπεριλαμβανομένου του David Cameron, ο οποίος παραιτήθηκε το απόγευμα της ημέρας που ακολούθησε την ψηφοφορία.
Οι πέντε από αυτούς κυβέρνησαν κατά την περίοδο της συντηρητικής διακυβέρνησης από το 2016 έως το 2024 - ένδειξη της αδυναμίας του κόμματος να συμφιλιώσει την πολύπλοκη πραγματικότητα της αποχώρησης από την ΕΕ με το απλοϊκό πυρετικό όραμα του Brexit.
Σε απάντηση, το βρετανικό κοινό εξέλεξε τον Starmer το 2024. Όμως η τεράστια κοινοβουλευτική πλειοψηφία των Εργατικών βασίστηκε στην υποστήριξη μόλις του 33,7% του εκλογικού σώματος, μια ιδιαιτερότητα του πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος της χώρας.
Η δημόσια στήριξη προς τον Starmer και το Εργατικό Κόμμα δεν ήταν ποτέ τόσο υψηλή και μειώθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του.
Όπως ακριβώς οι Συντηρητικοί απέτυχαν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες του κοινού για το Brexit, έτσι τώρα και οι Εργατικοί απέτυχαν να αποδείξουν ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις συνεχιζόμενες ανησυχίες των πολιτών - ή ακόμη και ότι τις κατανοούν.
Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις της YouGov, οι Βρετανοί ανησυχούν κυρίως για το κόστος ζωής και την οικονομία. Ψηλά στη λίστα βρίσκονται επίσης η κατάσταση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και η παράνομη μετανάστευση.
Ο Burnham κέρδισε με άνεση την επαναληπτική εκλογή στο Makerfield, παρά τις προκλήσεις από δύο δεξιά κόμματα διαμαρτυρίας. Όμως η εκστρατεία του είχε περιορισμένες πολιτικές προτάσεις, με ελάχιστες ενδείξεις για το πώς θα αντιμετωπίσει τις δύσκολες οικονομικές επιλογές που αντιμετωπίζει η χώρα.
Επιπλέον, το να είναι κάποιος δήμαρχος στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι πολύ διαφορετικό από το να είναι πρωθυπουργός, δεδομένου ότι οι προϋπολογισμοί και οι υπηρεσίες συχνά ελέγχονται κεντρικά σε εθνικό επίπεδο.
Για ορισμένους στους Εργατικούς, η απάντηση στην οικονομική καχεξία της Βρετανίας είναι η επανένταξη στην ΕΕ.
Πλέον υπάρχει ελάχιστη αμφιβολία ότι το Brexit επέβαλε σημαντικό οικονομικό κόστος, μειώνοντας το δυνητικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της χώρας έως και κατά 6%, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Αγγλίας.
Όμως, παρότι το 55% των Βρετανών βλέπει πλέον θετικά την επανένταξη στην ΕΕ, η διαδικασία προσχώρησης θα είναι μακρά και επίπονη.
Οι πολιτικοί ηγέτες δεν μπορούν να πουν στους ψηφοφόρους ότι μια ουσιαστική βελτίωση της οικονομίας πρέπει να περιμένει μέχρι να ολοκληρωθεί μια διαδικασία ένταξης διάρκειας πέντε έως δέκα ετών.
Οι ψηφοφόροι θέλουν ηγεσία τώρα, που να μπορεί να βάλει τη Βρετανία σε μια πιο ευημερούσα πορεία.
Φυσικά, οι ψηφοφόροι δεν αποδέχονται πάντοτε ότι πρέπει να γίνουν δύσκολες επιλογές. Η καθοδική πορεία των ποσοστών αποδοχής του Starmer ξεκίνησε όταν η κυβέρνησή του αποφάσισε, νωρίς στη θητεία της, να θέσει εισοδηματικά κριτήρια για τα επιδόματα θέρμανσης του χειμώνα.
Παρότι το μέτρο αυτό ανατράπηκε την επόμενη χρονιά, η αξιοπιστία και η δημοτικότητά του συνέχισαν να μειώνονται.
Πιο πρόσφατα, το υπουργικό συμβούλιο του Starmer διχάστηκε σχετικά με τις αμυντικές δαπάνες, με αποτέλεσμα την παραίτηση του υπουργού Άμυνας John Healey, καθώς και του υπουργού Ενόπλων Δυνάμεων Al Carns.
Το Εθνικό Σύστημα Υγείας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές δημοσιονομικές προκλήσεις, με πανεθνικό έλλειμμα 780 εκατομμυρίων λιρών, ενώ οι τιμές ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο συγκαταλέγονται στις υψηλότερες στην Ευρώπη (και είναι σημαντικά υψηλότερες από εκείνες των ΗΠΑ).
Θα μπορέσει ο Burnham - εφόσον γίνει πρωθυπουργός - να εξηγήσει στους ψηφοφόρους τις δύσκολες επιλογές καλύτερα από ό,τι ο Starmer; Ίσως.
Όμως πρέπει να χαράξει μια σαφή πορεία προς την ανάκαμψη που να μην βασίζεται αποκλειστικά σε αδιάκοπες περικοπές δαπανών.
Πρέπει να βρει έναν τρόπο να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του κοινού, η οποία καταστράφηκε από το Brexit και τις ψευδείς υποσχέσεις του.
www.worldenergynews.gr
