Την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και συγκεκριμένες εγγυήσεις αποκλιμάκωσης ζητά η Τεχεράνη από την Ουάσιγκτον, προκειμένου να επανεκκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Το αδιέξοδο στις συνομιλίες, σε συνδυασμό με τις εκατέρωθεν απειλές για νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, εντείνει τους φόβους για αναζωπύρωση της σύγκρουσης.
«Το Ιράν είναι έτοιμο να δώσει ακόμη μία ευκαιρία στη διπλωματία, εφόσον δούμε ισχυρές αποδείξεις ειλικρινούς επιθυμίας από την πλευρά των ΗΠΑ να επιτευχθεί μια δίκαιη και αξιοπρεπής λύση για τον οριστικό τερματισμό αυτής της σύγκρουσης», έγραψε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, σε άρθρο γνώμης στους Financial Times.
Νωρίτερα, σε συνέντευξή του σε ιρακινά μέσα ενημέρωσης, ο Ιρανός υπουργός κάλεσε τις ΗΠΑ να επιστρέψουν στο Μνημόνιο Συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπογράφηκε τον Ιούνιο, αλλά κατέρρευσε σύντομα μετά τη σύναψή του.
Σύμφωνα με τους όρους του, η Τεχεράνη θα προχωρούσε στο πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ενώ η Ουάσιγκτον θα ήρε τον ναυτικό αποκλεισμό, θα αποδέσμευε τα ιρανικά κεφάλαια που προέρχονται από πετρελαϊκά έσοδα και θα καταργούσε τις κυρώσεις.
«Εάν τηρήσουν αυτούς τους όρους, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι τα Στενά θα ανοίξουν πλήρως και, στη συνέχεια, θα πραγματοποιήσουμε νέους γύρους διαπραγματεύσεων μέχρι να επιτευχθεί οριστική συμφωνία», σημείωσε ο Αραγτσί.
Το πυρηνικό πρόγραμμα και οι απειλές Τραμπ μπλοκάρουν τις συνομιλίες
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής ουσιαστική διάθεση επιστροφής στο πλαίσιο συμφωνίας του Ιουνίου. Αντίθετα, μετά την κατάρρευσή του, η Ουάσιγκτον ενίσχυσε την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη και επανέφερε στο επίκεντρο το πυρηνικό της πρόγραμμα, διευρύνοντας τις διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα απειλήσει τις τελευταίες εβδομάδες με νέα πλήγματα κατά του Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των βομβαρδισμών μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Οι απειλές αυτές ενισχύουν την ανησυχία της ιρανικής ηγεσίας ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις χωρίς πραγματική πρόθεση αποκλιμάκωσης, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια. Τόσο ο πόλεμος του Ιουνίου του 2025 όσο και η τρέχουσα σύγκρουση ξεκίνησαν με επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ, ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη συνομιλίες υψηλού επιπέδου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
«Ο λαός μας δεν εμπιστεύεται σήμερα τις ΗΠΑ και πιστεύει ότι, αν διαπραγματευτούμε, θα μας επιτεθούν ξανά», δήλωσε την Τρίτη ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, στον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν, Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμεσολάβηση μεταξύ των δύο πλευρών.
Την Τετάρτη, ο Πεζεσκιάν ανέφερε ότι οι δύο χώρες μπορούν να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εφόσον οι ΗΠΑ αναγνωρίσουν τα δικαιώματα του ιρανικού λαού και σταματήσουν τον εκφοβισμό και την επιθετικότητά τους.
«Δεδομένου ότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει δείξει καμία διάθεση να καταλήξει σε συνεννόηση για τα επόμενα βήματα, ενώ παράλληλα απειλεί με περισσότερη βία, υπάρχουν ελάχιστοι λόγοι να αναμένουμε πρόοδο αυτή τη στιγμή», εκτίμησε ο Αραγτσί στο άρθρο του.
Προειδοποιήσεις για νέα πλήγματα και αντίποινα στον Κόλπο
Η απειλή επανέναρξης των αεροπορικών επιδρομών έχει οδηγήσει Ιρανούς αξιωματούχους να προειδοποιήσουν ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει με πλήγματα κατά υποδομών σε αραβικές χώρες του Κόλπου, εφόσον δεχθεί νέα επίθεση.
Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει χιλιάδες θανάτους στο Ιράν, ενώ δεκάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ιρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, ο πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στον ενεργειακό εφοδιασμό και στις τιμές των καυσίμων, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια.
«Αν δεν αλλάξουν γρήγορα στάση, σύντομα θα ολοκληρώσουμε τη δουλειά», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Τραμπ, εκφράζοντας τη στήριξή του στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενόψει των επικείμενων εκλογών στο Ισραήλ.
Οι εκτιμήσεις για ενδεχόμενη νέα κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ ενισχύθηκαν την Τρίτη, μετά την αιφνιδιαστική επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, στο Ισραήλ και τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου.
Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε σε ομιλία του την ίδια ημέρα ότι πρέπει να ολοκληρωθεί η εξάλειψη του ιρανικού καθεστώτος.
Όπως ανέφερε, η Τεχεράνη εξακολουθεί να αποτελεί απειλή, παρά τις απώλειες και τις ζημιές που έχει υποστεί, καθώς, κατά τον ίδιο, επιδιώκει να αναπτύξει πυρηνικά όπλα και να ανασυγκροτήσει το περιφερειακό δίκτυο συμμαχιών της.
Το διπλωματικό αδιέξοδο παραμένει, επομένως, βαθύ: το Ιράν θέτει ως προϋπόθεση την άρση του αποκλεισμού και τον τερματισμό της αμερικανικής πίεσης, ενώ η Ουάσιγκτον διατηρεί στο επίκεντρο τις κυρώσεις και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Την ίδια στιγμή, οι απειλές για νέα στρατιωτικά πλήγματα αυξάνουν τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή και νέων πιέσεων στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
www.worldenergynews.gr
