Ένα κρυμμένο θρεπτικό συστατικό στο έδαφος θα μπορούσε να διπλασιάσει την ταχύτητα με την οποία τα τροπικά δάση και τα οφέλη τους για το κλίμα ανακάμπτουν.
Αναζωογόνηση των δασών
Νέα έρευνα δείχνει ότι τα τροπικά δάση μπορούν να ανακάμψουν έως και δύο φορές πιο γρήγορα μετά την αποψίλωση των δασών, όταν τα επίπεδα αζώτου στο έδαφος είναι υψηλά. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν πώς οι συνθήκες κάτω από το δασικό έδαφος παίζουν σημαντικό ρόλο στην ταχύτητα με την οποία επιστρέφουν τα δέντρα μετά την αποψίλωση της γης.
Για να διερευνήσουν αυτό, επιστήμονες με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Λιντς ξεκίνησαν το μεγαλύτερο και μακρύτερο πείραμα του είδους του, με επίκεντρο την αναγέννηση των δασών. Το έργο εξέτασε πώς τα θρεπτικά συστατικά επηρεάζουν την ανάκαμψη σε τροπικές περιοχές που είχαν προηγουμένως αποψιλωθεί για υλοτομία, γεωργία και άλλες ανθρώπινες χρήσεις.
Ένα μακροπρόθεσμο πείραμα σε όλη την Κεντρική Αμερική
Η ερευνητική ομάδα επέλεξε 76 δασικά οικόπεδα σε όλη την Κεντρική Αμερική. Κάθε οικόπεδο μετρούσε περίπου το ένα τρίτο ενός γηπέδου ποδοσφαίρου και αντιπροσώπευε δάση σε διαφορετικά στάδια αναγέννησης. Οι ερευνητές παρακολούθησαν την ανάπτυξη και τη θνησιμότητα των δέντρων σε αυτές τις τοποθεσίες για έως και 20 χρόνια.
Κάθε οικόπεδο έλαβε μία από τις τέσσερις θεραπείες. Σε μερικούς χορηγήθηκε αζωτούχο λίπασμα, σε άλλους φωσφορικό λίπασμα, σε μερικούς δόθηκε και τα δύο θρεπτικά συστατικά μαζί, και μια τελευταία ομάδα δεν έλαβε θεραπεία. Αυτός ο σχεδιασμός επέτρεψε στους επιστήμονες να απομονώσουν πώς συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά επηρέασαν την ανάκαμψη των δασών με την πάροδο του χρόνου.
Το άζωτο αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο ανακάμπτουν τα τροπικά δάση. Κατά τη διάρκεια της πρώτης δεκαετίας αναγέννησης, τα δάση με επαρκές άζωτο ανέκαμψαν περίπου δύο φορές πιο γρήγορα από εκείνα χωρίς επαρκές άζωτο. Ο φώσφορος από μόνος του δεν είχε το ίδιο αποτέλεσμα.
Στη μελέτη συμμετείχαν συνεργάτες από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, το Ινστιτούτο Τροπικών Ερευνών Smithsonian, το Πανεπιστήμιο Yale, το Πανεπιστήμιο Princeton, το Πανεπιστήμιο Cornell, το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης και το Ινστιτούτο Μελετών Οικοσυστημάτων Cary. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν σήμερα (13 Ιανουαρίου) στο περιοδικό Nature Communications.
Επιπτώσεις για το Κλίμα και την Αναδάσωση
Η επικεφαλής συγγραφέας Wenguang Tang, η οποία διεξήγαγε την έρευνα ενώ ολοκλήρωνε το διδακτορικό της στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, δήλωσε: «Η μελέτη μας είναι συναρπαστική επειδή υποδηλώνει ότι υπάρχουν τρόποι με τους οποίους μπορούμε να ενισχύσουμε τη δέσμευση και την αποθήκευση αερίων του θερμοκηπίου μέσω της αναδάσωσης, διαχειριζόμενη τα θρεπτικά συστατικά που είναι διαθέσιμα στα δέντρα».
Παρόλο που χρησιμοποιήθηκε αζωτούχο λίπασμα για πειραματικούς σκοπούς, οι ερευνητές τονίζουν ότι η λίπανση των δασών δεν συνιστάται. Η προσθήκη λιπάσματος σε μεγάλη κλίμακα θα μπορούσε να προκαλέσει επιβλαβείς παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένων των αυξημένων εκπομπών υποξειδίου του αζώτου, ενός ισχυρού αερίου του θερμοκηπίου.
Αντίθετα, η ομάδα προτείνει πρακτικές εναλλακτικές λύσεις. Οι διαχειριστές δασών θα μπορούσαν να φυτέψουν δέντρα από την οικογένεια των ψυχανθών (φασολιών), τα οποία εμπλουτίζουν φυσικά τα εδάφη με άζωτο. Μια άλλη επιλογή είναι η αποκατάσταση των δασών σε περιοχές που έχουν ήδη επαρκές άζωτο λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Γιατί η Ταχύτερη Αναγέννηση Έχει Σημασία για το Κλίμα
Τα τροπικά δάση είναι από τις σημαντικότερες δεξαμενές άνθρακα στον πλανήτη. Βοηθούν στην επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής, απορροφώντας διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και αποθηκεύοντάς το στο ξύλο και το έδαφος μέσω της δέσμευσης άνθρακα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι εάν οι περιορισμοί του αζώτου επηρεάσουν τα νεαρά τροπικά δάση παγκοσμίως, ο πλανήτης θα μπορούσε να χάσει περίπου 0,69 δισεκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα που αποθηκεύονται κάθε χρόνο. Αυτή η ποσότητα είναι περίπου ίση με δύο χρόνια εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων του θερμοκηπίου στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Συνάφεια Πολιτικής και Παγκόσμιος Χρονισμός
Η μελέτη έρχεται λίγο μετά την ολοκλήρωση της COP 30 στη Βραζιλία, όπου ανακοινώθηκε το ταμείο Tropical Forest Forever Facility (TFFF). Η πρωτοβουλία έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τις τροπικές χώρες να προστατεύσουν και να αποκαταστήσουν τα δάση.
Η κύρια ερευνήτρια Δρ. Sarah Batterman, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στη Σχολή Γεωγραφίας του Λιντς, δήλωσε: «Τα πειραματικά μας ευρήματα έχουν επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε και διαχειριζόμαστε τα τροπικά δάση για φυσικές λύσεις στο κλίμα.
«Η αποφυγή της αποψίλωσης των ώριμων τροπικών δασών θα πρέπει πάντα να αποτελεί προτεραιότητα, αλλά τα ευρήματά μας σχετικά με τις επιπτώσεις των θρεπτικών συστατικών στη δέσμευση άνθρακα είναι σημαντικά, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αξιολογούν πού και πώς να αποκαταστήσουν τα δάση για να μεγιστοποιήσουν τη δέσμευση άνθρακα».
www.worldenergynews.gr
