Από τα GW στα Gigaprojects: Το πράσινο υδρογόνο, η Ελλάδα και η νέα γενιά μηχανικών που σχεδιάζει την ενεργειακή μετάβαση

Η επόμενη ενεργειακή δεκαετία θα κριθεί στην υλοποίηση.

Η παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση εισέρχεται σε μια νέα φάση. Η περίοδος των στρατηγικών εξαγγελιών και των τεχνολογικών πιλοτικών εφαρμογών δίνει σταδιακά τη θέση της στην εποχή των πραγματικών έργων μεγάλης κλίμακας, των επενδύσεων δισεκατομμυρίων και της ανάπτυξης νέων ενεργειακών υποδομών. Σε αυτό το περιβάλλον, το πράσινο υδρογόνο αναδεικνύεται ως ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της νέας ενεργειακής οικονομίας. 

Δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη τεχνολογία καθαρής ενέργειας, αλλά έναν στρατηγικό ενεργειακό φορέα που μπορεί να συνδέσει την ηλεκτροπαραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με τομείς που δύσκολα μπορούν να εξηλεκτριστούν άμεσα. 

Η βαριά βιομηχανία, η ναυτιλία, η παραγωγή συνθετικών καυσίμων, η αποθήκευση ενέργειας μεγάλης διάρκειας και ορισμένες εφαρμογές υψηλής θερμοκρασίας αποτελούν πεδία όπου το υδρογόνο μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. 

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια ζήτηση υδρογόνου έφτασε περίπου τους 100 εκατομμύρια τόνους το 2024, παρουσιάζοντας σταθερή ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η μεγάλη πλειονότητα αυτής της παραγωγής εξακολουθεί να βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα, κυρίως φυσικό αέριο και άνθρακα. Το υδρογόνο χαμηλών εκπομπών άνθρακα αντιπροσωπεύει ακόμη λιγότερο από 1% της συνολικής παραγωγής, γεγονός που καταδεικνύει ότι η πραγματική ενεργειακή μετάβαση βρίσκεται ακόμη μπροστά μας. 

Η πρόκληση πλέον δεν είναι να αποδείξουμε ότι το πράσινο υδρογόνο είναι τεχνικά εφικτό. Η πρόκληση είναι να δημιουργήσουμε οικονομικά βιώσιμα, ασφαλή και βιομηχανικά ώριμα συστήματα παραγωγής και χρήσης. 

Η μηχανική πρόκληση πίσω από την οικονομία του υδρογόνου

Το πράσινο υδρογόνο παράγεται μέσω ηλεκτρόλυσης νερού με χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Παρότι η αρχή της διαδικασίας είναι απλή, η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου έργου αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο τεχνικό εγχείρημα. 

Ένα σύγχρονο έργο πράσινου υδρογόνου απαιτεί τον συνδυασμό: 

• μεγάλης κλίμακας μονάδων ΑΠΕ 

• συστημάτων ηλεκτρόλυσης 

• υποδομών ηλεκτρικής διασύνδεσης 

• διαχείρισης και επεξεργασίας νερού 

• συμπίεσης και αποθήκευσης υδρογόνου 

• δικτύων μεταφοράς ή τερματικών εγκαταστάσεων 

• τελικών εφαρμογών στη βιομηχανία και τις μεταφορές

Για κάθε κιλό πράσινου υδρογόνου απαιτούνται περίπου 50 έως 55 kWh ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η θεωρητική κατανάλωση νερού ανέρχεται περίπου στα 9 λίτρα ανά κιλό υδρογόνου, χωρίς να υπολογίζονται οι ανάγκες επεξεργασίας, ψύξης και βοηθητικών συστημάτων. Αυτό σημαίνει ότι η οικονομία υδρογόνου δεν είναι μόνο θέμα ενεργειακής παραγωγής. Είναι θέμα ολοκληρωμένου σχεδιασμού υποδομών.

Εδώ βρίσκεται ο κρίσιμος ρόλος των μηχανικών. Η νέα γενιά ενεργειακών έργων απαιτεί επαγγελματίες που μπορούν να συνδυάσουν τεχνική γνώση, περιβαλλοντικές απαιτήσεις, οικονομική ανάλυση και κατανόηση των διεθνών κανονιστικών πλαισίων.

Η Ευρώπη επενδύει στο υδρογόνο, αλλά η υλοποίηση παραμένει η μεγάλη πρόκληση 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει το υδρογόνο στο επίκεντρο της στρατηγικής της για την απανθρακοποίηση και την ενεργειακή ανεξαρτησία. Μέσω του σχεδίου REPowerEU, η Ευρώπη έχει θέσει στόχο την παραγωγή 10 εκατομμυρίων τόνων ανανεώσιμου υδρογόνου ετησίως έως το 2030, καθώς και την εισαγωγή επιπλέον 10 εκατομμυρίων τόνων για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών. 

