Το νερό είναι ένας πεπερασμένος πόρος — και ολοένα και περισσότερο ένα ζήτημα εθνικής ασφάλειας, δήλωσαν οι αναλυτές στο CNBC.
H ανάγκη για νερό
Η ζήτηση νερού αναμένεται να ξεπεράσει την προσφορά έως και 40% το 2030, σύμφωνα με μια έκθεση-ορόσημο του 2023 για την οικονομία του νερού. Ταυτόχρονα, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα καιρικά πρότυπα και τις περιοχές με άφθονο νερό που στερεύουν. Ως αποτέλεσμα, χρειάζεται να μετακινηθεί περισσότερο νερό για να διασφαλιστεί η πρόσβαση.
Το γλυκό νερό χρησιμοποιείται σε όλα, από τη μεταποίηση έως τη γεωργία, και η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί καθώς ο πληθυσμός αυξάνεται και κατασκευάζονται κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης που διψούν.
Καθώς το νερό θεωρείται ολοένα και περισσότερο ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο, οι παρατηρητές της αγοράς εξετάζουν τα αποθέματα γλυκού νερού της Γροιλανδίας ως πιθανό πόρο. Η δανική επικράτεια έχει αναγνωρίσει η ίδια το στρατηγικό δυναμικό και εδώ και καιρό επιδιώκει να αξιοποιήσει το περιουσιακό στοιχείο.
«Το δυναμικό για το νερό είναι πολλαπλό, καθώς το καθαρό, γλυκό νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πόσιμο νερό και νερό για την παραγωγή τροφίμων, για παράδειγμα, αλλά και ως χύμα νερό για εργοστάσια, αγροκτήματα ή ως συμβολή στην χύμα παροχή νερού», σύμφωνα με δήλωση της κυβέρνησης της Γροιλανδίας στον ιστότοπό της. «Υπάρχουν πολλές πιθανότητες». Το CNBC επικοινώνησε με αξιωματούχους της Γροιλανδίας για περαιτέρω σχόλια.
Η μεταβαλλόμενη ροή του νερού
Μόνο περίπου το 3% του παγκόσμιου νερού είναι γλυκό νερό, παρέχοντας τη βάση για κατάλληλο πόσιμο νερό, και μια ακόμη μικρότερη ποσότητα αυτού είναι εύκολα προσβάσιμη.
«Ιστορικά, απλώς συνεχίζαμε να κάνουμε γεωτρήσεις στους υδροφόρους ορίζοντες όλο και βαθύτερα, αλλά τώρα βρισκόμαστε στο σημείο όπου οι υδροφορείς δεν μπορούν να αναπληρωθούν. Χρειάζεται πολύς χρόνος για να διηθηθεί το επιφανειακό νερό», δήλωσε ο Noah Ramos, αναλυτής που καλύπτει την καινοτομία στο Alpine Macro με εξειδίκευση στην τεχνολογία νερού. Πρόσθεσε ότι η απλή γεώτρηση σε βαθύτερο βάθος δεν μπορεί πλέον να «βασιστεί κανείς».
Ο εθνικισμός των πόρων έχει γίνει ένα «καθοριστικό» γεωπολιτικό παιχνίδι, είπε - και αυτό περιλαμβάνει και το νερό. «Έτσι, το νερό έχει εγγενώς γίνει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα».
«Κατά την άποψή μου, αυτή τη στιγμή, τα έθνη που δεν το έχουν ως στρατηγικό πλεονέκτημα βρίσκονται σε καλύτερη θέση μακροπρόθεσμα» επειδή τα αναγκάζει να καινοτομήσουν, πρόσθεσε ο Ramos. Επεσήμανε τη Μέση Ανατολή και τις επενδύσεις της σε τεχνολογίες όπως η αφαλάτωση, η οποία μετατρέπει το θαλασσινό νερό σε πόσιμο νερό, και το Ισραήλ, το οποίο ανακυκλώνει το μεγαλύτερο μέρος του νερού του.
Το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού βιώνει λειψυδρία για τουλάχιστον ένα μήνα το χρόνο, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη δημόσια υγεία και την επισιτιστική ασφάλεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κίνα ενισχύει τις υποδομές ύδρευσης. Οι επενδύσεις έφτασαν περίπου τα 182 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο το 2025 στο πλαίσιο της στρατηγικής της χώρας για το Εθνικό Δίκτυο Ύδρευσης, σύμφωνα με κυβερνητική ανακοίνωση. Η ανατολική δύναμη έχει άνιση κατανομή νερού, όπως και οι ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ έχουν τη δική τους στρατηγική για το νερό, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκινήσει ένα σχέδιο «ανθεκτικότητας στο νερό».
Προσπάθειες αξιοποίησης του «παγωμένου κεφαλαίου»
Η πλειονότητα του γλυκού νερού στον κόσμο είναι κλειδωμένη σε παγετώνες και παγοκαλύμματα, κυρίως στην Ανταρκτική και τη Γροιλανδία. Κάθε χρόνο, έως και 300 δισεκατομμύρια τόνοι νερού λιώνουν από το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας, σύμφωνα με την κυβέρνηση της περιοχής.
