Το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αναδεικνύεται ως το επόμενο στρατηγικό σημείο πίεσης της Τεχεράνης καθώς πλέον απειλεί δύο θαλάσσια περάσματα ζωτικής σημασίας για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές
Αφού έπληξε τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν αφήνει πλέον να εννοηθεί ότι ενδέχεται να χρησιμοποιήσει το πιο επικίνδυνο μέχρι σήμερα στρατηγικό του χαρτί: να αξιοποιήσει τους συμμάχους του Χούθι στην Υεμένη για να κλείσει το πέρασμα του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ προς την Ερυθρά Θάλασσα, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και θέτοντας σε κίνδυνο δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Καθώς οι αμερικανικές επιθέσεις στο εσωτερικό του Ιράν εντείνονται και οι επιθέσεις των Χούθι κλιμακώνονται παράλληλα, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη διευρύνει τη σύγκρουση, επιδιώκοντας να αυξήσει την πίεση προς την Ουάσιγκτον επεκτείνοντας την απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο και τις ενεργειακές προμήθειες πέρα από τον Περσικό Κόλπο σύμφωνα με το Reuters.
Το Ιράν έχει ήδη αποδείξει τη δύναμη του σημαντικότερου στρατηγικού του πλεονεκτήματος, διαταράσσοντας τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Τώρα φαίνεται έτοιμο να ανοίξει ένα δεύτερο μέτωπο πίεσης στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, τη στενή θαλάσσια δίοδο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και από την οποία διέρχονται οι εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας και σημαντικό μέρος της παγκόσμιας εμπορικής ναυτιλίας.
Ανώτερος αξιωματούχος της Υεμένης προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες να κλείσουν τα Στενά του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ – μια κίνηση που, όπως είπε, θα μπορούσε να εκτινάξει την τιμή του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι – εάν η Σαουδική Αραβία συνεχίσει να επιτίθεται στην Υεμένη, σύμφωνα με δημοσίευμα του ιρανικού τηλεοπτικού δικτύου Press TV.
Ο Μοχάμεντ αλ-Φαράχ, μέλος του πολιτικού γραφείου της Ανσαρουλάχ, του κινήματος αντίστασης των Χούθι, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον υποκινεί τη Σαουδική Αραβία να επιτεθεί στην Υεμένη και ότι μια τέτοια πρόκληση δεν θα εξυπηρετούσε ποτέ τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Εάν η σημερινή κατάσταση επιδεινωθεί, τα Στενά του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και τα Στενά του Ορμούζ θα κλείσουν στο πλαίσιο μιας συντονισμένης επιχειρησιακής συμμαχίας. Οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν τότε στα 200 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας ένα τρομακτικό σοκ», προειδοποίησε.
Εάν τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον ισχυρότερο στρατηγικό μοχλό πίεσης της Τεχεράνης, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ ίσως αποτελεί το τελευταίο μεγάλο στρατηγικό της απόθεμα, εκτιμούν οι αναλυτές.
«Το Ιράν είναι διατεθειμένο να φτάσει μέχρι τέλους», δήλωσε στο Reuters ο ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής Φαουάζ Γκέργκες. Όπως είπε, η Τεχεράνη δείχνει στην Ουάσιγκτον ότι μπορεί να απειλήσει ταυτόχρονα και τα δύο στρατηγικά περάσματα, μετατρέποντας τη σύγκρουση από μια διμερή αντιπαράθεση σε απειλή για τις θαλάσσιες οδούς που στηρίζουν το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο.
«Τώρα η Τεχεράνη κλιμακώνει τη σύγκρουση τόσο σε κοντινό όσο και σε ευρύτερο επίπεδο. Το μήνυμα είναι ότι δεν κινδυνεύουν μόνο τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.»
