Την παραγωγική της ικανότητα στον τομέα των βαλλιστικών πυραύλων φαίνεται να ενισχύει η Σαουδική Αραβία, επεκτείνοντας εγκαταστάσεις που ενδέχεται να προορίζονται για την κατασκευή μεγαλύτερων πυραύλων στερεού καυσίμου. Σύμφωνα με ανάλυση εμπορικών δορυφορικών εικόνων που επικαλείται το Reuters, οι νέες υποδομές θα μπορούσαν να υποστηρίξουν πυραυλικά συστήματα με μεγαλύτερο βεληνεκές ή δυνατότητα μεταφοράς βαρύτερων φορτίων.
Η αξιολόγηση βασίζεται σε εικόνες της Planet Labs από το συγκρότημα αλ-Ντουαντίμι, περίπου 200 χιλιόμετρα δυτικά του Ριάντ, οι οποίες καλύπτουν την περίοδο από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Σεπτέμβριο του 2026. Οι ερευνητές Σαμ Λερ και Μάικλ Ντόιτσμαν, από το Foreign Policy Research Institute (FPRI), εντόπισαν νέες κατασκευές που, κατά την εκτίμησή τους, συνδέονται με την παραγωγή πυραυλικών κινητήρων στερεού προωθητικού.
Η πιθανή ενίσχυση των δυνατοτήτων του Ριάντ θα μπορούσε να μεταβάλει τις στρατιωτικές ισορροπίες στην περιοχή, προσφέροντας στη Σαουδική Αραβία μεγαλύτερη δυνατότητα αποτροπής έναντι του Ιράν και περιορίζοντας την εξάρτησή της από ξένα οπλικά συστήματα.
Παράλληλα, όμως, εγείρονται ανησυχίες για έναν νέο περιφερειακό ανταγωνισμό εξοπλισμών, αλλά και για τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να υπάρξουν στις σχέσεις του βασιλείου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι αποκαλύπτουν οι δορυφορικές εικόνες
Σύμφωνα με την ανάλυση του FPRI, ένα από τα νέα κτίρια φαίνεται να προορίζεται για την εγκατάσταση φρεατίων χύτευσης, δηλαδή ειδικών κοιλοτήτων στις οποίες το μείγμα στερεού προωθητικού χύνεται στο περίβλημα του πυραυλικού κινητήρα και αφήνεται να στερεοποιηθεί.
Το κτίριο εκτιμάται ότι είναι τουλάχιστον διπλάσιο σε μέγεθος από την υφιστάμενη εγκατάσταση που θεωρείται ότι φιλοξενεί αντίστοιχο εξοπλισμό. Στις δύο πλευρές του διακρίνονται κατασκευές που παραπέμπουν σε βαριά προστατευτικά τοιχώματα, σχεδιασμένα να περιορίζουν τις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης τυχαίας έκρηξης στις γειτονικές εγκαταστάσεις.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ένα δεύτερο νέο κτίριο, το οποίο ενδέχεται να χρησιμοποιείται για την αποθήκευση συστατικών καυσίμου ή ολοκληρωμένων εξαρτημάτων πυραύλων.
«Οι εικόνες υποδηλώνουν ότι η Σαουδική Αραβία επεκτείνει τις υποδομές του συγκροτήματος παραγωγής πυραύλων, πιθανότατα με σκοπό την κατασκευή μεγαλύτερων πυραύλων, οι οποίοι θα μπορούσαν να μεταφέρουν βαρύτερα φορτία ή να έχουν μεγαλύτερο βεληνεκές», έγραψαν οι δύο ερευνητές.
Η εκτίμηση δεν αποτελεί επιβεβαίωση ότι οι εγκαταστάσεις θα χρησιμοποιηθούν για συγκεκριμένο τύπο πυραύλου. Ωστόσο, η ανάλυση εξετάστηκε και από άλλους ειδικούς που μίλησαν στο Reuters, μεταξύ των οποίων ερευνητές του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), του οργανισμού CNA και της εταιρείας αμυντικών πληροφοριών Janes.
