Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα επιβλέπει τα ιρανικά κεφάλαια όταν αυτά αποδεσμευτούν στο πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας με το Ιράν, δήλωσε την Τετάρτη ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent στο CNBC, ενώ μίλησε και για το ΑΕΠ
«Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό αυτών των χρημάτων θα χρησιμοποιηθεί για την αγορά αμερικανικών τροφίμων και φαρμάκων», δήλωσε ο Bessent.
Η δήλωση της αμερικανικής κυβέρνησης έχει ήδη συναντήσει αντίθετη εκδοχή από την Τεχεράνη
Ιρανοί αξιωματούχοι απέρριψαν την Τρίτη την ιδέα ότι η Ουάσιγκτον ή οι εταίροι της θα υπαγορεύουν τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν θα δαπανήσει τα αποδεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, δηλώνοντας ότι τυχόν αγορές αγροτικών προϊόντων θα βασίζονται στην τιμή και την ποιότητα και όχι σε όρους που επιβάλλουν οι ΗΠΑ.
Ο Bessent ανέφερε ότι τα αποδεσμευμένα κεφάλαια θα επιβλέπονται από το Υπουργείο Οικονομικών στη Μέση Ανατολή, υποδηλώνοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να θέσει περιορισμούς σε ένα από τα πιο πολιτικά ευαίσθητα σημεία της συμφωνίας: την πρόσβαση του Ιράν σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία.
Ο Bessent δήλωσε ότι τα πρώτα χρήματα πιθανότατα θα αποδεσμευτούν από το Κατάρ, με αξιωματούχους του Υπουργείου Οικονομικών στη Ντόχα να επιβλέπουν τον τρόπο κατανομής των κεφαλαίων. Όπως είπε, η διαδικασία αυτή θα «ανακυκλώνει» τα χρήματα πίσω σε αμερικανικά προϊόντα.
Οι δηλώσεις γίνονται ενώ ο Λευκός Οίκος δέχεται επικρίσεις από ορισμένους Ρεπουμπλικανούς του Κογκρέσου σχετικά με το κατά πόσο η συμφωνία του Trump προσφέρει υπερβολικά πολλά στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της άρσης κυρώσεων και της πρόσβασης σε δεσμευμένα κεφάλαια, με αντάλλαγμα ένα προσωρινό παράθυρο διαπραγματεύσεων.
Η ρύθμιση που περιέγραψε ο Bessent θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει ένα πιθανό εγχώριο οικονομικό επιχείρημα υπέρ της συμφωνίας: μέρος των αποδεσμευμένων κεφαλαίων θα μπορούσε να επιστρέψει σε Αμερικανούς αγρότες, παραγωγούς τροφίμων και φαρμακευτικές εταιρείες, εάν το Ιράν υποχρεωθεί ή ενθαρρυνθεί να χρησιμοποιήσει τα χρήματα για την αγορά αμερικανικών αγαθών, πράγμα που η Τεχεράνη αρνείται κατηγορηματικά.
Οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς
Ο Bessent δεν διευκρίνισε άμεσα πόσα χρήματα θα αποδεσμευτούν, ποια οντότητα στο Κατάρ θα ελέγχει τον λογαριασμό, πού θα τηρούνται τα κεφάλαια, ποιος θα είναι ο ρόλος του Ιράν στην κατεύθυνση των αγορών ή ποια μέσα επιβολής θα χρησιμοποιήσει το Υπουργείο Οικονομικών ώστε να διασφαλίσει ότι τα χρήματα δεν θα εκτραπούν αλλού.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν υποστηρίξει ότι η προσωρινή συμφωνία έχει σχεδιαστεί για να σταματήσει τις εχθροπραξίες και να δημιουργήσει ένα παράθυρο 60 ημερών για μια ευρύτερη συμφωνία.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι ο Λευκός Οίκος προσφέρει υπερβολικά πολλά εκ των προτέρων, αφήνοντας παράλληλα αναπάντητα σημαντικά ζητήματα ασφαλείας.
Ο αντιπρόεδρος JD Vance υπερασπίστηκε τη συμφωνία την περασμένη εβδομάδα
Επιμένει ότι οι ΗΠΑ δεν στέλνουν χρήματα των φορολογουμένων στο Ιράν και ότι η Τεχεράνη θα λάβει οικονομικά οφέλη μόνο εφόσον συμμορφωθεί με τη συμφωνία.
