Οι ναυτιλιακές εταιρείες καταβάλλουν υπέρογκα ποσά για να εξασφαλίσουν άμεση διέλευση, καθώς το σύστημα περιλαμβάνει κρατήσεις τελευταίας στιγμής και δημοπρασίες για περιορισμένο αριθμό θέσεων καθημερινά
Η διέλευση πετρελαιοφόρων από το κανάλι του Παναμά έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι ασιατικές αγορές σπεύδουν να προμηθευτούν αμερικανικό αργό πετρέλαιο λόγω της ασφυξίας στην προσφορά από τη Μέση Ανατολή.
Η Διώρυγα, που αποτελεί τη ταχύτερη διαδρομή για τις εξαγωγές ενέργειας των ΗΠΑ προς την Ασία με μικρότερα πλοία, καταγράφει τη μεγαλύτερη δραστηριότητα αμερικανικού πετρελαίου των τελευταίων τεσσάρων ετών, καθώς το κλείσιμο των Στενών στο Ορμούζ αναγκάζει τους αγοραστές να στραφούν σε άλλες πηγές.
Το κόστος για την εξασφάλιση τελευταίας στιγμής διέλευσης από τη Διώρυγα έχει σχεδόν τριπλασιαστεί, φτάνοντας κοντά στα 400.000 δολάρια από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ενώ χαρακτηριστική είναι η περίπτωση δεξαμενόπλοιου που πλήρωσε 4 εκατομμύρια δολάρια, δεκαπλάσιο ποσό από τα συνήθη τέλη, για να μεταφέρει καύσιμα στη Σιγκαπούρη αλλάζοντας προορισμό από την Ευρώπη.
Παρά την έντονη αύξηση της κίνησης, η Διώρυγα του Παναμά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τα Στενά του Ορμούζ λόγω γεωγραφικών περιορισμών και του μικρότερου μεγέθους των θυρίδων της, που δεν επιτρέπουν τη διέλευση υπερδεξαμενόπλοιων μεταφοράς έως και 2 εκατομμυρίων βαρελιών.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΙΑ (Αμερικανική Υπηρεσία Ενέργειας), κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 μέσω της Διώρυγας μεταφέρθηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι 20,9 εκατομμυρίων βαρελιών που διακινήθηκαν μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Αν και δεν αποτελεί πλήρη εναλλακτική, η Διώρυγα χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως ενεργειακός διάδρομος από τον Κόλπο των ΗΠΑ προς την Ασία, με χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ινδία και η Κίνα να στρέφονται σε αμερικανικό πετρέλαιο για να αντισταθμίσουν τις απώλειες από τη Μέση Ανατολή.
Οι εξαγωγές πετρελαίου των ΗΠΑ μέσω της Διώρυγας ξεπέρασαν τα 200.000 βαρέλια ημερησίως αυτόν τον μήνα, πλησιάζοντας τα υψηλότερα επίπεδα από τον Ιούλιο του 2022, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Bloomberg.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες καταβάλλουν υπέρογκα ποσά για να εξασφαλίσουν άμεση διέλευση, καθώς το σύστημα περιλαμβάνει κρατήσεις τελευταίας στιγμής και δημοπρασίες για περιορισμένο αριθμό θέσεων καθημερινά.
Πριν από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η μέση τιμή δημοπρασίας κυμαινόταν μεταξύ 135.000 και 140.000 δολαρίων, ενώ μετά την έναρξη του πολέμου εκτινάχθηκε στα περίπου 385.000 δολάρια μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου, σύμφωνα με την Αρχή της Διώρυγας του Παναμά.
Ο διαχειριστής της Διώρυγας, Ricaurte Vásquez Morales, σημείωσε ότι η αύξηση της κίνησης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα ενεργειακά προϊόντα, τα οποία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία στις συνολικές μεταφορές.
Η συνολική κυκλοφορία αυξήθηκε κατά 5% μεταξύ Οκτωβρίου 2025 και Μαρτίου 2026, με ημερήσιο μέσο όρο 34 πλοία τον Ιανουάριο και 37 τον Μάρτιο, ενώ σε ορισμένες ημέρες ξεπέρασε τις 40 διελεύσεις.
Σε χαρακτηριστικό παράδειγμα της έντονης ζήτησης, εταιρεία πλήρωσε πρόσφατα 4 εκατομμύρια δολάρια για να εξασφαλίσει διέλευση, προκειμένου να μεταφέρει καύσιμα στη Σιγκαπούρη, όπου παρατηρούνται ελλείψεις.
Η Διώρυγα του Παναμά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο η αυξημένη κίνηση και η εκτόξευση των τελών υποδηλώνουν ότι οι παγκόσμιες διαδρομές πετρελαίου έχουν αλλάξει ριζικά μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
