Σύμφωνα με το Maritime Executive, οι ερευνητές του IISS ανέλυσαν 144 καταγεγραμμένα περιστατικά παραβίασης του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από drones και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι σημαντικός αριθμός αυτών πιθανότατα προήλθε από πλοία που συνδέονται με τη Ρωσία. Η εκτίμηση βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων AIS και δορυφορικών συστημάτων παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας
Πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας χρησιμοποιούνται από τις κρατικές της υπηρεσίες πληροφοριών για την εκτόξευση κατασκοπευτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών πάνω από χώρες της Δυτικής Ευρώπης τουλάχιστον από το 2024, σύμφωνα με νέα έκθεση του International Institute for Strategic Studies (IISS), η οποία επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν ακόμη αναπτύξει αποτελεσματικό μηχανισμό αντιμετώπισης της απειλής.
Οι ερευνητές του IISS ανέλυσαν 144 καταγεγραμμένα περιστατικά παραβίασης του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από drones και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι σημαντικός αριθμός αυτών πιθανότατα προήλθε από πλοία που συνδέονται με τη Ρωσία. Η εκτίμηση βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων AIS και δορυφορικών συστημάτων παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας.
Υποψίες για αντίστοιες πρακτικές είχαν διατυπωθεί και στο παρελθόν, ιδιαίτερα μετά τις επανειλημμένες υπερπτήσεις drones στο αεροδρόμιο της Κοπεγχάγης το 2025. Λίγο αργότερα, γαλλικές ειδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχείρηση στο δεξαμενόπλοιο Pushpa/Boracay, συνέλαβαν δύο αξιωματικούς του πληρώματος και έστειλαν, σύμφωνα με αναλυτές, σαφές μήνυμα προς τη Μόσχα, η οποία πάντως αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με το πλοίο.
Η νέα έκθεση του IISS χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη εκστρατεία επιτυχημένη για τη Ρωσία και ταυτόχρονα «στρατηγική αποτυχία» για την ευρωπαϊκή αεράμυνα, υποστηρίζοντας ότι τα υφιστάμενα συστήματα έχουν σχεδιαστεί κυρίως για την αντιμετώπιση πυραύλων και επανδρωμένων αεροσκαφών και όχι μικρών μη επανδρωμένων συστημάτων.
Οι συντάκτες της έκθεσης σημειώνουν επίσης ότι, με εξαίρεση μία υπόθεση που αφορούσε το ρωσικό κατασκοπευτικό πλοίο Zhigulevsk, καμία ευρωπαϊκή κυβέρνηση δεν έχει αποδώσει δημόσια στη Ρωσία τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου ούτε έχει αναγνωρίσει την ύπαρξη μιας συντονισμένης ρωσικής εκστρατείας με χρήση drones στη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η έλλειψη κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι κάθε κράτος αντιμετώπισε τα περιστατικά μεμονωμένα, χωρίς να συνδυάσει τα διαθέσιμα στοιχεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η έκθεση εκτιμά ότι η Μόσχα πέτυχε πολλαπλούς στόχους μέσω των συγκεκριμένων επιχειρήσεων. Μεταξύ άλλων, απέκτησε πολύτιμες πληροφορίες για την ταχύτητα αντίδρασης των ευρωπαϊκών αρχών σε περιστατικά παραβίασης του εναέριου χώρου, αξιολόγησε τα μέτρα ασφαλείας σε κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις –συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών υποδομών–, προκάλεσε επιχειρησιακή αναστάτωση σε χώρες που στηρίζουν την Ουκρανία και δημιούργησε μια σταδιακή «κανονικοποίηση» των παραβιάσεων από ρωσικά drones.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τη γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Εγκληματολογικών Ερευνών (BKA), μόνο μέσα στο 2025 καταγράφηκαν 1.072 περιστατικά εισόδου μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε ευαίσθητες περιοχές της Γερμανίας.
Παράλληλα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ανάγκη χρήσης drones αποκαλύπτει και έναν περιορισμό των ρωσικών δυνατοτήτων πληροφοριών, καθώς εάν η Μόσχα διέθετε αποτελεσματικότερα δορυφορικά μέσα ή εκτεταμένο δίκτυο πρακτόρων στο έδαφος, πιθανότατα θα επέλεγε αυτές τις μεθόδους συλλογής πληροφοριών.
Το IISS καταλήγει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να στερείται ενός ολοκληρωμένου πλαισίου αντιμετώπισης τέτοιων απειλών. Αν και έχει θεσπιστεί η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Άμυνας κατά Drones (European Drone Defence Initiative - EDDI), το υφιστάμενο πλαίσιο δεν καλύπτει την αντιμετώπιση drones που εκτοξεύονται από εμπορικά πλοία ή δεξαμενόπλοια.
www.worldenergynews.gr
