Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 11/2 η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ για τροποποίηση Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς και του Χρηματιστηρίου Ενέργειας για την τροποποίηση του Κανονισμού Λειτουργίας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς
Εντατική είναι η προετοιμασία των φορέων της αγοράς για την ενσωμάτωση των πρώτων μονάδων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό ο ΑΔΜΗΕ εισηγείται την τροποποίηση Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς, ενώ το Χρηματιστήριο Ενέργειας την τροποποίηση του Κανονισμού Λειτουργίας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς.
Τα σχετικά κείμενα δόθηκαν σε δημόσια διαβούλευση από τη ΡΑΑΕΥ, η οποία θα διαρκέσει έως τις 11 Φεβρουαρίου.
Στον Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς οι τροποποιήσεις αφορούν στις ενότητες 9, 10 και 11. Σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ οι τροποποιήσεις της ενότητας 10 αφορούν στην τυπική ενσωμάτωση στον Κώδικα της νέας κατηγορίας μετρητικών διατάξεων που αφορούν στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης, ενώ οι τροποποιήσεις στις ενότητες 9 και 11 αφορούν στην τυπική διατύπωση ότι οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ως χρήστες του ΕΣΜΗΕ καταβάλλουν Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος στον ΑΔΜΗΕ.
Περισσότερο περίπλοκες και εξειδικευμένες είναι οι εισηγήσεις του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας και αφορούν στην:
- Τροποποίηση της μεθοδολογίας εφαρμογής κανόνων αποδοχής Εντολών Αγοράς/ Πώλησης με αλληλένδετη τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας και στην Ενδοημερήσια Αγορά.
- Τροποποίηση της απόφασης σχετικά με την πρόσβαση των Συμμετεχόντων σε συγκεκριμένους Τύπους Εντολών.
- Τροποποίηση της Εκτελεστικής Απόφασης αναφορικά με τις «Διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου στο Σύστημα Εκκαθάρισης».
Σε ότι αφορά τη μεθοδολογία εφαρμογής κανόνων αποδοχής και περικοπής Εντολών Αγοράς και Πώλησης με αλληλένδετη τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας και στις Ενδοημερήσιες Αγορές, η πρόταση αποσκοπεί στη διασφάλιση της διαφάνειας, της ακεραιότητας και της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων, σε περιπτώσεις όπου περισσότερες εντολές ανταγωνίζονται στην ίδια τιμή.
Όπως επισημαίνει το ΕΧΕ, μετά την επίλυση της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και των Ενδοημερήσιων Δημοπρασιών, προκύπτουν αποτελέσματα σύζευξης που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις τιμές εκκαθάρισης, τους όγκους αντιστοίχισης και την κατάσταση αποδοχής των εντολών.
Κατανομή εντολών
Στο στάδιο αυτό, και ιδίως κατά τη διαδικασία κατανομής ποσοτήτων υβριδικών εντολών καμπύλης, μπορεί να εμφανιστούν περιπτώσεις όπου περισσότερες εντολές αγοράς ή πώλησης έχουν την ίδια τιμή και διεκδικούν περιορισμένη διαθέσιμη ποσότητα. Οι εντολές αυτές χαρακτηρίζονται ως εντολές με αλληλένδετη τιμή και απαιτούν ειδική μεταχείριση.
Η εισήγηση αναλύει τρεις βασικές κατηγορίες τέτοιων περιπτώσεων:
- όταν η τιμή εκκαθάρισης συμπίπτει με την ανώτατη ή κατώτατη επιτρεπόμενη τιμή της αγοράς,
- όταν τέμνει τμήμα της σωρευτικής καμπύλης πώλησης που προέρχεται από περισσότερες υβριδικές εντολές και
- όταν αντίστοιχα τέμνει τμήμα της σωρευτικής καμπύλης αγοράς.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ενδέχεται να απαιτηθεί μερική αποδοχή ή περικοπή εντολών, ώστε να διατηρηθεί το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις Εντολές με Αποδοχή Τιμής και Προτεραιότητα Εκτέλεσης, οι οποίες υποβάλλονται στην ανώτατη ή κατώτατη τιμή και λειτουργούν ως εντολές «price-taking».
Το ΕΧΕ διευκρινίζει ότι, όπου είναι δυνατόν, η περικοπή τέτοιων εντολών αποφεύγεται μέσω τοπικής αντιστοίχισης αντίθετων κατευθύνσεων εντός της ίδιας ζώνης προσφορών. Όταν όμως αυτό δεν είναι εφικτό, προτείνεται σαφής και προκαθορισμένη σειρά περικοπής.