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει στόχο ανάπτυξης τουλάχιστον 40 GW ηλεκτρολυτών ανανεώσιμου υδρογόνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030. Ωστόσο, η μετάβαση από τους στόχους στην πράξη απαιτεί: 

• σταθερό επενδυτικό περιβάλλον 

• ανταγωνιστικό κόστος ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας 

• σαφείς κανόνες πιστοποίησης του πράσινου υδρογόνου 

• ανάπτυξη υποδομών μεταφοράς και αποθήκευσης 

• δημιουργία αγορών ζήτησης Η ενεργειακή μετάβαση θα κριθεί όχι μόνο στα εργαστήρια και στις πολιτικές αποφάσεις, αλλά στα εργοτάξια, στα βιομηχανικά πάρκα και στις υποδομές που θα κατασκευαστούν την επόμενη δεκαετία.

Η Ελλάδα ως περιφερειακός κόμβος πράσινου υδρογόνου

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά στρατηγικά πλεονεκτήματα για να συμμετέχει ενεργά στη νέα ενεργειακή οικονομία. 

Το υψηλό ηλιακό και αιολικό δυναμικό της χώρας, η γεωγραφική της θέση μεταξύ Ευρώπης, Βαλκανίων και Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και η ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία δημιουργούν σημαντικές προϋποθέσεις ανάπτυξης. Η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε κόμβο παραγωγής, μεταφοράς και χρήσης πράσινου υδρογόνου, ιδιαίτερα μέσω της διασύνδεσης με βιομηχανικές περιοχές, λιμένες και ενεργειακές υποδομές. 

Έργα όπως το White Dragon στη Δυτική Μακεδονία ανέδειξαν τη δυνατότητα ανάπτυξης μεγάλης κλίμακας εφαρμογών υδρογόνου στην Ελλάδα, ενώ η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών και φορέων σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες δείχνει ότι υπάρχει τεχνογνωσία και ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο τομέα. Η επόμενη πρόκληση είναι η δημιουργία ενός σταθερού οικοσυστήματος που θα συνδέει την παραγωγή καθαρής ενέργειας με πραγματική βιομηχανική ζήτηση. ESG, γυναίκες μηχανικοί και η νέα ενεργειακή ηγεσία 

Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο μέσα από τεχνικούς και οικονομικούς δείκτες. 

Η κοινωνική και διοικητική διάσταση του ESG αποκτά πλέον στρατηγική σημασία. Η συμμετοχή περισσότερων γυναικών στους κλάδους STEM, στην ενεργειακή μηχανική και στις θέσεις λήψης αποφάσεων αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για τη δημιουργία πιο καινοτόμων και ανθεκτικών οργανισμών. Ως γυναίκα πολιτικός μηχανικός από την Ξάνθη και μέλος της διεθνούς κοινότητας Women in Green Hydrogen, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό ότι η νέα ενεργειακή εποχή δημιουργεί χώρο για ανθρώπους με διαφορετικές διαδρομές και εμπειρίες. Η παρουσία μιας νέας γυναίκας μηχανικού από την ελληνική περιφέρεια σε έναν διεθνή τεχνολογικό κλάδο δεν αποτελεί εξαίρεση. 

Αποτελεί ένδειξη ότι η γνώση, η εξειδίκευση και η καινοτομία μπορούν να αναπτυχθούν παντού όταν υπάρχουν οι κατάλληλες ευκαιρίες. Η ενεργειακή μετάβαση χρειάζεται περισσότερες γυναίκες όχι μόνο ως συμμετέχουσες, αλλά ως δημιουργούς στρατηγικής, επικεφαλής έργων και αποφασίζουσες. Το μέλλον θα ανήκει σε αυτούς που μπορούν να υλοποιήσουν Το πράσινο υδρογόνο βρίσκεται στο σημείο όπου το όραμα πρέπει να μετατραπεί σε πραγματικότητα. Η επόμενη δεκαετία θα καθοριστεί από την ικανότητά μας να σχεδιάσουμε και να κατασκευάσουμε υποδομές που θα υποστηρίξουν ένα νέο ενεργειακό μοντέλο. Η τεχνολογία υπάρχει. Οι επενδύσεις αυξάνονται. Οι στρατηγικές έχουν διαμορφωθεί. 

Το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία ανθρώπινου δυναμικού που μπορεί να ενώσει τη μηχανική γνώση, τη διεθνή συνεργασία και την καινοτομία. Το πράσινο υδρογόνο δεν είναι απλώς η επόμενη ενεργειακή λύση. Είναι ένα νέο βιομηχανικό οικοσύστημα και η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από τους ανθρώπους που θα το σχεδιάσουν και θα το υλοποιήσουν. 

Η Μελίς Μάλκο είναι Πολιτικός Μηχανικός και ιδρύτρια της διεθνούς ομάδας B Hydrogen, με αντικείμενο την ανάπτυξη συνεργασιών, γνώσης και καινοτομίας στον τομέα του πράσινου υδρογόνου. Συμμετέχει στη διεθνή κοινότητα Women in Green Hydrogen, προωθώντας τη συμμετοχή των γυναικών στη μηχανική, στην ενεργειακή μετάβαση και στις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.

 

www.worldenergynews.gr