Η Janes ανέφερε ότι οι νέες κατασκευές ενδέχεται να υποδηλώνουν είτε επέκταση της παραγωγικής ικανότητας είτε προετοιμασία για την ανάπτυξη πυραύλων μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Οι ενδείξεις για κινεζική τεχνολογία
Η σύνθεση του σαουδαραβικού πυραυλικού οπλοστασίου και τα χαρακτηριστικά των εγκαταστάσεων αλ-Ντουαντίμι παραπέμπουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, σε κινεζική τεχνολογική συνδρομή.
Το Ριάντ είχε αποκτήσει μυστικά περίπου 40 βαλλιστικούς πυραύλους DF-3 υγρών καυσίμων από την Κίνα το 1987, σύμφωνα με εκτίμηση της CIA του 1991, η οποία αποχαρακτηρίστηκε αργότερα. Δύο από αυτούς παρουσιάστηκαν δημόσια για πρώτη φορά σε στρατιωτική παρέλαση τον Απρίλιο του 2014.
Πιο πρόσφατα, η ομάδα του FPRI εντόπισε σε βίντεο και φωτογραφίες που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συντρίμμια τα οποία εκτίμησε ότι ανήκουν σε πύραυλο κινεζικού σχεδιασμού DF-15, ο οποίος φέρεται να είχε εκτοξευθεί από τη Σαουδική Αραβία στην Υεμένη.
Ο Σαμ Λερ εκτίμησε ότι το βασίλειο ενδέχεται πλέον να παράγει τον DF-15, πύραυλο στερεού καυσίμου, ενώ η επέκταση στο αλ-Ντουαντίμι θα μπορούσε να συνδέεται με την παραγωγή του μεγαλύτερου βεληνεκούς DF-21 ή ενός αντίστοιχου συστήματος.
Οι στρατιωτικές δυνάμεις προτιμούν συχνά τους πυραύλους στερεού καυσίμου επειδή μπορούν να αποθηκεύονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα και να εκτοξεύονται ταχύτερα από τους πυραύλους υγρών καυσίμων. Η ανάπτυξη σχετικής παραγωγικής υποδομής θα μπορούσε επομένως να ενισχύσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την αυτάρκεια της Σαουδικής Αραβίας.
Η στροφή προς την Κίνα αποδίδεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters, στους περιορισμούς που εφαρμόζει εδώ και χρόνια η Ουάσιγκτον στις εξαγωγές πυραυλικών συστημάτων μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Η σαουδαραβική πρεσβεία και το υπουργείο Πληροφοριών δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό. Ούτε η κινεζική πρεσβεία και το υπουργείο Άμυνας της Κίνας έδωσαν απάντηση, ενώ η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει και ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε στο σχετικό αίτημα.
Πώς θα επηρεάζονταν οι ισορροπίες με το Ιράν
Η απόκτηση πυραύλων μεγαλύτερου βεληνεκούς θα μπορούσε να διευρύνει τις επιλογές της Σαουδικής Αραβίας σε περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν. Ο Σάσα Μπρουχμαν, ερευνητής του IISS, εκτίμησε ότι τέτοια συστήματα θα επέτρεπαν στο Ριάντ να πλήξει στόχους στο ιρανικό έδαφος χωρίς να χρειάζεται να θέσει σε άμεσο κίνδυνο τα μαχητικά F-15 αμερικανικής κατασκευής που διαθέτει, τα οποία θα έπρεπε να επιχειρήσουν απέναντι στην ιρανική αεράμυνα.
«Το Ιράν έχει το προβάδισμα, επειδή οι πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη του μπορούν να πλήξουν τη Σαουδική Αραβία οπουδήποτε θέλει. Οι Σαουδάραβες θα μπορούσαν να περιορίσουν κάπως αυτό το χάσμα δυνατοτήτων», δήλωσε ο Μπρουχμαν, ο οποίος εξέτασε την ανάλυση του FPRI κατόπιν αιτήματος του Reuters.
Ο ίδιος συμφώνησε ότι οι νέες εγκαταστάσεις ενδέχεται να προορίζονται για την παραγωγή ισχυρότερων πυραύλων στερεού καυσίμου.
