Η λογική πίσω από τις «Golden Zones» είναι ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται μια καθολική ασπίδα απέναντι σε κάθε πιθανή πυραυλική επίθεση, αλλά ένα αξιόπιστο σύστημα προστασίας των κρίσιμων υποδομών που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της πυρηνικής αποτροπής και της στρατιωτικής διοίκησης
Καθώς οι ΗΠΑ επιχειρούν να προσαρμοστούν σε μια νέα και πιο επικίνδυνη πυρηνική εποχή — αυτό που αρκετοί αναλυτές αποκαλούν πλέον «τρίτη πυρηνική εποχή» — εντείνεται η συζήτηση για το ποιο θα πρέπει να είναι το μέλλον της αμερικανικής αντιπυραυλικής άμυνας.
Όπως διαβάζουμε στο Atlantic Council, η δεύτερη κυβέρνηση του Donald Trump έχει υιοθετήσει μία ιδιαίτερα φιλόδοξη προσέγγιση μέσω της πρωτοβουλίας «Golden Dome», η οποία στοχεύει στη δημιουργία ενός συνολικού αμυντικού συστήματος ικανού να προστατεύσει την αμερικανική επικράτεια από κάθε είδους αεροδιαστημική απειλή, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών πυραύλων από τη Ρωσία, την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και το Ιράν.
Η προσέγγιση αυτή σηματοδοτεί ριζική αλλαγή σε σχέση με τη στρατηγική που ακολουθούσαν οι ΗΠΑ από το National Missile Defense Act of 1999, η οποία προέβλεπε περιορισμένη αντιπυραυλική άμυνα απέναντι σε μικρότερες πυρηνικές δυνάμεις, ενώ η αποτροπή έναντι της Ρωσίας και της Κίνας βασιζόταν κυρίως στην πυρηνική ισορροπία τρόμου.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, η επιδίωξη μιας καθολικής και «αδιαπέραστης» αντιπυραυλικής ασπίδας ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές παρενέργειες για τη στρατηγική σταθερότητα. Ένα τόσο εκτεταμένο σύστημα θα ωθούσε τους αντιπάλους των ΗΠΑ να επενδύσουν ακόμη περισσότερο σε πυρηνικά οπλοστάσια και τεχνολογίες παράκαμψης αντιπυραυλικών συστημάτων, αυξάνοντας τελικά τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης.
Αντί για μια συνολική «Χρυσή Ασπίδα», οι συντάκτες προτείνουν ένα διαφορετικό μοντέλο: τις λεγόμενες «Golden Zones» — δηλαδή περιορισμένες «Χρυσές Ζώνες» προστασίας γύρω από κρίσιμες στρατιωτικές και κρατικές υποδομές. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε ένα σύστημα επιλεκτικής σημειακής άμυνας, το οποίο θα προστατεύει συγκεκριμένους στόχους υψηλής σημασίας αντί ολόκληρης της αμερικανικής επικράτειας.
Μεταξύ των κρίσιμων στόχων που προτείνεται να καλύπτονται περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις έγκαιρης προειδοποίησης, κέντρα πολιτικής ηγεσίας, υποδομές διατήρησης της κυβερνητικής λειτουργίας σε συνθήκες κρίσης, λιμάνια πυρηνικών υποβρυχίων, καθώς και ορισμένες στρατηγικές οικονομικές υποδομές όπως διυλιστήρια, φράγματα και ηλεκτρικοί υποσταθμοί.
Η λογική πίσω από τις «Golden Zones» είναι ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται μια καθολική ασπίδα απέναντι σε κάθε πιθανή πυραυλική επίθεση, αλλά ένα αξιόπιστο σύστημα προστασίας των κρίσιμων υποδομών που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της πυρηνικής αποτροπής και της στρατιωτικής διοίκησης.
