Μια ιστορική παγκόσμια συνθήκη για την προστασία της βιοποικιλότητας στην ανοιχτή θάλασσα τέθηκε σε ισχύ το Σάββατο, παρέχοντας στις χώρες ένα νομικά δεσμευτικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση απειλών όπως η υπεραλίευση και την επίτευξη του στόχου προστασίας του 30% του ωκεάνιου περιβάλλοντος έως το 2030.
Η συνθήκη για την βιοποικιλότητα
Η συνθήκη του ΟΗΕ, γνωστή και ως Βιοποικιλότητα Πέρα από την Εθνική Δικαιοδοσία (BBNJ), ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2023 μετά από 15 χρόνια διαπραγματεύσεων και θα επιτρέψει τη δημιουργία ενός παγκόσμιου δικτύου «προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών» σε τεράστια και προηγουμένως μη ρυθμιζόμενα ωκεάνια οικοσυστήματα που βρίσκονται σε διεθνή ύδατα.
«Είναι τα δύο τρίτα του ωκεανού, (και) είναι η μισή επιφάνεια του πλανήτη που για πρώτη φορά θα έχει ένα ολοκληρωμένο νομικό καθεστώς», δήλωσε ο Adam McCarthy, πρώτος βοηθός γραμματέας στο αυστραλιανό υπουργείο Εξωτερικών και συμπρόεδρος της προπαρασκευαστικής επιτροπής της συνθήκης, μιλώντας σε ενημέρωση των μέσων ενημέρωσης.
Η συνθήκη έφτασε στο όριο των 60 εθνικών επικυρώσεων στις 19 Σεπτεμβρίου πέρυσι, πράγμα που σημαίνει ότι θα τεθεί επίσημα σε ισχύ εντός 120 ημερών. Ο αριθμός των επικυρώσεων έχει έκτοτε αυξηθεί σε περισσότερες από 80, με την Κίνα, τη Βραζιλία και την Ιαπωνία να προσθέτουν τα ονόματά τους στη λίστα.
Η ισχύς της συμφωνίας
Άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας και της Αυστραλίας, αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν τη συνθήκη κατά τη διάρκεια της προηγούμενης κυβέρνησης, αλλά δεν την έχουν ακόμη επικυρώσει.
«Ενώ χρειαζόμασταν μόνο 60 για να τεθεί σε ισχύ, προφανώς είναι πραγματικά κρίσιμο για την εφαρμογή της και για να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική για να επιτύχουμε παγκόσμια ή καθολική επικύρωση της συνθήκης», δήλωσε η Rebecca Hubbard, διευθύντρια της Συμμαχίας Ανοιχτής Θάλασσας, ενός συνασπισμού περιβαλλοντικών ομάδων.
«Στόχος μας είναι όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να επικυρώσουν τη συνθήκη».
Οι δεσμεύσεις των χωρών
Σύμφωνα με τη συνθήκη, οι χώρες πρέπει να διεξάγουν περιβαλλοντικές αξιολογήσεις δραστηριοτήτων που έχουν αντίκτυπο στην οικολογία των ωκεανών. Θα δημιουργήσει επίσης μηχανισμούς που θα επιτρέπουν στα έθνη να μοιράζονται τα λάφυρα της «γαλάζιας οικονομίας», συμπεριλαμβανομένων των «θαλάσσιων γενετικών πόρων» που χρησιμοποιούνται σε βιομηχανίες όπως η βιοτεχνολογία.
Οι περιβαλλοντολόγοι λένε ότι θα πρέπει να δημιουργηθούν περισσότερες από 190.000 προστατευόμενες περιοχές προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος «30 επί 30» να τεθεί το 30% των ωκεανών υπό επίσημη προστασία έως το 2030. Επί του παρόντος, μόνο περίπου το 8% - ή 29 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα - προστατεύεται.
Ωστόσο, η συνθήκη θα έχει μικρό αντίκτυπο σε αυτό που ορισμένοι οικολόγοι προσδιορίζουν ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές που αντιμετωπίζει το θαλάσσιο περιβάλλον - την απαίτηση για εξόρυξη ορυκτών πόρων από τον βυθό του ωκεανού.
«Το BBNJ είναι πολύ φιλόδοξο, αλλά υπάρχουν ορισμένα καθορισμένα όρια», δήλωσε ο McCarthy.
«Το ζήτημα της εξόρυξης στο υπόστρωμα ή στον βυθό ανήκει απλώς στην ISA (Διεθνής Αρχή Βυθού). Δεν είναι κάτι στο οποίο το BBNJ αποκτά ρόλο».
www.worldenergynews.gr
