Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προετοιμάζονται παρασκηνιακά για το ενδεχόμενο μιας μεγάλης υβριδικής επίθεσης με πολλούς νεκρούς και για το πώς θα πρέπει να αντιδράσει σε ένα τέτοιο σενάριο η Ευρωπαϊκή Ένωση - ένα ενδεχόμενο που, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ, θεωρείται ολοένα και πιο πιθανό.
Η προετοιμασία για έναν πιθανό υβριδικό πόλεμο
Η προετοιμασία αυτή, ωστόσο, αναδεικνύει και τις διαφωνίες στο εσωτερικό της Ένωσης σχετικά με το πόσο ενεργό ρόλο θα πρέπει να αναλάβει η ΕΕ σε ζητήματα ασφάλειας και κατά πόσον οι κινήσεις της κινδυνεύουν να επικαλύψουν τον ρόλο του ΝΑΤΟ.
Η ΕΕ εξετάζει εδώ και χρόνια αντίστοιχα σενάρια και έχει ήδη παρουσιάσει μια «εργαλειοθήκη για τις υβριδικές απειλές», με στόχο τον συντονισμό της αντίδρασης σε κυβερνοεπιθέσεις, παρεμβάσεις σε εκλογές και πράξεις δολιοφθοράς. Οι τελευταίες συζητήσεις, όμως, επικεντρώνονται πλέον στο ενδεχόμενο πολύ σοβαρότερων επιθέσεων, ικανών να προκαλέσουν μεγάλο αριθμό θυμάτων. Δύο διπλωμάτες ανέφεραν ότι συνάντηση των πρεσβευτών της ΕΕ την περασμένη Τετάρτη ήταν αφιερωμένη ειδικά σε αυτά τα σενάρια.
Από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ΕΕ υποστηρίζει ότι η Μόσχα έχει εντείνει την εκστρατεία κυβερνοεπιθέσεων, δολιοφθορών και άλλων μυστικών επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκό έδαφος.
«Οι δημοκρατίες της Ευρώπης βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα αυξανόμενες απειλές», δήλωσε στο Politico ο Ευρωπαίος επίτροπος Δικαιοσύνης Μάικλ ΜακΓκραθ. «Ενισχύουμε την ικανότητά μας να προβλέπουμε και να εντοπίζουμε απειλές, βελτιώνουμε τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και να διασφαλίζουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να αντιδρά γρήγορα και συλλογικά όταν δοκιμάζεται η δημοκρατική ανθεκτικότητά της», πρόσθεσε.
Τα σχέδια της ΕΕ
Οι συζητήσεις μεταξύ Ευρωπαίων διπλωματών και υπουργών επικεντρώνονται, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, στην αποστολή ομάδων άμεσης αντίδρασης, στην αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων για τη στήριξη του πληττόμενου κράτους, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να επικοινωνήσουν δημόσια μια τέτοια εξέλιξη οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με σχεδόν καθημερινές αναφορές για λεγόμενες υβριδικές επιθέσεις - έναν όρο που χρησιμοποιούν τόσο η ΕΕ όσο και το ΝΑΤΟ για να περιγράψουν υπονομευτικές ενέργειες που δεν φτάνουν στο επίπεδο μιας άμεσης πολεμικής ενέργειες.
Οι ενστάσεις για επικάλυψη του ρόλου του ΝΑΤΟ
Την ίδια ώρα, οι συζητήσεις σε επίπεδο ΕΕ προκαλούν αντιδράσεις σε ορισμένες πρωτεύουσες, οι οποίες θεωρούν ότι η Ένωση κινδυνεύει να υπερβεί τον ρόλο της στον τομέα της ασφάλειας και να επικαλύψει βασικές αρμοδιότητες του ΝΑΤΟ, της διατλαντικής συμμαχίας που αποτελεί επί οκτώ δεκαετίες κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
«Υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί μεγάλη σύγχυση για όσους καλούνται να λάβουν αποφάσεις σε όλα τα επίπεδα», δήλωσε η Οάνα Λουνγκέσκου, διακεκριμένη ερευνήτρια στο RUSI και πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ. «Εάν υπάρξει σύγχυση ή επικάλυψη αρμοδιοτήτων, υπάρχει κίνδυνος να καθυστερήσει η λήψη αποφάσεων - και αυτό έχει συνέπειες, επειδή σε τέτοιες περιπτώσεις ο χρόνος είναι πάντοτε κρίσιμος», εξηγεί.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι η έλλειψη ασφαλών επικοινωνιών στην ΕΕ, αλλά και η καχυποψία ότι ευαίσθητες πληροφορίες που ανταλλάσσονται στις συναντήσεις των πρεσβευτών μπορεί να διαρρεύσουν, σύμφωνα με αρκετούς διπλωμάτες.
Η ενίσχυση της ασφάλειας
Οι επιφυλάξεις αυτές συμπίπτουν με την προσπάθεια της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να ενισχύσει τον ρόλο της Ένωσης στον τομέα της ασφάλειας. Στην τελευταία ομιλία της για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Στρασβούργο, η πρώην υπουργός Άμυνας της Γερμανίας πρότεινε τη δημιουργία ενός «πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης για την ασφάλεια», το οποίο θα βοηθούσε τα κράτη-μέλη να συντονιστούν σε ένα τέτοιο σενάριο σαν αυτά που εξετάζονται τώρα.
Το πρωτόκολλο αυτό, μαζί με την πρόταση της φον ντερ Λάιεν για τη δημιουργία ενός «Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας», αναμένεται να περιληφθεί σε μια κομβικής σημασίας «Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας», η οποία, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες, πρόκειται να παρουσιαστεί στις αρχές Νοεμβρίου.
Ωστόσο, αρκετοί διπλωμάτες έχουν εκφράσει αντιρρήσεις, υποστηρίζοντας ότι η δημιουργία τέτοιων νέων δομών θα απαιτήσει μήνες και ενδέχεται να οδηγήσει σε επικάλυψη λειτουργιών που υπάρχουν ήδη στο εσωτερικό της ΕΕ.
«Έχουμε πολύ σοβαρές επιφυλάξεις για το πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης για την ασφάλεια», δήλωσε. «Υπάρχουν ήδη μηχανισμοί. Εάν ξεσπάσει μια κρίση, διαθέτουμε τον Ολοκληρωμένο Μηχανισμό Πολιτικής Αντιμετώπισης Κρίσεων (IPCR), ο οποίος λειτούργησε πολύ καλά κατά τη διάρκεια της πανδημίας και σε άλλες κρίσεις», πρόσθεσε.
www.worldenergynews.gr
