Η νέα στρατηγική μετατρέπει έννοιες όπως η εθνική κυριαρχία, η βιομηχανική αναγέννηση, ο τερματισμός της μαζικής μετανάστευσης, ο αυστηρός έλεγχος των συνόρων και η μετακύλιση βαρών σε περιφερειακούς εταίρους σε κεντρικούς εθνικούς στόχους και όχι απλώς σε ρητορικά εργαλεία διπλωματίας
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα μια εκτενή Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας που αποτυπώνει με σαφήνεια την κοσμοθεωρία της σημερινής κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως και το αντίστοιχο έγγραφο του 2017, φέρει τη σφραγίδα του «America First», ωστόσο αυτή τη φορά είναι πιο ξεκάθαρο, πιο ιεραρχημένο και πιο ιδεολογικά δομημένο.
Η νέα στρατηγική μετατρέπει έννοιες όπως η εθνική κυριαρχία, η βιομηχανική αναγέννηση, ο τερματισμός της μαζικής μετανάστευσης, ο αυστηρός έλεγχος των συνόρων και η μετακύλιση βαρών σε περιφερειακούς εταίρους σε κεντρικούς εθνικούς στόχους και όχι απλώς σε ρητορικά εργαλεία διπλωματίας.
Η Εθνική Στρατηγική Άμυνας που ακολούθησε, μεταφράζει αυτές τις πολιτικές προτεραιότητες σε συγκεκριμένες επιλογές στρατιωτικού σχεδιασμού, ιδίως σε ό,τι αφορά το Ιράν, το Ισραήλ και τον ρόλο των χωρών του Κόλπου ως βασικών παρόχων περιφερειακής ασφάλειας.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, η νέα στρατηγική περιγράφει με ωμό ρεαλισμό μια ιεράρχηση περιοχών και συμφερόντων, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν έχουν όλες οι περιοχές την ίδια βαρύτητα κάθε στιγμή.
Η προτεραιότητα μετατοπίζεται στο δυτικό ημισφαίριο και στον Ινδο-Ειρηνικό, ενώ η οικονομική ασφάλεια, η ενεργειακή κυριαρχία και η αναζωογόνηση της αμυντικής βιομηχανίας αναδεικνύονται σε πυλώνες εθνικής ασφάλειας.
Παρότι πρόκειται για δεσμευτικό στρατηγικό έγγραφο, η ευέλικτη και προσωποκεντρική προσέγγιση Τραμπ στην εξωτερική πολιτική σημαίνει ότι λειτουργεί κυρίως ως κατευθυντήριος οδηγός, επηρεάζοντας συμμαχίες, προϋπολογισμούς και γραφειοκρατικές προτεραιότητες, χωρίς να αποκλείει αιφνίδιες τακτικές κινήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Μέση Ανατολή και ειδικότερα το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου δεν υποβαθμίζονται, αλλά επαναπροσδιορίζονται στρατηγικά. Δεν αποτελούν πλέον το κέντρο του αμερικανικού στρατιωτικού σχεδιασμού, παραμένουν όμως κρίσιμες για την αποτροπή, τη σταθερότητα και τη μετακύλιση ευθυνών σε περιφερειακούς εταίρους.
Η νέα στρατηγική επανατοποθετεί τη Μέση Ανατολή ως περιοχή διαρκούς ενδιαφέροντος, χωρίς να κυριαρχεί πλέον στον συνολικό σχεδιασμό των ΗΠΑ.
Η Ουάσιγκτον διατηρεί βασικούς στόχους, όπως η αποτροπή ελέγχου των ενεργειακών πόρων του Κόλπου από αντίπαλες δυνάμεις, η ελευθερία ναυσιπλοΐας σε κρίσιμα περάσματα, η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, η στήριξη της ασφάλειας του Ισραήλ και η προώθηση των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Η έμφαση μετατοπίζεται από τη διαρκή στρατιωτική διαχείριση στη σταθεροποίηση, την αποτροπή, τις επενδύσεις και την πιο οικονομικά αποδοτική διαχείριση κρίσεων, με τις ΗΠΑ να διατηρούν τη δυνατότητα στοχευμένων και αποφασιστικών παρεμβάσεων όταν απαιτείται.
Κομβικό στοιχείο της στρατηγικής είναι η μετακύλιση ευθυνών προς τις χώρες του Κόλπου.
Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και, σε μικρότερο βαθμό, το Κατάρ καλούνται να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιφερειακή ασφάλεια, από την προστασία θαλάσσιων οδών έως την αποτροπή εχθρικών ενεργειών.
Οι ΗΠΑ διατηρούν ρόλο εγγυητή υψηλής ισχύος, αλλά αναμένουν από τους περιφερειακούς εταίρους να επωμιστούν το μεγαλύτερο βάρος της καθημερινής ασφάλειας.
Παράλληλα, η στρατηγική αναδεικνύει τη Μέση Ανατολή ως οικονομική και τεχνολογική πλατφόρμα.
Η έμφαση σε τομείς όπως η πυρηνική ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη, η αμυντική βιομηχανία και οι εφοδιαστικές αλυσίδες ευθυγραμμίζεται με τις φιλοδοξίες των χωρών του Κόλπου να εξελιχθούν σε κόμβους επενδύσεων, logistics και καινοτομίας, προσφέροντας ταυτόχρονα απτά οφέλη στην αμερικανική οικονομία.
Όσον αφορά το Ιράν, η στρατηγική παρουσιάζει την Τεχεράνη ως αποδυναμωμένη, αλλά οι πρόσφατες εσωτερικές αναταραχές και οι αυξημένες εντάσεις αυξάνουν την αβεβαιότητα.
Η Ουάσιγκτον διαμηνύει ότι είναι έτοιμη για στοχευμένη στρατιωτική δράση, ενώ αναμένει από το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου να αναλάβουν το κύριο βάρος της αποτροπής.
Η προσέγγιση αυτή καθησυχάζει, αλλά ταυτόχρονα προκαλεί ανησυχία για τον κίνδυνο κλιμάκωσης και τις επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια και στις ενεργειακές αγορές.
Συνολικά, η νέα Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας δεν αναμένεται να αιφνιδιάσει τις κυβερνήσεις του Κόλπου.
Αντίθετα, επιβεβαιώνει ότι αντιμετωπίζονται ως βασικοί πυλώνες σταθερότητας και όχι ως παθητικοί αποδέκτες αμερικανικών εγγυήσεων. Η στρατηγική του Τραμπ σκιαγραφεί ένα πιο απαιτητικό αλλά και πιο ισότιμο πλαίσιο συνεργασίας, στο οποίο η Μέση Ανατολή παραμένει κρίσιμη, όχι ως πεδίο ατέρμονων πολέμων, αλλά ως δοκιμαστικός χώρος για την εφαρμογή του δόγματος «ειρήνη μέσω ισχύος».
www.worldenergynews.gr