Ιεράρχηση περικοπών
Η εισήγηση του ΕΧΕ προτείνει αναλυτική ιεράρχηση περικοπών για την Αγορά Επόμενης Ημέρας, τις Ενδοημερήσιες Δημοπρασίες και τη Συνεχή Συναλλαγή, καλύπτοντας ειδικές κατηγορίες όπως ΑΠΕ, αποθήκευση, εισαγωγές, εξαγωγές και υποχρεωτικές εγχύσεις. Στόχος είναι η ελαχιστοποίηση των στρεβλώσεων, η ενίσχυση της προβλεψιμότητας και η ομαλή λειτουργία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα το ΕΧΕ κατέθεσε στη ΡΑΑΕΥ εισήγηση με αντικείμενο την εισαγωγή Κυκλικών Εντολών Πακέτου και την επέκταση της πρόσβασης σε Εντολές Πακέτου στην Αγορά Επόμενης Ημέρας.
Όπως επισημαίνει το ΕΧΕ, οι μονάδες αποθήκευσης λειτουργούν σε αδιαίρετους κύκλους φόρτισης και εκφόρτισης, γεγονός που δεν μπορεί να αποδοθεί αποτελεσματικά μέσω ανεξάρτητων εντολών αγοράς και πώλησης. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η εισαγωγή των Κυκλικών Εντολών Πακέτου, ενός νέου εξειδικευμένου τύπου εντολής, όπου μια εντολή αγοράς και μια εντολή πώλησης συνδέονται και είτε γίνονται αποδεκτές ταυτόχρονα είτε απορρίπτονται πλήρως. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η τεχνική εφικτότητα και η οικονομική βιωσιμότητα της λειτουργίας της αποθήκευσης.
Παράλληλα, η εισήγηση εξετάζει τις επιπτώσεις που έχει η ευρύτερη χρήση Εντολών Πακέτου στη διαμόρφωση της Τιμής Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας.
Σύμφωνα με το ΕΧΕ, οι Εντολές Πακέτου, λόγω της δομής τους, μπορεί να προκαλέσουν αυξημένη μεταβλητότητα και απότομες μεταβολές στις τιμές, απομακρύνοντάς τες από το βραχυπρόθεσμο οριακό κόστος παραγωγής.
Αντίθετα, οι Υβριδικές Εντολές συμβάλλουν σε πιο ομαλή και αντιπροσωπευτική διαμόρφωση τιμής, καθώς επιτρέπουν στον αλγόριθμο σύζευξης EUPHEMIA να εντοπίζει τιμές που αντανακλούν καλύτερα την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΧΕ πραγματοποίησε εκτενή ανάλυση προσομοιώσεων βασισμένη σε πραγματικά δεδομένα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας από τρεις αντιπροσωπευτικές εβδομάδες του 2023. Εξετάστηκαν οκτώ διαφορετικά σενάρια, τα οποία αποτυπώνουν τη σταδιακή αύξηση της πρόσβασης σε Εντολές Πακέτου από διαφορετικές κατηγορίες συμμετεχόντων, όπως μονάδες ΑΠΕ, υδροηλεκτρικά, υδραντλητικές μονάδες, χαρτοφυλάκια αποθήκευσης και απόκρισης ζήτησης.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αυξημένη χρήση Εντολών Πακέτου οδηγεί σε ήπια αύξηση της μέσης τιμής και της διακύμανσης της Τιμής Εκκαθάρισης, καθώς και σε σταδιακή μείωση της συσχέτισης με το Καθαρό Φορτίο.
Ωστόσο, σύμφωνα με το ΕΧΕ η συσχέτιση παραμένει σε ικανοποιητικά επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η λειτουργία της αγοράς δεν αλλοιώνεται ουσιαστικά.
Με βάση τα παραπάνω, το ΕΧΕ εισηγείται την τροποποίηση της ισχύουσας απόφασης της ΡΑΑΕΥ, προκειμένου να επιτραπεί η εισαγωγή Κυκλικών Εντολών Πακέτου, η επέκταση της χρήσης Εντολών Πακέτου σε όλες τις κατανεμόμενες οντότητες και η αύξηση του ανώτατου ορίου ποσότητας ανά Εντολή Πακέτου στα 350 MW. Στόχος είναι η ενίσχυση της ευελιξίας, η ομαλή ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και η διατήρηση της αποτελεσματικής λειτουργίας της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