«Τα αποθέματα γλυκού νερού της Γροιλανδίας, ένα τεράστιο 10% όλων των αποθεμάτων που βρίσκονται στη Γη, μπορούν να θεωρηθούν ως επί το πλείστον ως παγωμένο κεφάλαιο, όχι ως άμεσα διαθέσιμη προσφορά», δήλωσε στο CNBC ο Nick Kraft, ανώτερος αναλυτής που εργάζεται για το νερό, τη γεωργία και τις υπεύθυνες επενδύσεις στον Όμιλο Eurasia.
«Το νερό της Γροιλανδίας είναι ένα στρατηγικό πλεονέκτημα και μια εξειδικευμένη επιχειρηματική ευκαιρία, αλλά δεν αποτελεί μια πρακτική βραχυπρόθεσμη λύση για την παγκόσμια πίεση ή ζήτηση νερού», είπε.
Πώς συμβάλει το λιώσιμο των πάγων;
Ωστόσο, ορισμένοι ελπίζουν να επωφεληθούν από το λιώσιμο των πάγων καθώς επιταχύνεται η κλιματική αλλαγή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Arctic Water Bank, μια νεοσύστατη επιχείρηση, σχεδίαζε να κατασκευάσει ένα φράγμα για να συλλέγει το νερό από το λιώσιμο των πάγων και να το εξάγει διεθνώς. Δεν είναι σαφές τι απέγινε η εταιρεία, αλλά δεν έχει κατασκευαστεί κανένα φράγμα. Μια διαφορετική εταιρεία, η Inland Ice, το εμφιαλώνει ως πόσιμο νερό υψηλής καθαρότητας, σύμφωνα με την Kraft. Πέντε επιχειρήσεις έχουν επί του παρόντος ενεργές άδειες 20 ετών, συμπεριλαμβανομένης της Greenland Water Bank, η οποία φέρεται να συνδέεται με τον Ronald Lauder, τον δισεκατομμυριούχο κληρονόμο της Estée Lauder.
«Οι αρχές έχουν εξετάσει προτάσεις τόσο φιλόδοξες όσο η κατασκευή ενός φράγματος για εξαγωγή νερού», δήλωσε η Kraft. «Αλλά το πραγματικό ιστορικό είναι ενδεικτικό: αυτό που έχει συμβεί μέχρι στιγμής ήταν μικρές, premium εξαγωγές μπουτίκ, ενώ πολλές μεγαλύτερες ιδέες εξαγωγής σε κλίμακα έχουν ανακοινωθεί και στη συνέχεια έχουν καθυστερήσει».
Η εξαγωγή νερού δεν είναι εύκολη λόγω του βάρους του, δήλωσε στο CNBC ο Erik Swyngedouw, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ που καλύπτει τη διασταύρωση πόρων και διακυβέρνησης.
Η μεταφορά νερού
Είναι σύνηθες να μεταφέρεται νερό από την ξηρά, είτε μέσω συστημάτων καναλιών είτε μέσω τεράστιων δικτύων υποδομών. Ωστόσο, έχει μεταφερθεί σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ιδίως στη Βαρκελώνη το 2008 και το 2024 κατά τη διάρκεια σοβαρής ξηρασίας.
«Είναι στην πραγματικότητα εξαιρετικά δύσκολο να βγάλεις χρήματα από το νερό — πολύ, πολύ δύσκολο. «Παρά τις 20 χρόνια προσπαθειών ιδιωτικοποίησης του νερού, δεν υπήρξε μεγάλη επιτυχία», δήλωσε ο Swyngedow.
Ενώ ορισμένες γεωπολιτικές εντάσεις έχουν περιλάβει διαφορές για το νερό — τα σχέδια της Κίνας για το μεγαλύτερο φράγμα στον κόσμο προκάλεσαν ανησυχίες από την Ινδία και το Μπαγκλαντές, για παράδειγμα — ο Swyngedow είπε ότι είναι πιο πιθανό να προκύψουν ενδοκρατικές τριβές λόγω της άνισης κατανομής του νερού.
Η χώρα βιώνει τον έκτο χρόνο ξηρασίας, με ορισμένες πόλεις να αντιμετωπίζουν τακτικές διακοπές στην πρόσβαση στο νερό.
Όταν ρωτήθηκε αν είναι προς το συμφέρον μιας κυβέρνησης να εξασφαλίσει υδάτινους πόρους για να αποτρέψει πολιτικές αναταραχές, ο Swyngedow είπε ότι «δεν είναι όλες οι πολιτείες ίδιες».
«Ακόμα κι αν το γλυκό νερό της Γροιλανδίας δεν θα εξάγεται σε μεγάλη κλίμακα σύντομα, εξακολουθεί να έχει γεωπολιτική σημασία».
www.worldenergynews.gr