Σταδιακή κλιμάκωση
Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τους αναλυτές, δεν είναι τόσο η άμεση επιστροφή σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο, όσο μια αργή αλλά αδιάκοπη «σταδιακή κλιμάκωση», κατά την οποία κάθε πλευρά ανεβάζει το επίπεδο της αντιπαράθεσης χωρίς να οδηγείται σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
Καθώς η σύγκρουση εξαπλώνεται από τον Περσικό Κόλπο προς την Ερυθρά Θάλασσα, η αυξανόμενη απειλή για το εμπόριο και τις ενεργειακές προμήθειες ενδέχεται επίσης να αυξήσει την πίεση προς την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις, πριν τα δύο σημαντικότερα πετρελαϊκά θαλάσσια περάσματα του κόσμου μετατραπούν στο κεντρικό πεδίο της σύγκρουσης.
Ο Ντένις Ρος, πρώην Αμερικανός διαπραγματευτής για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι, από την οπτική της Ουάσιγκτον, «το ζητούμενο είναι πώς θα αλλάξει ο τρόπος σκέψης του Ιράν ώστε να είναι ξανά έτοιμο όχι μόνο να συνομιλήσει, αλλά και να καταλήξει σε μια συμφωνία που θα είναι αποδεκτή».
Επιθέσεις των Χουθί σε πλοία
Οι Χούθι έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να παραλύσουν το παγκόσμιο εμπόριο μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, η υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση εξαπέλυσε επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι στόχευε πλοία που συνδέονταν με το Ισραήλ, σε ένδειξη στήριξης προς τους Παλαιστινίους.
Η εκστρατεία αυτή ανάγκασε μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να ανακατευθύνουν τα πλοία τους γύρω από το νότιο άκρο της Αφρικής, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς, ενώ προκάλεσε αμερικανικές και βρετανικές αεροπορικές επιδρομές, καθώς και τη συγκρότηση πολυεθνικής ναυτικής δύναμης για την προστασία της ναυσιπλοΐας.
Ο Αντρέας Κρίγκ, ανώτερος λέκτορας στη Σχολή Σπουδών Ασφάλειας του King's College London, χαρακτήρισε τη νέα απειλή των Χούθι ως «μια ακόμη πυρηνική επιλογή» για το Ιράν μετά τα Στενά του Ορμούζ – ένα μέσο που θα χρησιμοποιούσε μόνο εάν οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι ένας γενικευμένος πόλεμος είναι πλέον αναπόφευκτος.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι εάν η Ουάσιγκτον εντείνει τις επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών του Ιράν, η Τεχεράνη θα μπορούσε να απαντήσει χρησιμοποιώντας τους συμμάχους της στην Υεμένη για να κλείσει το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, επιδεινώνοντας το οικονομικό σοκ που ήδη προκαλείται από τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών του Κόλπου με έδρα τη Σαουδική Αραβία, δήλωσε ότι τα κράτη του Κόλπου πιστεύουν ολοένα και περισσότερο πως η διπλωματία με το Ιράν έχει φτάσει στα όριά της, παρά το υψηλό κόστος που θα είχε για την περιοχή μια ευρύτερη σύγκρουση.
«Τόσο ένα νικηφόρο όσο και ένα ηττημένο Ιράν συνεπάγονται συνέπειες για την περιοχή», είπε, προσθέτοντας ότι «πολλά κράτη του Κόλπου ενδέχεται να θεωρήσουν το κόστος της δεύτερης επιλογής πιο αποδεκτό, εάν αυτή οδηγήσει σε ένα πιο σταθερό περιφερειακό περιβάλλον ασφάλειας».
Πρόσθεσε ότι οι Χούθι εξακολουθούν να διαθέτουν την ικανότητα να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αλλά είναι απίθανο να προχωρήσουν σε κλιμάκωση χωρίς σαφείς οδηγίες από την Τεχεράνη. Οποιαδήποτε προσπάθεια των Χούθι να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα, συμπλήρωσε, θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη στρατιωτική αντίδραση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, με στόχο τη σημαντική αποδυνάμωση των δυνατοτήτων της οργάνωσης.
Ο πόλεμος, που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, έχει αποσταθεροποιήσει τον Περσικό Κόλπο και έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη την περιοχή, με το Ιράν να επιτίθεται σε αμερικανικές βάσεις σε πολλές χώρες. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στον πόλεμο, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο.
www.worldenergynews.gr