Η ανάλυση υποστηρίζει ότι το μοντέλο αυτό είναι πολύ πιο οικονομικά βιώσιμο σε σχέση με το Golden Dome, καθώς απαιτεί σημαντικά μικρότερο αριθμό αναχαιτιστικών πυραύλων και μικρότερη τεχνολογική πολυπλοκότητα. Παράλληλα, προτείνεται η ακύρωση του σχεδίου ανάπτυξης νέου πανάκριβου αναχαιτιστή για το σύστημα Ground-Based Midcourse Defense και η εστίαση σε τεχνολογίες εντοπισμού, έγκαιρης προειδοποίησης και αναχαίτισης υπερηχητικών και cruise πυραύλων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αποφυγή ανάπτυξης διαστημικών αναχαιτιστικών συστημάτων, τα οποία θεωρούνται εξαιρετικά αποσταθεροποιητικά, καθώς θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη Ρωσία και την Κίνα σε επιτάχυνση εξοπλισμών στο διάστημα.
Οι συντάκτες σημειώνουν ότι η προσέγγιση των «Golden Zones» θα ήταν περισσότερο συμβατή με τη στρατηγική σταθερότητα και πιθανές μελλοντικές συμφωνίες ελέγχου εξοπλισμών, υπενθυμίζοντας ότι κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου αντίστοιχα περιορισμένα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας είχαν ενταχθεί στο πλαίσιο συμφωνιών όπως η Strategic Arms Limitation Talks και η Anti-Ballistic Missile Treaty.
Η ανάλυση επισημαίνει επίσης ότι οι βασικοί αντίπαλοι των ΗΠΑ έχουν ήδη επενδύσει σε προηγμένα συστήματα παράκαμψης αντιπυραυλικών ασπίδων. Παραδείγματα αποτελούν τα ρωσικά συστήματα Avangard, Poseidon και Burevestnik, καθώς και οι κινεζικές τεχνολογίες πολλαπλών πυρηνικών κεφαλών, παραπλανητικών στόχων και ηλεκτρονικών παρεμβολών.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, μια περιορισμένη σημειακή άμυνα θα ήταν πιο αποτελεσματική απέναντι σε υπερηχητικά οχήματα glide και πυραύλους cruise, οι οποίοι είναι δυσκολότερο να αντιμετωπιστούν μέσω μεγάλων συστημάτων άμυνας.
Η στρατηγική αυτή θεωρείται επίσης πιο καθησυχαστική για τους συμμάχους των ΗΠΑ, καθώς θα μπορούσε να ενισχύσει την προστασία κρίσιμων στρατιωτικών εγκαταστάσεων του NATO στην Ευρώπη και στην Ασία. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η ανάπτυξη νέων κοινών προγραμμάτων αντιπυραυλικής άμυνας με συμμάχους, ιδιαίτερα για την προστασία αεροπορικών βάσεων και υποδομών που θεωρούνται ευάλωτες σε ρωσικές ή βορειοκορεατικές πυραυλικές επιθέσεις.
Παρά τα πλεονεκτήματα, η ανάλυση αναγνωρίζει ότι παραμένουν σοβαρές προκλήσεις, ιδιαίτερα απέναντι σε συμβατικούς διηπειρωτικούς πυραύλους υψηλής ταχύτητας, οι οποίοι είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναχαιτιστούν στην τελική φάση της πτήσης τους. Ωστόσο, προτείνονται εναλλακτικές λύσεις, όπως η διατήρηση περιορισμένων εξωατμοσφαιρικών αναχαιτιστικών δυνατοτήτων, νέες συμφωνίες ελέγχου εξοπλισμών και επενδύσεις σε παθητικά μέτρα προστασίας όπως σκλήρυνση υποδομών, παραπλάνηση και κινητικότητα στρατηγικών συστημάτων.
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι οι ΗΠΑ θα εξυπηρετούσαν καλύτερα τα στρατηγικά τους συμφέροντα εγκαταλείποντας την ιδέα μιας πανεθνικής «Χρυσής Ασπίδας» και υιοθετώντας ένα πιο περιορισμένο αλλά πιο ρεαλιστικό και αξιόπιστο σύστημα «Χρυσών Ζωνών», το οποίο θα ενισχύει την αποτροπή χωρίς να πυροδοτεί ανεξέλεγκτη νέα κούρσα εξοπλισμών.
