Οι επιπτώσεις της νέας ενεργειακής κρίσης που πυροδοτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ειδικά σε ότι αφορά το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, φαίνεται πως οδηγούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να «ξηλώσει» τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων (CISAF) καθιστώντας τους περισσότερο ευέλικτους και αποτελεσματικούς.
Άλλωστε δεν θα είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή χαλαρώνει τον έλεγχο των δημόσιων επιδοτήσεων για την αντιμετώπιση μιας κρίσης. Το ίδιο είχε συμβεί τόσο κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid όσο και μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η πρόθεση της Επιτροπής να επαναξιολογήσει τους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων για τη βιομηχανία προκύπτει από πρόσφατες δηλώσεις της εκτελεστικής αντιπροέδρου της Κομισιόν Τερέζα Ριμπέρα σε συνέδριο στο Βερολίνο. Όπως είπε χαρακτηριστικά το εγχειρίδιο κανόνων της ΕΕ για τη δημόσια στήριξη της βιομηχανίας θα μπορούσε να τροποποιηθεί.
Η Ριμπέρα σημείωσε ότι το νέο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να βοηθήσει τις χώρες της ΕΕ να υποστηρίξουν την απαλλαγή από τον άνθρακα - CISAF - έχει γίνει ακόμη πιο επίκαιρο υπό το φως των τρεχουσών εξελίξεων και έθεσε την προοπτική περαιτέρω συζητήσεων σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του.
«Είναι κατάλληλο εργαλείο για την παροχή απαντήσεων σε βαθιές αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας. Αυτή είναι πιθανώς μια συζήτηση που πρέπει να γίνει - ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί ο κόσμος τις επόμενες εβδομάδες και μήνες».
Υπενθυμίζεται ότι το CISAF, που τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2025, καθορίζει τα κριτήρια για τις χώρες της ΕΕ ώστε να υποστηρίξουν την απαλλαγή της βιομηχανίας από τις εκπομπές άνθρακα χωρίς να παραβιάζουν την γενική απαγόρευση της Ένωσης για την παροχή κρατικής βοήθειας. Ωστόσο ο κανονισμός θεωρείται εξαιρετικά περιοριστικός και δύσκολα αξιοποιήσιμος από τις επιχειρήσεις.
Προστασία της ανταγωνιστικότητας
Η σημασία του θέματος αναδεικνύεται και από το γεγονός ότι οι ενεργοβόρες βιομηχανίες της Ευρώπης έχουν υποβάλει μια σειρά προτάσεων εν όψει της Συνόδου Κορυφής στις 19-20 Μαρτίου.
Όπως τονίζεται στη σχετική επιστολή του «χωρίς περαιτέρω δράση, κινδυνεύουμε να εγκλωβίσουμε την Ευρώπη σε μια δαπανηρή, εύθραυστη απαλλαγή από της εκπομπές άνθρακα, πληρώνοντας το πλήρες κόστος αλλά χωρίς να αποκομίσουμε τα οφέλη της.
Ζητούν λοιπόν από τη Σύνοδο Κορυφής να εγκρίνει επείγοντα, στοχευμένα μέτρα για την προστασία της ανταγωνιστικότητας και την ενεργοποίηση του εξηλεκτρισμού της βιομηχανίας που συνοψίζονται στα εξής:
- Προσδιορισμό του συνολικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στη βιομηχανία στο όριο των 50 ευρώ/MWh ως βασικό δείκτη απόδοσης που προσδιορίζεται από το Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για Καθαρή Βιομηχανική Συμφωνία (CISAF) σε ολόκληρη την ΕΕ
- Αξιολόγηση της λειτουργίας των βραχυπρόθεσμων αγορών ηλεκτρισμού από την Κομισιόν έως τον Ιούνιο του 2026, προκειμένου να εντοπιστούν οι ανεπάρκειες και ο αντίκτυπος τους στην ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων βιομηχανιών
- Προστασία της βιομηχανίας από το αυξανόμενο κόστος του συστήματος που σχετίζεται με την ενεργειακή μετάβαση
- Βελτίωση των ισχυόντων κανόνων κρατικών ενισχύσεων για την προσωρινή ελάφρυνση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας (CISAF), οι οποίοι είναι πολύ περιοριστικοί
- Κατά προτεραιότητα, απαίτηση από τους προμηθευτές να παρέχουν ένα προκαθορισμένο μερίδιο της δημόσιας επιδοτούμενης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο «κόστος παραγωγής» σε συγκεκριμένες βιομηχανίες που εκτίθενται στον διεθνή ανταγωνισμό
- Χρηματοδότηση του εξηλεκτρισμού μέσω της ΕΕ και βελτίωση των διαδικασιών αδειοδότησης για έργα ενεργειακών υποδομών
- Διατήρηση της απόκρισης στη βιομηχανική ζήτηση ως «εθελοντικής» και αύξηση της διαφάνειας σχετικά με τους παράγοντες κόστους των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας
- Κίνητρα για την ευελιξία του συστήματος, προωθώντας τη συμβολή όλων των ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών άνθρακα πηγών ενέργειας.
Η συγκεκριμένη επιστολή υπογράφεται από τις εξής βιομηχανικές οργανώσεις Cepi, Cefic, Cerame-Unie, EIGA, EuLa, EUROFER, Euroalliages, EXCA, European Metals, Euromines, FuelsEurope, Glass Alliance Europe.
www.worldenergynews.gr