Η εξέλιξη εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση ενίσχυσης των στρατιωτικών δυνατοτήτων στη Μέση Ανατολή. Ο Ντέκερ Έβελεθ, αναλυτής του CNA που παρακολουθεί τις κατασκευαστικές εργασίες στο αλ-Ντουαντίμι μέσω δορυφορικών εικόνων, συμφώνησε με την αξιολόγηση του FPRI και επισήμανε ότι αντίστοιχες προσπάθειες παρατηρούνται και σε άλλες χώρες.
«Αυτό αναπαράγεται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Βλέπουμε ακριβώς το ίδιο να συμβαίνει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Βλέπουμε ακριβώς το ίδιο να συμβαίνει στην Τουρκία. Όλοι το κάνουν πλέον», ανέφερε.
Οι επιπτώσεις στις σχέσεις με τις ΗΠΑ και την πυρηνική συνεργασία
Η επέκταση των πυραυλικών εγκαταστάσεων θα μπορούσε να προκαλέσει και πολιτικές συνέπειες στην Ουάσιγκτον, ενισχύοντας τις αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο απέναντι σε μια συμφωνία πολιτικής πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία.
Στο πλαίσιο της υπό συζήτηση συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα βοηθούσαν το Ριάντ να αναπτύξει δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι επικριτές της πρωτοβουλίας υποστηρίζουν ότι δεν προβλέπονται επαρκείς εγγυήσεις ώστε να αποτραπεί η ενδεχόμενη μυστική ανάπτυξη πυρηνικού όπλου. Η Σαουδική Αραβία έχει αρνηθεί ότι σχεδιάζει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Οι ανησυχίες αυτές προστίθενται στον προβληματισμό για τη διάδοση προηγμένων πυραυλικών συστημάτων και τον κίνδυνο κλιμάκωσης του ανταγωνισμού εξοπλισμών στην περιοχή.
Επέκταση με ορίζοντα παραγωγής έως το τέλος του έτους
Η ανάλυση του FPRI τοποθετεί την έναρξη των εργασιών επέκτασης στο αλ-Ντουαντίμι στον Απρίλιο του 2025. Οι πρώτες παρεμβάσεις περιλάμβαναν αποψίλωση, καθαρισμό του εδάφους και εκσκαφές για το κτίριο που εκτιμάται ότι προορίζεται για αποθήκευση. Οι εργασίες στο κτίριο που πιθανολογείται ότι θα φιλοξενήσει τα φρεάτια χύτευσης άρχισαν αργότερα τον ίδιο μήνα ή στις αρχές Μαΐου.
Σε δορυφορική εικόνα της 12ης Δεκεμβρίου 2025, οι ερευνητές εντόπισαν δύο βαθιά φρεάτια στο εσωτερικό του κτιρίου, το οποίο δεν είχε ακόμη στέγη. Σε εικόνα της 18ης Σεπτεμβρίου 2026, η στέγη παρέμενε εν μέρει ημιτελής, ενώ είχαν κατασκευαστεί βαριά πλευρικά τοιχώματα για την εκτροπή του ωστικού κύματος σε περίπτωση έκρηξης.
Σύμφωνα με το FPRI, οι τοίχοι παρουσιάζουν ομοιότητες με αντίστοιχες κατασκευές σε αμερικανικές και ιρανικές εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων, στοιχείο που ενισχύει —χωρίς να αποδεικνύει οριστικά— την εκτίμηση ότι το κτίριο προορίζεται για τη χύτευση κινητήρων στερεού προωθητικού.
Η ολοκλήρωση των στεγών θα μπορούσε να απαιτήσει σχετικά περιορισμένο χρόνο, σύμφωνα με την έκθεση, ενώ η εγκατάσταση του εξοπλισμού χύτευσης ενδέχεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες. Με βάση αυτή την εκτίμηση, η νέα μονάδα θα μπορούσε να είναι έτοιμη να ξεκινήσει παραγωγή πυραύλων ακόμη και έως το τέλος του 2026.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση από τη Σαουδική Αραβία για τον τελικό προορισμό των νέων εγκαταστάσεων ή για το εάν αυτές θα χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή συγκεκριμένων τύπων πυραύλων.
www.worldenergynews.gr