Η διαφωνία αυτή αναδεικνύει επίσης το βασικό άλυτο ερώτημα σχετικά με το αν το Υπουργείο Οικονομικών θα έχει νομικό έλεγχο επί των χρημάτων μετά την αποδέσμευσή τους ή αν οι ΗΠΑ περιγράφουν όρους που εξακολουθούν να ελπίζουν ότι θα επιβάλουν μέσω ξένων τραπεζών, λογαριασμών μεσεγγύησης (escrow) και πίεσης μέσω κυρώσεων.
Ο Trump δήλωσε την Τρίτη - και το επανέλαβε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το πρωί της Τετάρτης - ότι τα χρήματα και η άρση κυρώσεων που θα αποδεσμευτούν από το Υπουργείο Οικονομικών θα τοποθετηθούν σε λογαριασμό μεσεγγύησης υπό αμερικανικό έλεγχο και θα χρησιμοποιηθούν για τρόφιμα και ιατρικά εφόδια από τις Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένων καλαμποκιού, σιταριού και σόγιας.
Ο Bessent επανέλαβε αυτό το επιχείρημα την Τετάρτη, λέγοντας ότι οποιαδήποτε χρήματα λάβει το Ιράν θα προέρχονται από δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια και θα χρησιμοποιηθούν πρωτίστως «προς όφελος του ιρανικού λαού».
Η ανάπτυξη του ΑΕΠ των ΗΠΑ μπορεί να επιστρέψει στο 3% πριν από το τέλος του έτους, δήλωσε
Ο Scott Bessent εξέφρασε επίσης την πεποίθηση ότι η οικονομία των ΗΠΑ μπορεί να επιστρέψει σε πορεία ανάπτυξης 3%, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν πλησιάζει στο τέλος του.
«Μπορούμε να έχουμε κάτι που να ξεκινά με το τρία φέτος. Η υποκείμενη οικονομία ήταν ισχυρή».
Ωστόσο, η ανάπτυξη υπήρξε αργή κατά τα δύο τελευταία τρίμηνα, καθώς η εγχώρια οικονομία αντιμετώπισε μια σειρά παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της αναζωπύρωσης του πληθωρισμού, μιας αγοράς εργασίας που είχε αρχίσει να μετριάζεται και των επιπτώσεων από τους δασμούς του προέδρου Donald Trump.
Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αυξήθηκε με ετησιοποιημένο ρυθμό 1,6% το πρώτο τρίμηνο, μετά από αύξηση μόλις 0,5% το τέταρτο τρίμηνο του 2025, ολοκληρώνοντας ένα έτος ανάπτυξης 2,1%.
Ωστόσο, ο Bessent επανέλαβε ότι το σχέδιό του «3-3-3» παραμένει εφικτό - ανάπτυξη 3%, λόγος ελλείμματος προς ΑΕΠ 3% και αύξηση της εγχώριας παραγωγής πετρελαίου κατά 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Εκτίμησε ότι η οικονομία κινούνταν με ρυθμό ανάπτυξης περίπου 4% τον Φεβρουάριο, λίγο πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν την επίθεσή τους κατά του Ιράν.
Αναφερόμενος στον στόχο για το έλλειμμα, είπε: «Πιστεύω ότι μέχρι το τέλος της θητείας του προέδρου μπορούμε να βρισκόμαστε σε κάτι που να μοιάζει ότι ξεκινά με το τρία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι τότε αρχίζεις να μειώνεις το συνολικό χρέος ως ποσοστό της οικονομίας».
Ο λόγος ελλείμματος προς ΑΕΠ βρισκόταν στο 5,8% στο τέλος του 2025, αφού παρέμεινε πάνω από το 6% το 2023 και το 2024 — ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα για περίοδο ειρήνης, καθώς οι μεγάλες δημοσιονομικές δαπάνες κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid μεταφέρθηκαν και στα επόμενα χρόνια.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα ανέρχεται σε 1,25 τρισεκατομμύρια δολάρια κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του οικονομικού έτους 2026, μειωμένο κατά 9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ένας από τους βασικούς παράγοντες είναι το υψηλό κόστος χρηματοδότησης, το οποίο αποτελεί τη μεγαλύτερη δημοσιονομική δαπάνη μετά την Κοινωνική Ασφάλιση (Social Security).
Ο Trump έχει επανειλημμένα πιέσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve) να μειώσει τα βασικά επιτόκια ως τρόπο ελάφρυνσης του βάρους του χρέους. Ωστόσο, η Fed έχει αντισταθεί σε περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων κατά τη διάρκεια της φετινής έξαρσης του πληθωρισμού
www.worldenergynews.gr
